III SA/Wa 2588/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-25
Skład orzekający: Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedstawiona sytuacja finansowa skarżącej, która wraz z mężem utrzymuje się z bardzo ograniczonych środków finansowych wystarczających jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych i spłatę pożyczek, pozwala na przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ograniczenia finansowe nie mogą zamykać dostępu do sądu, co jest zgodne z konstytucyjnym prawem do kontroli sądowej aktów administracji publicznej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą umorzenia zaległości podatkowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swoją chorobę, brak zdolności do pracy i bardzo niskie dochody z emerytury oraz dochody męża, które ledwo wystarczają na bieżące utrzymanie i spłatę zobowiązań. Referendarz sądowy częściowo odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca jest w stanie uiścić część wpisu. Skarżąca wniosła sprzeciw, podnosząc, że jej sytuacja materialna jest tożsama z sytuacją męża, któremu przyznano prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Katarzyna Golat po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości poszczególnych rat podatku za 2007 r. i 2008 r. oraz odmowy umorzenia zaległości podatkowych za 2009 r. z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z dnia 26 października 2010 r. J. K. (dalej "Skarżąca") wniosła skargę do tutejszego Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości poszczególnych rat podatku za 2007 r. i 2008 r. oraz odmowy umorzenia zaległości podatkowych za 2009 r. z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego.
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III o wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł, Skarżąca wnioskiem z dnia 26 października 2010r., uzupełnionym w dniu 7 listopada 2010r., zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą chorą i nie stać jej na to, żeby leczyć się, jest całkowicie niezdolna do pracy, nie uzyskała w bieżącym roku podatkowym żadnych dochodów z tytułu gospodarstwa rolnego. Skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Uzyskuje 212 zł z tytułu emerytury, zaś jej mąż 1199 zł. Ze świadczeń tych Skarżąca przeznacza co miesiąc 500 zł na spłatę długu, 150 zł na rachunki za światło, 100 zł na telefon, 100 zł na środki czystości, ponadto 400 zł na miesięczne utrzymanie. Skarżąca wskazała, że posiada dom o powierzchni 100 m kw. i 6, 42 ha nieruchomości rolnych. Do formularza PPF dołączyła pismo zatytułowane "oświadczenie" oraz wyciąg z rachunku bankowego.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt III SAW 2588/10 referendarz sądowy zwolnił Skarżącą od wpisu od skargi powyżej kwoty 100 zł, odmawiając Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W ocenie referendarza sądowego, Skarżąca z sumy ponad 1000 zł, którą dysponuje wraz z mężem, jest w stanie uiścić należną obecnie - po uzyskaniu przez nią zwolnienia - kwoty z tytułu wpisu od skargi. Zdaniem referendarza sądowego wskazane przez Skarżąca wydatki związane chociażby z usługami telefonicznymi, czy spłatą zobowiązań, nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sadowych.
W sprzeciwie Skarżąca podniosła, że tutejszy Sąd przyznał jej mężowi prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując, że sytuacja materialna małżonków pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym jest tożsama.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizyczne, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Sądu, przedstawiona powyżej sytuacja finansowa Skarżącej pozwala na przyjęcie, iż spełnia on przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, iż Skarżąca wraz z mężem utrzymują się z bardzo ograniczonych środków finansowych, które wystarczają jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych oraz ratalną spłatę zaciągniętych pożyczek. W konsekwencji Skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przyznanie prawa pomocy podyktowane jest również realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do kontroli przez niezawisły sąd wydanego w stosunku do Skarżącą aktu z zakresu administracji publicznej. Ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać Skarżącej dostępu do sądu.
Z tych też względów, na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło