III SA/Wa 2547/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-07
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykonała wezwań sądu do przedstawienia dokumentów finansowych i jej oświadczenia budzą wątpliwości?Ratio decidendi
Spółce odmawia się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie wykonała wezwań referendarza sądowego do przedstawienia dokumentów finansowych niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej. Niewykonanie wezwań, w połączeniu z niepełnymi i budzącymi wątpliwości oświadczeniami, uniemożliwia sądowi ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, co uzasadnia odmowę.Stan faktyczny
Spółka R. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie blisko 5 tys. zł, spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową. Referendarz sądowy wezwał spółkę do przedstawienia szeregu dokumentów finansowych, jednak spółka nie wykonała wezwania w całości, przekazując jedynie formularz PPPr. Wobec braku wystarczających informacji i dokumentów, referendarz odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.Pełny tekst orzeczenia
7/11/2016 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 7/11/2016 r. po rozpoznaniu wniosku R. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /05/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie
Po wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie niespełna 5 tys zł R. Sp. z o.o., dalej jako "Skarżąca", wnioskiem z 29/9/2016 r i następnie na formularzu PPPr z 24/10/2016 r, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu powołała się na to, że:
- kwota wpis od skargi przekracza jej możliwości finansowe;
- nie zatrudnia pracowników;
- toczy się wobec niej postępowanie kontrolne wobec czego nie może uzyskać zaświadczenia o niezaleganiu z podatkami;
- w III kwartale przychody wyniosły "0" zł;
-na rachunkach bankowych nie ma środków, podobnie jak w kasie.
Wezwania referendarza sadowego z 1/10/2016 r. (m.in. o zestawienie faktur VAT za sześć miesięcy, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gosp., zestawienie należności i zobowiązań, wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki i in..) – Skarżąca nie wykonała, przekazując jedynie formularz PPPr.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Jedynym kosztem sądowym wymaganym obecnie o spółki – jest wpis od skargi w kwocie niespełna 5 tys zł., naliczony od wartości przedmiotu sprawy 460 tys- zł. Sam spór dotyczy domniemanego nadużycia przez Spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Wobec braku wyjawienia szczegółów dotyczących gospodarki finansowej strony, referendarz sądowy nie może zastosować się w pełni do imperatywu bezkrytycznego przyjmowania twierdzeń wnioskodawcy. Zdaniem referendarza sądowego, oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, jak też budzi wątpliwości, ponieważ nie zostały potwierdzone jakimikolwiek dokumentami (historia magistra vitae). Oświadczenia Skarżącej są niepełne, ponieważ – z jednej strony – deklaruje brak środków na rachunkach bankowych i nieprowadzenie działalności (rubryka 5 formularza), a z drugiej strony – deklaruje, że "obroty kwot wykazywanych w deklaracjach wpływają do kasy spółki ze znacznym opóźnieniem", lecz nie wyjawia przychodów uzyskanych z tej działalności (nawet we wskazanym okresie czasu). Nie wiadomo też czy osiąga przychód z tytułu posiadania nieruchomości o wartości [...] ,- zł, czy tylko ponosi (i z jakiego źródła) koszty jej posiadania, podobnie jak nie wiadomo jakie ponosi koszty (i z jakich źródeł) związane z działalnością bieżącą działalnością, której wyrazem jest choćby złożenie skargi do Sądu..
Nie da się ukryć, że jeżeli chodzi o skutki prawne wykonywania kierowanych do strony wezwań, interes ogółu jest chroniony w europejskim dorobku prawnym (leges omnium salutem singulorum saluti anteponunt): strona, jeśli oczekuje skuteczności swojego wniosku, musi ustosunkować się – i to w sposób wiarygodny - do każdego punktu wezwania. Skarżąca powinna mieć tego świadomość, ponieważ brała udział w profesjonalnym obrocie gospodarczym..
Skoro Skarżąca nie przekazała właściwie żadnych informacji, o które była wzywana, a które są niezbędne do odtworzenia historii sytuacji materialnej, w której znajduje się obecnie, to referendarz sądowy nie może przyznać Skarżącej prawa pomocy – tak, by nie narazić się na zarzut (popełnienia przestępstwa), przykładowo bezprawnego dysponowania środkami publicznymi (art. 228 § 1 czy art. 231 kodeksu karnego, zagrożonego karą pozbawienia wolności od roku do - nawet - lat 10 lat). Obowiązek lojalnego działania wiąże nie tylko Sąd/urzędnika sądowego, ale także Skarżącą, która to przecież ubiega się o udzielenie mu prawa pomocy.
Podsumowując, nierzetelne wykonanie przez Skarżącą kierowanego do niej wezwania uzasadnia, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczenie jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło