III SA/Wa 2557/14

WyrokWSA w Warszawie2015-06-25

Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Sylwester Golec, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości może zostać uznana za nieważną z powodu błędnego ustalenia stron postępowania?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ organy błędnie uznały małżonków za jedną stronę postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. Stroną postępowania był wyłącznie Z. W., ponieważ to on, wraz z córką U. W., złożył wniosek o umorzenie zaległości, a jego małżeństwo zostało wcześniej rozwiązane przez rozwód. Skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a także stanowi rażące naruszenie prawa na podstawie art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. i C. W. złożyli wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2013 r. Prezydent Miasta C. odmówił umorzenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym błędne naliczenie podatku po zakończeniu działalności gospodarczej. Sąd rozpoznał sprawę i stwierdził nieważność obu decyzji z powodu błędnego ustalenia stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], 2) stwierdza, że decyzje wymienione w pkt 1 nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz C. W. i Z. W. kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca) sędzia WSA Anna Sękowska Protokolant referent stażysta Bartłomiej Grzybowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi C. W. i Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2013 r. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], 2) stwierdza, że decyzje wymienione w pkt 1 nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz C. W. i Z. W. kwotę 257 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z. W. i U. W. wystąpili do Prezydenta Miasta C. (zwanego dalej również: "organem pierwszej instancji") w piśmie z dnia 10 stycznia 2014 r. z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie 7.030,34 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 344 zł, od nieruchomości położonej przy ul. [...] w C., w odniesieniu do, której podatnikami podatku od nieruchomości są Z. W. oraz jego żona C. W. (zwani dalej: "Skarżącymi"). Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent Miasta C. w stosunku do Z. i C. W. wydał decyzję z dnia [...] lutego 2014 r., którą odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek warunkujących umorzenie zaległości podatkowej określona w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) – zwanej dalej: "O.p.", tj. przesłanka ważnego interesu podatnika i przesłanka interesu publicznego, co wyklucza możliwość zastosowania ulgi podatkowej przewidzianej w tym przepisie. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący Z. i C. W. wnieśli o umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, że działalność gospodarcza w związku, z którą został naliczony podatek od nieruchomości za wskazaną nieruchomość została zakończona w sierpniu 2013 r., natomiast podatek został naliczony przez organ również za późniejszy okres 2013 roku. Okoliczność zakończenia działalności gospodarczej w sierpniu 2013 r. Skarżący wywiedli z definicji pojęcia działalności gospodarczej zawartej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, która stanowi iż ma to być działalność zarobkowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Skarżący Z. W. wskazał również, iż jest obecnie osobą bezrobotną i utrzymuje się z pomocy swojej rodziny. Natomiast jego wspólnik – córka U. W., z którą Skarżący prowadził działalność gospodarczą, jest wdową samotnie wychowującą 16-letniego syna, utrzymującą się jedynie ze skromnych dochodów. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (zwane dalej również: "organem odwoławczym") po analizie akt sprawy oraz zarzutów zawartych w odwołaniu Skarżących, decyzją z dnia [...] maja 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy odnosząc się do stanowiska Skarżących zawartego w odwołaniu zauważył na wstępie, iż w postępowaniu w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych nie można już kwestionować zasadności powstania takiej zaległości i dążyć do weryfikacji zobowiązań podatkowych, albowiem przedmiotem umorzenia mogą być tylko zaległości niesporne. Oznacza to, że podnoszone przez Skarżących okoliczności związane z datą zakończenia działalności gospodarczej i nieuwzględnienie tego faktu przy naliczaniu wysokości podatku od nieruchomości za 2013 rok, nie mogły mieć zdaniem organu odwoławczego żadnego wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Powołując się następnie na treść art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ odwoławczy wskazał, że organy podatkowe decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej podejmują w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wedle organu odwoławczego, ustawodawca pozostawiając organom podatkowym uznanie w omawianej kwestii, wprowadza do systemu prawa podatkowego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia zaległości podatkowej w przypadku spełnienia jednej z przesłanek zawartych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. W konsekwencji, nawet ustalenie istnienia przesłanek do zastosowania ulgi nie wiąże organu podatkowego i nie ma on obowiązku podejmować decyzji zgodnie z żądaniem podatnika. Organ odwoławczy zauważył, że w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji rozważył argumenty Skarżącego o zastosowanie ulgi w odniesieniu do przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak też brał pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego". Wskazuje na to zdaniem organu odwoławczego zarówno sposób, jak też charakter prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Natomiast ocena argumentów Skarżącego pod kątem przywołanych wyżej przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 O.p., znalazła swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Materiał dowodowy został zebrany w zgodzie z przepisami postępowania. Dopuszczono jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Przedłożone przez Skarżącego wyjaśnienia i dokumenty organ pierwszej instancji rozważył i ocenił pod kątem ustawowych przesłanek do zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Ponadto ocena organu pierwszej instancji uwzględnia przyjętą w orzecznictwie wykładnię przepisów dotyczących przyznawania przywilejów podatkowych w postaci umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych i mieści się w ramach przyznanego organom podatkowym uznania administracyjnego. W tej zaś sytuacji zdaniem organu odwoławczego, wynik powyższej oceny, mimo iż niezgodny z oczekiwaniami podatnika nie może oznaczać, iż przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Sama bowiem trudna sytuacja materialna, nie może stanowić jedynej przesłanki do zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej. Nawiązując następnie do przesłanek umorzenia zaległości podatkowych określonych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ odwoławczy wskazał też, że ulga podatkowa przewidziana w tym przepisie ma wyjątkowy charakter i może znaleźć zastosowanie jedynie do nadzwyczajnych i szczególnych przypadków. Natomiast jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, taki szczególny przypadek nie występuje w rozpatrywanej sprawie. Istnieje bowiem, przynajmniej potencjalna możliwość, wyegzekwowania od podatników ciążących na nich zaległości podatkowych, ponieważ są współwłaścicielami nieruchomości, natomiast drugi współwłaściciel prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą dochód w wysokości około 1.000 zł miesięcznie. Końcowo organ odwoławczy odnosząc się do wniosków Skarżących zwartych w ich odwołaniu, wnoszących o umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wskazał iż przepis art. 233 § 3 O.p. wyklucza uprawnienia organu odwoławczego do wydania decyzji uwzględniającej w pełni złożony wniosek w sprawach decyzji uznaniowych, a do takich należy decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami i tylko organ podatkowy pierwszej instancji posiada kompetencje do umorzenia zaległości podatkowej. Skarżący zaskarżyli decyzję organu odwoławczego wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 3 lipca 2014 r., zarzucając zaskarżonej decyzji: 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, mający wpływ na jego treść, polegający na błędnym przyjęciu, że Skarżący nie kwestionowali zasadności nałożenia na nich podatku od nieruchomości naliczonego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Kwestia ta była podnoszona od samego początku, że organ nieprawidłowo naliczył podatek, wobec faktu, iż działalność ta nie była prowadzona już od sierpnia 2013 r., natomiast organ naliczył ten podatek do listopada 2013 r., 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 3, 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm., dalej powoływanej, jako u.p.o.l.), wobec przyjętej błędnej podstawy opodatkowania, tj. naliczenie podatku od nieruchomości w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, podczas gdy działalność ta nie była już wykonywana, 3) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 k.p.a. mających wpływ na treść rozstrzygnięcia polegającą na tym, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, do czego był zobowiązany, przez co nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nie mógł zawrzeć w decyzji uzasadnienia i tym samym poczynił błędne ustalenia polegające na przyjęciu, iż Skarżący są zobowiązani do uiszczenia podatku wobec nie istnienia przesłanek do jego umorzenia, podczas gdy wnikliwa analiza akt sprawy wina prowadzić do odmiennego wniosku. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wnieśli w skardze o zmianę zaskarżonej decyzji, przez umorzenie zaległości podatkowej z uwagi na jej naliczenie niezgodne z prawem, tj. za okres od sierpnia 2013 r. do listopada 2013 r., a także wobec zaistnienia przesłanek z art. 67a O.p., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazali, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu odwoławczego zgodnie, z którym nie mają oni możliwości kwestionowania w toku niniejszego postępowania istnienia przedmiotowych zaległości podatkowych. Skarżący zauważyli, że organ podatkowy nie wydaje decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, a z tego względu nie mieli oni możliwości kwestionowania wysokości naliczonego im podatku. Skarżący nie zgadzali się przy tym od samego początku z wysokością przedmiotowego podatku, o czym informowali organ podatkowy zarówno we wniosku o umorzenie zaległości, jak i w późniejszym odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W tej zaś sytuacji organ podatkowy winien zdaniem Skarżących przeanalizować stan faktyczny sprawy i stwierdzić czy podatek został naliczony w prawidłowy sposób. Skarżący wskazali również e na trudną sytuację materialną w jakiej znajduje się Skarżący Z. W., który jest obecnie osobą bezrobotną oraz jego wspólnik z prowadzonej działalności gospodarczej – U. W., która jest wdową samotnie wychowującą 16-letniego syna. Powyższe okoliczności uzasadniają zdaniem Skarżących umorzenie stosownie do treści art. 67a § 1 O.p. zaległości podatkowych objętych ich wnioskiem. Skarżący powołali się również ponownie na definicję pojęcia działalności gospodarczej zawartą w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, wskazując że zgodnie z tą definicja ma to być działalność zarobkowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, co oznacza że działalność prowadzona przez skarżącego Z. W. oraz jego wspólnika pojmowana zgodnie z tą definicją została zakończona w sierpniu 2013 r. i brak było podstaw do obciążania Skarżących zobowiązaniem podatkowym w podatku od nieruchomości za okres późniejszy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko oraz uznając zarzuty skargi za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga jest zasadna, jednakże nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej, jako "P.p.s.a.") W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd ma obowiązek uwzględnić przy rozpoznawaniu sprawy także te naruszenia prawa, które nie zostały wskazane w skardze. W rozpoznanej sprawie decyzje zostały wydane w stosunku do małżonków Z. i C.W., jako jednej strony postępowania. Zdaniem Sądu w rozpoznanej sprawie stroną postępowania był wyłącznie Z. W. Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 133 § 1 O.p. Stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117b, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Stosownie do treści art. 133 § 3 O.p. w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3 O.p., jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga. Przepis art. 92 § 3 O.p. stanowi, że małżonkowie wspólnie opodatkowani na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku. W ocenie Sądu przepis ten ma zastosowanie w sprawach, w których z treści przepisu materialnego regulującego dany podatek wynika, że stosunek małżeństwa jest przesłanką do wspólnego opodatkowania małżonków, które polega na wymiarze jednego zobowiązania podatkowego należnego od małżonków. Obecnie taką sytuację przewiduję tylko art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) W ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych od 1 stycznia 2003 brak jest przepisu pozwalającego na wspólne opodatkowanie małżonków. Przed ta datą art. 2 ust. 3 u.p.o.l. stanowił, że jeżeli nieruchomość stanowiła współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich - to obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciążył łącznie na obojgu małżonkach. Ustawodawca w powołanym przepisie posługiwał się pojęciem obowiązku podatkowego, ciążącego łącznie na obojgu małżonkach. Oznaczało to, iż oboje małżonkowie wspólnie (razem) byli zobowiązani do poniesienia ciężaru podatkowego od ich nieruchomości wspólnej i od nieruchomości stanowiących odrębną własność każdego z nich. Wszystkie te nieruchomości (zarówno wchodzące do wspólności majątkowej, jak i odrębne) były przedmiotem podatku, który był wymierzany obojgu małżonkom. Była to jedna decyzja wymiarowa, w której jako podatnicy wykazani byli małżonkowie ( zob. L. Etel, Podatek od nieruchomości. Komentarz. Baza informacji prawnej LEX). Po dniu 1 stycznia 2003 r. małżonków traktuje się tak jak innych współwłaścicieli, którzy podlegają wspólnemu opodatkowaniu na podstawie art. 3 ust. 4 u.p.o.l., który stanowi, że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Po tej dacie małżonkowie nie są już łącznie zobowiązani do zapłacenia podatku od nieruchomości stanowiących zarówno ich współwłasność, jak i odrębną własność każdego z nich. W obowiązującym stanie prawnym małżonkowie otrzymają jedną, odrębną decyzję dotyczącą nieruchomości wspólnej. Ich nieruchomości niewchodzące w skład wspólności majątkowej są opodatkowane oddzielnie. Małżonek, który jest właścicielem takiej nieruchomości, powinien otrzymać odrębną decyzję wymiarową (tamże). Od 1 stycznia 2003 r. przy wymiarze podatku na podstawie art. 3 ust. 4 u.p.o.l. przesłanką dokonania wspólnego wymiaru podatku małżonkom nie jest stosunek małżeństwa, lecz przysługiwanie własności przedmiotu opodatkowania wspólnie małżonkom (stosunek współwłasności). Wynika to z treści art. 3 ust. 4 u.p.o.l., który w ogóle do małżeństwa się nie odwołuje. W świetle powyższych konstatacji w rozpoznanej sprawie przepis art. 133 § 3 O.p. nie mógł być podstawą do uznania Skarżącego i jego małżonki za jedną stronę postępowania z tego powodu, że podatnikami zobowiązania podatkowego, którego dotyczył wniosek Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej, byli Skarżący i jego małżonka. Niezależnie od powyższych wniosków w rozpoznanej sprawie Skarżący Z. i C. W. nie mogli być traktowani jako jedna strona postepowania z tytułu łączącego ich stosunku małżeństwa także z tego powodu, że stosunek ten został rozwiązany wyrokiem orzekającym rozwód z dniem 16 listopada 2000 r. (kopia wyroku w aktach administracyjnych bez oznaczenia numeru karty) a zatem w czasie kiedy prowadzone było postępowanie podatkowe Skarżący nie byli już małżeństwem. W rozpoznanej sprawie stronę postępowania