III SA/Wa 2587/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. R. P.P.H.U. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2006 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący R.R. P.P.H.U. R. , wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, na urzędowym formularzu PPF wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że w związku z "nałożeniem kary" przez Dyrektora Izby Skarbowej zmuszony był zawiesić działalność gospodarczą. Oświadczył, że pozostaje bez pracy, a ma na utrzymaniu [...] . Podniósł, że rodzice odsunęli się od niego i jedynie pozwalają mu zamieszkiwać w domu rodzinnym. Obecnie dochodem Skarżącego jest dochód uzyskiwany z pracy dorywczej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] ( ur. w 2008 r.) oraz że nie posiada żadnego majątku. Skarżący nie wskazał również dochodów. Oświadczył, że jego rachunki bankowe zostały zablokowane. Wraz z wezwaniem o złożenie urzędowego formularza PPF referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedstawienia dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 26 września 2011 r. Skarżący jednak ani jego pełnomocnik, wymaganych dokumentów i informacji nie przedłożyli. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta Sygn. akt III SA/Wa 2587/11 wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 36.832 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, takich dokumentów nie przesłał. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać w oparciu o informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akta sprawy. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący, nie posiada majątku, wraz z [...] zamieszkuje w domu rodziców oraz że utrzymuje się z prac Sygn. akt III SA/Wa 2587/11 dorywczych. Wysokości uzyskiwanych dochodów z tego tytułu Skarżący nie wyjawił. Na podstawie takich tylko informacji nie można stwierdzić czy Skarżący posiada środki na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Nie można również na podstawie samych tylko oświadczeń Skarżącego ocenić w jakiej faktycznie sytuacji finansowej obecnie znajduje się Skarżący i jego rodzina. Bowiem ani z wniosku ani z akt sprawy nie wynika jakimi środkami dysponuje Skarżący ani jakie są jego miesięczne wydatki. Samo natomiast subiektywne przekonanie Skarżącego, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych jest niewystarczające dla pozytywnego rozpoznania wniosku Strony. Dodatkowo wątpliwości potęguje fakt, że jak wynika z akt sprawy, Skarżący korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika – którego koszty usług zapewne ponosi. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.