III SA/Wa 2588/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-23
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości lub częściowo na podstawie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (zwolnienie od wpisu powyżej 100 zł), uznając, że jej dochody i sytuacja majątkowa pozwalają na pokrycie części kosztów, ale nie w pełnym zakresie. Przyznanie prawa pomocy wymaga uprawdopodobnienia braku możliwości poniesienia pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, a sąd ocenia to na podstawie przedstawionych materiałów i zasad doświadczenia życiowego.Stan faktyczny
Skarżąca J. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z września 2010 r. dotyczącej umorzenia i odmowy umorzenia zaległości podatkowych. W uzasadnieniu wskazała na złą sytuację zdrowotną, całkowitą niezdolność do pracy, brak dochodów z gospodarstwa rolnego oraz niskie dochody własne i męża. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe i posiada nieruchomości rolne oraz dom.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od wpisu od skargi powyżej kwoty 100 zł; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości poszczególnych rat podatku za 2007 r. i 2008 r. oraz odmowy umorzenia zaległości podatkowych za 2009 r. z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi powyżej kwoty 100,- zł; 2. odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w pozostałym zakresie
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wnioskowanym przez stronę, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.
J. K., dalej jako skarżąca, wnioskiem, który wpłynął do Sądu z 26 października 2010 r., a następnie – na złożonym na urzędowym formularzu PPF z 7 listopada 2010 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że: - jest osobą chorą i nie stać jej na to, żeby leczyć się; - jest całkowicie niezdolna do pracy; - nie uzyskała w bieżącym roku podatkowym żadnych dochodów z tytułu gospodarstwa rolnego; - Pan M. zalał jej cześć gruntów. Skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Uzyskuje 212 zł z tytułu emerytury, a jej maż – 1199 zł. Z kwoty tej skarżąca przeznacza, co miesiąc, 500,- zł na spłatę długu, 150 zł ,na rachunki za światło; 100,- zł – za telefon; 100,- zł – na środki czystości; 400 zł – na miesięczne utrzymanie. Skarżąca wskazał, ze posiada dom o powierzchni 100- m kw. I 6,42 ha nieruchomości rolnych. Do formularza PPF skarżąca dołączyła pismo zatytułowane "oświadczenie" oraz wyciąg z rachunku bankowego.
Referendarz sądowy zaznacza, że wpis od skargi wynosi 500,- zł. W ocenie referendarza sądowego, kwota wpisu sądowego, jest jedynym kosztem sądowym wymaganym na obecnym etapie postępowania. Dlatego, w odniesieniu do obowiązku zapłaty tej kwoty należy odnosić możliwości majątkowe skarżącej w partycypowaniu w kosztach sądowych.
W ocenie referendarza sądowego, skarżąca z sumy ponad 1000,- zł, którą dysponuje wraz z mężem, jest w stanie uiścić należną obecnie – po uzyskaniu przez skarżąca zwolnienia - kwoty z tytułu wpisu od skargi. Referendarz sądowy nie dostrzegł okoliczności uniemożliwiających to badając sprawę z urzędu. Zdaniem referendarza sądowego wskazane przez skarżąca wydatki związane chociażby z usługami telefonicznymi, czy spłatą zobowiązań, nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sadowych. Natomiast, w wypadku wystąpienia, w dalszym postępowaniu, kosztów sądowych, których poniesienie będzie niemożliwe dla strony, albo grozić będzie utratą dochodów, strona ma prawo zwrócić się – po raz kolejny – o przyznanie prawa pomocy: tym razem wskazując na nowe okoliczności.
Referendarz sadowy zadecydował o przyznaniu skarżącej prawa pomocy, we wskazanym w sentencji zakresie, ze względu na niską wysokość emerytury, przysługującej osobiście skarżącej i konieczność wygospodarowania z niej środków także na wydatki związane z bieżącym utrzymaniem.
Referendarz sądowy dał zarazem wiarę deklaracjom skarżącej, co do jej nienajlepszej kondycji zdrowotnej i koniecznością poczynienia wydatków na poratowanie zdrowia miarkował zdolność skarżącej do partycypowania w pełnych kosztach sądowych w sprawie, jak też jej zdolności zarobkowe. Z zestawienia tych danych wynika potrzeba zwolnienia z części wpisu od skargi. Referendarz sądowy zwraca nadto uwagę na fakt, że skarżąca dysponuje stałym źródłem dochodu wskazanym powyżej, stąd przedwczesne byłoby orzekanie o zwolnieniu od hipotetycznie występujących, poza kwotą 100,- zł, kosztów sądowych w sprawie, skoro co miesiąc zasoby skarżącej ulegają odnowieniu, a koszty utrzymania należy miarkować, choćby w części, dobrami uzyskiwanymi w procesie prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 §1 w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. zadecydował, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło