III SA/Wa 2558/11

Dnia 21 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki jako płatnika z tytułu pobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia do grudnia 2006 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Pełnomocnik Skarżącej – W. D., w skardze z 2 sierpnia 2011 r., zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że Skarżąca jest jedyną osobą utrzymującą rodzinę. Mąż Skarżącej choruje na [...], zaś wydatki na jego utrzymanie i leczenie są znaczne. Wskazał ponadto, że z uwagi na stan zdrowia męża Skarżąca będzie zmuszona korzystać z odpłatnej pomocy pielęgniarskiej. Z załączonego do skargi oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Do składników swojego majątku Skarżąca zaliczyła mieszkanie o powierzchni 52,03 m², samochód osobowy [...] rok produkcji 2003 r., oraz oszczędności w wysokości 121.000 zł. Z oświadczenia wynika także, że Skarżąca z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 4.300 zł., z tytułu "wspólnoty mieszkaniowej" dochód w kwocie 1.500 zł. Natomiast mąż Skarżącej z tytułu emerytury uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.400 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową pełnomocnik Skarżącej przedstawił zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2010 r., a także wyciągi z rachunku bankowego, zaświadczenie o dochodach oraz wyliczenie miesięcznych kosztów utrzymania. Postanowieniem z 16 stycznia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pełnomocnik Skarżącej wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa skarga jest jedną z dwóch jakie wnosi Skarżąca, oraz dotyczy zaległości podatkowych spółki, za które Skarżąca nie czuje się odpowiedzialna. Podniósł ponadto, że Skarżąca przez kilka ostatnich lat ponosiła koszty związane z prowadzeniem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Podkreślił, że musi się ona liczyć z faktem, że jeśli stan jej męża się pogorszy, to wydatki na opiekę i leczenie ulegną gwałtownemu zawyżeniu. Stąd, w ocenie pełnomocnika Skarżącej posiadane przez nią oszczędności nie są oszczędnościami na "życie" czy na "rozrywki" ale na leczenie. Zatem, jak konkluduje pełnomocnik Skarżącej, mimo że, uzyskuje ona dochody, to z uwagi na sytuację życiową nie posiada środków na uiszczenie wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, stosownie do art. 199 p.p.s.a., że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Jednakże, w myśl art. 245 § 1 stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Co następuje za tym, zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy, będącego odstępstwem od zasady partycypacji stron w kosztach postępowania i przerzucające takie koszty na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Okoliczności przedstawione przez pełnomocnika Skarżącej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych przy czym Sąd zauważył, że w sprawie niniejszej należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł także w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2559/11. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że łączny miesięczny dochód Skarżącej i jej męża wynosi 8.200 zł. Ponadto jak wynika z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) Skarżąca w 2010 r. uzyskała dochód w kwocie 86.778,18 zł natomiast jej mąż dochód w kwocie 28.437,70 zł. Skarżąca posiada oszczędności w wysokości 121.000 zł. Z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego za okres od kwietnia do lipca 2011 r. wynika, że na rachunek bankowy Skarżącej wpływają stałe kwoty z tytułu wynagrodzenia. Jako koszty miesięcznego utrzymania Skarżącej pełnomocnik wskazał opłaty za mieszkanie – 450 zł, koszty energii elektrycznej i gazu – 200 zł, leki dla męża około 300 zł. Poinformował ponadto, że z uwagi na chorobę męża, wskutek której potrzebuje on szczególnej diety, uzyskiwana przez niego emerytura nie pokrywa kosztów leczenia i utrzymania małżonka. Ponadto podniósł, że jeśli stan jej męża się pogorszy, to wydatki na opiekę i leczenie ulegną gwałtownemu zawyżeniu, zaś posiadane przez nią oszczędności nie są oszczędnościami na "życie" czy na "rozrywki" ale na leczenie. Analizując powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie uiścić wpisu należnego od skargi w niniejszej sprawie. Skarżąca oraz jej mąż posiadają stałe miesięczne dochody w wysokości 8.200 zł. Jednocześnie Skarżąca wskazała jako koszty miesięcznego utrzymania sumę około 950 zł. Zestawienie tych dwóch wartości pieniężnych prowadzi do wniosku, że Skarżąca wraz z mężem dysponuje miesięcznie środkami w wysokości około 7.250 zł. Wydaje się zatem mało prawdopodobnym, że uiszczenie kwoty 500 zł (1.000 zł w obu sprawach) tytułem wpisu należnego od skargi skutkowałoby uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla Skarżącej i jej rodziny. Wskazać należy ponadto, że Skarżąca posiada znaczne oszczędności – w kwocie 121.000 zł, z których może uiścić należny w sprawie wpis i bez znaczenia jest tutaj podnoszona przez pełnomocnika Skarżącej okoliczność, że posiadane przez Skarżącą oszczędności nie są oszczędnościami na "życie" czy na "rozrywki" ale na leczenie. Zestawienie wysokości należnego wpisu w kwocie 500 zł (1.000 zł w obu sprawach) z posiadaną przez Skarżącą sumą oszczędności w kwocie 121.000 zł pokazuje, że kwota należnego wpisu stanowi niewielki ułamek w stosunku do sumy oszczędności. Zauważyć należy ponadto, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżąca jest zobowiązana. Podniesione okoliczności natomiast, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.