III SA/Wa 2549/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-31
Skład orzekający: Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że poniesienie pełnych kosztów sądowych mogłoby narazić jego rodzinę na uszczerbek koniecznego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego miesięczny dochód wynosi około 300 zł, a budżet domowy uzupełniany jest jedynie plonami z działki rolnej, wymianą plonów z sąsiadami oraz wyprzedażą rzeczy domowych. Te okoliczności, w połączeniu z faktem, że oświadczenia składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zapewniając tym samym dostęp do sądu.Stan faktyczny
Skarżący K. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Wnioskodawca uzasadnił wniosek trudną sytuacją finansową rodziny, wskazując na niski dochód z umowy o pracę i uzupełnianie budżetu plonami z działki rolnej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając nierzetelność przedstawionej sytuacji majątkowej. Skarżący wniósł sprzeciw, wyjaśniając sposób uzupełniania budżetu.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2004 r. oraz od stycznia do lipca 2005 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł K. Z. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca") złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wniosek uzasadnił trudną sytuacją finansową rodziny. Wskazał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i z córką. Żona Wnioskodawcy pozostaje bez zatrudnienia. Do swojego majątku Skarżący zaliczył dom o pow. 110 m², nieruchomość rolną o pow. 0.85 ha. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. 300 zł miesięcznie. Pracuje jako [...]. Następnie nadesłał m.in.: deklaracje PIT-37, decyzje o uznaniu żony Skarżącego za osobę bezrobotną, odcinek zapłaty za energię elektryczną, decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego, zaświadczenie o zarobkach, wyciąg ze swojego rachunku bankowego, zestawienie ponoszonych co miesiąc dochodów i wydatków.
Postanowieniem z 3 listopada 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2549/11 Referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zdaniem referendarza z nadesłanego przez Skarżącego zestawienia kwot zadeklarowanych dochodów i wydatków wynika, że nierzetelnie przedstawił swoją sytuację majątkową, ponieważ wydatki nie mają pokrycia w dochodach. Fakt ten przemawia za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy, gdyż ocena faktycznej sytuacji majątkowej Skarżącego okazała się niemożliwa.
Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł sprzeciw, w którym wyjaśnił, iż jego budżet domowy uzupełniany jest poprzez plony które uzyskuje z posiadanej działki rolnej, wymiany plonów z sąsiadami oraz z wyprzedaży rzeczy domowych. Natomiast wydatki które przekraczają dochody powodują zadłużenie w opłacaniu rachunków (które w miarę możliwości są zmniejszane).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej: p.p.s.a), zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego przyznania domagał się Skarżący, przysługuje w razie wykazania, że poniesienie pełnych kosztów utrzymania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego.
Powyższe przesłanki są spełnione w przypadku Skarżącego. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają przede wszystkim te okoliczności, iż łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny Skarżącego wynosi ok. 300 zł. Budżet Skarżącego uzupełniają jedynie plony z posiadanej działki rolnej, wymiana plonów z sąsiadami oraz wyprzedaż rzeczy domowych. Należy zauważyć, że ww. informacja dotyczące wysokości dochodu w kwocie ok. 300 zł wynika z oświadczenia Skarżącego zawartego we wniosku o udzielenie prawa pomocy zawartego w formularzu PPF z dnia 28.09.2011 r.
Należy przy tym mieć na względzie, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy składane są pod reżimem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), o czym świadczy stosowane pouczenie na formularzach urzędowych wniosku o prawo pomocy. W ocenie Sądu w.w. reżim prawny obejmuje także oświadczenia składane w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 255 p.p.s.a.
W tej sytuacji Sąd uznał, iż Skarżący wykazał, że nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy będzie konieczne dla zapewnienia dostępu do sądu.
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło