III SA/Wa 2559/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki jako płatnika z tytułu pobranych i niewypłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od grudnia 2004 roku do grudnia 2005 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca W. D., wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jest jedyną osobą utrzymującą rodzinę. Mąż Skarżącej choruje na [...] , a znaczne są wydatki na jego utrzymanie i leczenie. Skarżąca podniosła, że z uwagi na stan zdrowia męża będzie zmuszona korzystać z odpłatnej pomocy pielęgniarskiej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Do składników swojego majątku Skarżąca zaliczyła mieszkanie o powierzchni 52,03 m², samochód osobowy [...] rok produkcji 2003 r., oraz oszczędności w wysokości 121.000 zł. Z oświadczenia wynika także, że Skarżąca z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 4.300 zł., z tytułu "wspólnoty mieszkaniowej" dochód w kwocie 1.500 zł. Natomiast mąż Skarżącej z tytułu emerytury uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.400 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową pełnomocnik Skarżącej przedstawił zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty za 2010 r., a także wyciągi z rachunku bankowego, zaświadczenie o dochodach oraz wyliczenie miesięcznych kosztów utrzymania. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2558/11. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że łączny miesięczny dochód Skarżącej i jej męża wynosi 8.200 zł. Ponadto jak wynika z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty (PIT-37) Skarżąca w 2010 r. z uzyska dochód w kwocie 86.778,18 zł natomiast jej mąż dochód w kwocie 28.437,70 zł. Skarżąca posiada oszczędności w wysokości 121.000 zł. Z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego za okres od kwietnia do lipca 2011 r. wynika, że na rachunek bankowy Skarżącej wpływają stałe kwoty z tytułu wynagrodzenia. Jako koszty miesięcznego utrzymania Skarżąca wskazała opłaty za mieszkanie – 450 zł, koszty energii elektrycznej i gazu – 200 zł, leki dla męża około 300 zł. Skarżąca wskazała, że z uwagi na chorobę męża wskutek której mąż potrzebuje szczególnej diety, uzyskiwana przez niego emerytura nie pokrywa kosztów leczenia i utrzymania małżonka. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącej, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącą, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kwoty 1.000 zł. (w obu sprawach) tytułem wpisu należnego od skargi. Skarżąca oraz jej mąż posiadają stałe miesięczne dochody w wysokości 8.200 zł. Skarżąca posiada także oszczędności w wysokości 121.000 zł. Natomiast sam fakt ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny - nawet jeśli w odczuciu Skarżącej są one wysokie - nie może stanowić podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Jak już bowiem wskazano koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Ponadto Skarżąca posiada znaczne oszczędności, z których może uiścić należny w sprawie wpis. Na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżąca jest zobowiązana. Podniesione okoliczności natomiast, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.