III SA/Wa 2566/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Anna Sękowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2017 r. sprawy ze skargi S. N. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku S. N. (dalej skarżący/strona), na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], obejmującego należności z tytułu opłaty wwozowej i podatku obrotowego od importu za [...] wraz z odsetkami za zwłokę. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny w dniu [...] maja 2015 r. dokonał zajęcia ruchomości w postaci samochodu osobowego poprzez wpisanie do protokołu zajęcia ruchomości tego składnika majątkowego skarżącego i podpisaniu protokołu przez poborcę skarbowego. Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu samochodu osobowego, wnosząc o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 54 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.; dalej w tekście powoływanej jako "u.p.e.a."). Skarżący podniósł, że organ zastosował niewłaściwy tryb prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego przedmiotowe postępowanie winno być prowadzone w trybie ustawy z dnia [...] października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i należności pieniężnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1289 ze zm.). Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] lipca 2015 r. oddalił skargę na czynności egzekucyjne. Skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając pominięcie najistotniejszego zarzutu występującego w sprawie, tj. że "Zawiadomienie o zaległościach płatniczych" (R.) nie stanowi zagranicznego tytułu wykonawczego, w oparciu o który można by prowadzić w Polsce postępowanie egzekucyjne oraz brak merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego zawartego we wcześniejszych zarzutach na prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Minister Finansów postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Organ podkreślił, że w jego ocenie brak jest podstaw do stwierdzenia, iż dokonując zajęcia ruchomości w postaci samochodu osobowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. naruszył przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego jakim jest egzekucja z ruchomości. Minister uznał, że podnoszone przez skarżącego zarzuty nie odnoszą się do faktycznych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego. Podstawą zarzutów skarżącego są kwestie związane z istnieniem egzekwowanego obowiązku, brakiem podstawy prawnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o zagraniczny tytuł wykonawczy, tj. "Zawiadomienie o zaległościach płatniczych" (R.) Głównego Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...].11.2011 r., trybem w jakim toczy się to postępowanie egzekucyjne oraz brakiem rozpatrzenia wniosku o umorzenie tego postępowania egzekucyjnego zgłoszonego na etapie zarzutów (pismo z dnia [...].01.2015 r.) w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Minister wskazał, że okoliczności, na które powołuje się skarżący w skardze na czynność egzekucyjną i w zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie podlegają ocenie w trybie skargi na czynność egzekucyjną. Tym samym nie zasługują na uznanie, ponieważ skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze formalnoprawnym związane wyłącznie ze stosowaniem środka egzekucyjnego. Niezależnie od powyższego, mając na względzie zasady wyrażone w art. 6 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej "K.p.a."), stanowiące, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa oraz prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej Minister Finansów odniósł się do przedstawionych w zażaleniu zarzutów. Skarżący nie zgodził się z wydanym postanowieniem i złożył skargę do Sądu. Wnosząc u uchylenie postanowień obu instancji zaskarżonemu postanowieniu Ministra Finansów zarzucił naruszenie: • art. 54 § 1 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe uznanie, że w trybie skargi uregulowanej tym przepisem niedopuszczalne jest – zważywszy na okoliczności sprawy – zgłaszanie uwag dotyczących dopuszczalności dokonywania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej; • naruszenie art. 7 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.– z naruszeniem zasady praworządności – poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; • naruszenie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1289 ze zm.) poprzez uznanie, że przepisy tej ustawy nie mają w sprawie zastosowania a zastosowanie będą miały przepisy u.p.e.a. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. 1. Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 2014, poz. 1647 z późn. zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. W okolicznościach niniejszej sprawy wyżej określone przesłanki nie zachodzą. 2. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2015 r. oddalające skargę na czynność egzekucyjną - zajęcia ruchomości, samochodu osobowego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...], obejmującego należności z tytułu opłaty wwozowej i podatku obrotowego od importu za [...] wraz z odsetkami za zwłokę. Organ nadzoru nad administracyjnym postępowaniem egzekucyjnym oddalił skargę Strony na ww. czynność egzekucyjną uznając, że przy dokonywaniu tej czynności, organ egzekucyjny nie naruszył przepisów prawa regulujących egzekucję z ruchomości, a podnoszone przez Skarżącego zarzuty dot.: a) istnienia egzekwowanego obowiązku, b) braku podstawy prawnej do prowadzenia egzekucji w oparciu art. 54 § 1 u.p.e.a. nie mogą być uwzględnione. Zdaniem sądu, stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Instytucja ta służy zatem kontroli prawidłowości dokonywania czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Definicję legalną pojęcia "czynności egzekucyjnych" zawiera art. 1a pkt 2 u.p.e.a. W świetle tego unormowania są to "wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny lub egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego". Oznacza to, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym - pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym - i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie jest zatem dopuszczalne w ramach skargi na czynności egzekucyjne podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. Ustawodawca nie nadał bowiem regulacji z art. 54 § 1 u.p.e.a. charakteru materialnoprawnego; (por. wyroki WSA z: 6 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, z 3 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2936/12, z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 727/12, z 17 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 827/99, z 22 stycznia 2004 r., sygn. akt III SA 1503/03, oraz z 9 lutego 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1002/04, wyrok NSA z 10 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1588/10, CBOSA dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl oraz P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne..., 2006, s. 184). Słusznie podkreślił organ kontroli nad postępowaniem egzekucyjnym, że zastosowany środek egzekucyjny (egzekucja z ruchomości) wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit a) u.p.e.a. Samej czynności dokonano z zastosowaniem wymogów określonych w art. 98 § 1 u.p.e.a. (sporządzono protokół zajęcia i odbioru ruchomości – podpisany przez poborcę skarbowego, zobowiązanego i świadków – w którym właściwe oznaczono przedmiot zajęcia, zaległość, zobowiązanego i tytuł wykonawczy. Protokół został sporządzony na przewidzianym przepisami druku, zawiera stosowne pouczenia o prawach i obowiązkach zobowiązanego oraz sposobie wyceny przedmiotu zajęcia. Zajęty pojazd – za zgodą zobowiązanego - pozostawiono pod jego dozorem. Oceniając poprawność dokonanej czynności egzekucyjnej w granicach przewidzianych w art. 54 u.p.e.a. Dyrektor IS a następnie Minister Finansów zasadnie- zdaniem sądu - uznali, że skarga ta podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 33. § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Podnoszone przez Skarżącego zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, istnienia egzekwowanego obowiązku i trybu prowadzonego postępowania podlegają zatem kontroli na podstawie ww. art. 33. § 1 i nie mogły być badane w ramach skargi na czynności egzekucyjne. Również niezałatwienie wniosku o umorzenie postępowania zgłoszone w ramach zarzutów na postępowanie egzekucyjne nie podlega badaniu w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że mimo braku obowiązku kontroli zarzutów, które nie mieszczą w granicach skargi na czynności egzekucyjne, organ kontroli nad postępowaniem egzekucyjnym informacyjnie, działając w ramach zasady przekonywania, odniósł się również do tych zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw pozwalających na zakwestionowanie tak zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia, które je poprzedzało, albowiem zastosowany środek egzekucyjny został przewidziany w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. i kwestionowana przez skarżącego czynność egzekucyjna dokonana została z poszanowaniem zapisów art. 98 tej ustawy. Sąd nie stwierdził w dokonanej czynności egzekucyjnej uchybień o charakterze formalnym. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.