należało ustalić na podstawie art. 133 § 1 O.p. Mając na uwadze treść tego przepisu należało uznać, że stroną postępowania wszczętego na podstawie wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości był Skarżący i jego córka U. W. (wniosek w aktach administracyjnych, data wpływu do organu 10 stycznia 2014 r., brak numerów kart na wniosek), gdyż wniosek ten został podpisany przez Skarżącego i jego córkę U. W. Zatem to te osoby, jako podmioty żądające od organu czynności, stosownie do treści art. 133 § 1 O.p. były stroną postepowania prowadzonego na podstawie złożonego w niniejszej sprawie wniosku o umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Skarżąca C. W. nie była stroną tego postępowania, gdyż nie podpisała wniosku wszczynającego postepowanie w tej sprawie co oznacza, że nie złożyła tego wniosku. Postepowanie wszczęte w stosunku do Skarżącego wskazanym powyżej wnioskiem o umorzenie zaległości było przedmiotowe, gdyż Skarżący był stroną decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., którą ustalono mu i jego małżonce podatek, o którego umorzenie wnosił w powoływanym wyżej wniosku o umorzenia zaległości. Postępowanie w sprawie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości ciążącego na współwłaścicielach mogło się toczyć na podstawie wniosku złożonego przez jednego współwłaściciela w stosunku do tego właściciela. Wynika to z solidarnego charakteru tego zobowiązania o czym stanowi art. 3 ust. 4 u.p.o.l. W przypadku współwłaścicieli nieruchomości będącej przedmiotem decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości wskazani w tej decyzji współwłaściciele-podatnicy są solidarnymi dłużnikami z tytułu wynikającego z decyzji zobowiązania podatkowego. Solidarność dłużników regulują przepisy prawa cywilnego i mają one zastosowanie we wszystkich przypadkach, w których przepisy podatkowe przewidują solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe. Stanowi o tym wprost art. 91 O.p. Zgodnie z art. 373 k.c. zwolnienie z długu lub zrzeczenie się solidarności przez wierzyciela względem jednego z dłużników solidarnych nie ma skutku względem współdłużników. Z przepisu tego wynika, że każdy dłużników może zawrzeć z wierzycielem umowę o zwolnienie go z długu. W przypadku zawarcia takiej umowy przez wierzyciela z jednym dłużnikiem solidarnym pozostali dłużnicy nadal są odpowiedzialni za dług. Na gruncie niniejszej sprawy wniosek Skarżącego o umorzenie zaległości należało traktować jako wniosek o zwolnienie z długu, o którym mowa w art. 373 k.c. Wniosek ten w świetle powołanego przepisu należało uznać za dopuszczalny. Z tych względów Sąd uznał, że Skarżący był stroną postępowania, które zostało wszczęte w niniejszej sprawie przez złożenie wniosku o umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości na rok 2013. W przepisach k.c. i w przepisach podatkowych brak jest normy, która by stanowiła, że w przypadku złożenia przez jednego z dłużników solidarnych wniosku o zwolnienie z długu (umorzenia zobowiązania) pozostali dłużnicy są także objęci tym postępowaniem. Przepis art. 373 k.c. prowadzi do przeciwnych wniosków. Dlatego Sąd uznał, że C. W. w niniejszej sprawie nie była stroną postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości na rok 2013. Złożony w niniejszej sprawie przez U. W. wniosek o umorzenie zaległości organ powinien był ocenić pod kątem jego przedmiotowości. W aktach sprawy brak jest dokumentów, które wskazywałyby, w jaki sposób organ potraktował ten wniosek. W tym stanie rzeczy Sąd nie miał podstaw do wypowiadania się na temat załatwienia tego wniosku przez organ. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy obydwu instancji bezzasadnie, za stronę postępowania uznały łącznie Z. i C. W. podczas, gdy z treści przepisów prawa materialnego i procesowego wynikało, że stroną postępowania był Z W. Skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną postępowania stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, która jest wskazana w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. W rozpoznanej sprawie doszło także do rażącego naruszenia art. 133 § 1 O.p. w zw. z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. przy określeniu strony postepowania. Rażące naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, która jest wskazana w art. 247 § 1 pkt 1 O.p. Wobec stwierdzonych podstaw do uznania decyzji wydanych w niniejszej sprawie przez organy pierwszej i drugiej instancji za nieważne, Sąd uznał za niecelowe rozpoznawanie zarzutów podniesionych w skardze ponieważ ocena tych zarzutów nie mogłaby mieć żadnego wpływu na byt prawny decyzji wydanych w niniejszej sprawie. Decyzje te, jako nieważne od chwili ich wydania uchylają się od kontroli ich zgodności z prawem w innym zakresie niż wystąpienie przesłanek nieważności decyzji. Organ pierwszej instancji będzie obowiązany rozpatrzeć wniosek Skarżącego o umorzenie zaległości z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. o nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy. Na wniosek Skarżących, Sąd zasądził na ich rzecz, zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składały się: opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz zwrot kosztu wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącego w kwocie 240 zł. ustalony na podstawie przepisu z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło