III SA/Wa 258/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-03

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa wnioskodawcy, obejmująca wysokie zadłużenie, zajęcie rachunków bankowych przez komornika oraz zawieszenie działalności gospodarczej, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu osobom, których sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Wnioskodawca, pomimo znaczących zobowiązań i zajęcia rachunków, posiada stałe dochody z pracy, które pozwalają na częściowe partycypowanie w kosztach sądowych. Dlatego przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi, ale odmówiono w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług. Wskazał na wysokie zadłużenie (ZUS, kredyty bankowe), zawieszenie działalności gospodarczej i zajęcie rachunków bankowych przez komornika. Jednocześnie wykazał dochody z pracy własnej i żony. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając również równoległą skargę skarżącego.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz kwoty do zwrotu na rachunek bankowy w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący A. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Do swojego majątku zaliczył dom o pow. 300 m² z działką o pow. 756 m². Oświadczył, że nie posiada innego majątku ani oszczędności. Skarżący osiąga dochód ze stosunku pracy w wysokości 1.600 zł a jego żona w wysokości 2.000 zł. Reszta wynagrodzenia zajęta jest przez komornika. Wnioskodawca wskazał, że jego zobowiązania wobec ZUS wynoszą 130.000 zł, kredyty: w [...] 1.800.000 zł, w [...] 200.000 zł, w [...] 20.000 zł, w [...] 100.000 zł i w [...] 100.000 zł. Z dniem 31 grudnia 2012 r. firma Skarżącego zawiesiła działalność gospodarczą. Wszystkie rachunki bankowe prywatne i firmowe zostały zajęte przez komornika. Do wniosku Skarżący załączył obliczenie dochodu za 2012 r., zaświadczenie o swoich zarobkach (1.1180 zł netto) i zarobkach żony (4.567,64 zł brutto) oraz szereg dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym wezwań do zapłaty. Wnioskodawca nadesłał również kopie dokumentów dotyczących zaciągniętych kredytów oraz zawartych ugod z bankami w zakresie ich spłaty. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącą Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 2.000 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, że równolegle Skarżący wniósł skargę w sprawie III SA/Wa 259/13, w której wpisy wynosi również 2.000 zł. W związku z powyższym, oceniając zdolności płatnicze Skarżącego należy brać pod uwagę generalną kwotę, którą obowiązany jest uiścić tj. kwotę 4.000 zł. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe z żoną i synem. W grudniu 2012 r. Skarżący zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Zobowiązania Skarżącego wobec ZUS wynoszą 130.000 zł, a wobec banków ponad 2.200.000 zł. Wszystkie rachunki bankowe Wnioskodawcy zostały zajęte przez komornika. W związku z powyższym, wskazać należy, że sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi - ponad kwotę 200 zł. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, że Skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem należy, że Skarżący i jego żona są aktywni zawodowo. Obydwoje uzyskują stałe dochody ze stosunku pracy. W konsekwencji mają możliwość chociażby częściowego partycypowania w kosztach wszczętego postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło