III SA/Wa 2580/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-17
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, który jest etapem zmierzającym do wykreślenia jej z KRS, stanowi zmianę okoliczności faktycznych uzasadniającą zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w całości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że fakt oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, który jest etapem zmierzającym do jej wykreślenia z KRS, nie stanowi zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w całości, jeśli okoliczności te były już znane i wzięte pod uwagę przy wydawaniu poprzedniego postanowienia. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a., zmiana okoliczności musi być taka, by uzasadniała zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżąca spółka P. sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy jedynie w części, ponad kwotę 10.000 zł. Sąd utrzymał to postanowienie w mocy. Spółka złożyła wniosek o zmianę postanowienia, wskazując na oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości jako nową okoliczność. Sąd ocenił ten wniosek przez pryzmat art. 165 P.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z 20 października 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia starszego referendarza sądowego z 20 października 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do grudnia 2013 r. postanawia odmówić zmiany postanowienia
Skarżąca – P. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na takie m. in. okoliczności jak: nieprowadzenie działalności gospodarczej, oddalenie jej wniosku o ogłoszenie upadłości, brak możliwości partycypowania w kosztach postępowania przez zarząd czy wspólników. Podała, iż kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych określiła na [...] zł. Strata za ostatni rok wyniosła 1.541.653,24 zł. Wskazała ponadto, że jej rachunek bankowy zamknięto 30 sierpnia 2016 r. Z kolei stan kasy na 31 sierpnia 2017 r. to [...] zł.
Postanowieniem z 20 października 2017 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 10.000 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Z rozstrzygnięciem tym zgodził się Sąd, który postanowieniem z 30 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy wspomniane postanowienie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego Skarżąca ponowiła wniosek o przyznanie prawa pomocy, motywując to zmianą okoliczności faktycznych. Powołała się mianowicie na dokonany w stosownym rejestrze wpis o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości Skarżącej, który jest pierwszym etapem działania sądu rejestrowego zmierzającym do jej wykreślenia z KRS.
W związku z tym pismem z 5 kwietnia 2018 r. wezwano Skarżącą do nadesłania formularza PPPr oraz dokumentów, z których będzie wynikać zmiana okoliczności faktycznych wpływających na jej sytuację finansową i uzasadniających odmienną ocenę, niż ta dokonana w postanowieniu z 20 października 2017 r.
W odpowiedzi na to wezwanie Skarżąca przesłała formularz PPPr, w którym ponowiła zasadniczo argumentację zawartą we wcześniejszym swoim wniosku. Nadto wskazała, iż strata za ostatni rok wyniosła 2.126,03 zł, zaś stan kasy na 31 marca 2018 r. określiła na [...] zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Przede wszystkim należy zauważyć, że w niniejszej sprawie Skarżąca ubiegała się już o prawo pomocy w tym samym, co obecnie zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych). Co więcej zwolnienie to częściowo uzyskała, gdyż na mocy postanowienia z 20 października 2017 r. zwolniono ją od wpisu od skargi ponad kwotę 10.000 zł. Z rozstrzygnięciem tym zgodził się Sąd, który postanowieniem z 30 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy wspomniane postanowienie, co spowodowało, że postanowienie to stało się prawomocne.
W tej sytuacji pismo Skarżącej z 29 marca 2018 r. należało potraktować jako wniosek o zmianę przywołanego wyżej postanowienia z 20 października 2017 r.
Wniosek Skarżącej należy zatem ocenić przez pryzmat przesłanek wynikających z (nota bene przywołanego także przez nią) art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten uzależnia możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień prawomocnych, czyli takich, od których nie przysługuje już stronie żaden środek zaskarżenia, jak i niekończących sprawy, od zmiany okoliczności, przez co należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie jako nową okoliczność mającą wpływ na ocenę stanu finansowego Skarżąca wskazała dokonany w KRS - na mocy postanowienia z [...] listopada 2017 r. - wpis o oddaleniu wniosku o ogłoszenie jej upadłości, który jest pierwszym etapem działania sądu rejestrowego zmierzającym do jej wykreślenia z KRS.
Tymczasem fakt oddalenia postanowieniem z 9 maja 2017 r. wspomnianego wniosku o ogłoszenie upadłości oraz poczynione wówczas ustalenia, iż (jak czytamy w tym postanowieniu) "materiał dowodowy zgromadzony w sprawie daje podstawę do rozwiązania dłużnika...jako podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego..." były Sądowi znane. Okoliczności te zostały zatem wzięte pod uwagę w poprzednio toczącym się postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Tym samym nie doszło w niniejszej sprawie do zmiany okoliczności, pozwalającej odmiennie ocenić możliwość Skarżącej partycypowania w kosztach niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło