III SA/Wa 2589/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od września 2010 r. do czerwca 2011 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżący – M.W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Obecnie nie ma stałych dochodów. Z dniem 31 maja 2016 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, ponieważ przynosiła straty i powiększała długi. Na skutek wieloletnich kontroli (6 lat), prowadzonych przez UKS w W. , większość kontrahentów zrezygnowała ze współpracy ze skarżącym, banki wypowiedziały umowy kredytowe a firmy leasingowe zabrały maszyny i urządzenia wykorzystywane w prowadzonej działalności. Wobec skarżącego prowadzone jest wiele spraw windykacyjnych i egzekucji komorniczych. Skarżący nie ma stałego miejsca zamieszkania. Pomieszkuje u rodziny i znajomych, którzy mu pomagają. Nie ma jednak nikogo od kogo mógłby pożyczyć pieniądze na wpis. Z oświadczeń skarżącego wynika, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie uzyskuje żadnych dochodów. Do swojego majątku zaliczył ¼ udziału w nieruchomości rolnej (łąka) o pow. 1,59 ha i wartości ok. 15 tyś. zł (wpis hipoteki przymusowej na udziale, wszczęta egzekucja komornicza), działkę leśną w O. o pow. 5.936 m² o wartości ok. 1,5 mln zł (wpisy hipoteki). Pismem z 28 września 2016 r. skarżący został wezwany do nadesłania dokumentów oraz złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących jego sytuacji finansowej. W odpowiedzi skarżący nadesłał: zeznania podatkowe oraz bilans i rachunek zysków i strat za 2015 i 2014 r. oraz rachunek zysków i strat na dzień 30 września 2016 r. Ponadto skarżący wyjaśnił, że lokal w C. ul. [...] należy do O. . W związku z zawieszeniem działalności gospodarczej umowa najmu została wypowiedziana. Skarżący jedynie odbiera korespondencje pod tym adresem. Z kolei lokal mieszkalny w O. ul. [...] należy do rodziców skarżącego. Skarżący jest tam zameldowany. Skarżący ponownie wskazał, że zamieszkuje u rodziców lub brata. Nie ma żadnych dochodów, nie uiszcza opłat, wyżywienie dają mu brat i rodzice. Od 20 kwietnia 2016 r. nie posiada rachunków bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a"), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 4.294 zł. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że obecnie nie uzyskuje on żadnych dochodów. Pozostaje na utrzymaniu rodziców i brata. Z dniem [...] maja 2016r. zawiesił prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą. Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że jeszcze w 2014 r. działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego była działalnością znacznych rozmiarów. Jak wynika z nadesłanego zeznania podatkowego oraz bilansu za 2014 r., skarżący za ten rok uzyskał przychód w wysokości 1.566.897,94 zł. Z kolei całkowita wartość środków trwałych firmy wynosiła [...] zł. Środki pieniężne na rachunku bankowym firmy na dzień 31 grudnia 2014 r. wynosiły ponad [...] zł. W 2015 r. niewątpliwie sytuacja finansowa skarżącego uległa znacznemu pogorszeniu. Skarżący wskazuje m.in. na zajęcie rachunków bankowych oraz utratę kontrahentów. Powyższe trudności nie doprowadziły jednak do zaprzestania prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej i ostatecznie za 2015 r. skarżący uzyskał przychód w wysokości 261.379,98 zł, a co najistotniejsze, mimo wskazywanych trudności, osiągnął dochód z działalności w wysokości 47.020,08 zł. Jeśli chodzi z kolei o bieżącą sytuację finansową skarżącego, to należy mieć na uwadze, że skarżący zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą dopiero na koniec maja 2016 r. Jak wynika natomiast z nadesłanego rachunku zysków i strat według stanu na dzień 30 września 2016 r., skarżący uzyskał przychód netto ze sprzedaży towarów i materiałów w wysokości 114.615,96 zł, a zysk netto za ten okres wyniósł 46.582,55 zł. Okoliczność ta nie pozwala więc przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztu wpisu sadowego, który stanowi mniej niż 1/10 zysku z działalności, osiągniętego w bieżącym roku. W konsekwencji nie spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.