III SA/Wa 2594/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-30

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z renty rodzinnej i ponosi stałe koszty utrzymania, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykazuje miesięczne wolne środki w wysokości około 300 zł?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca, pomimo ponoszenia stałych wydatków, dysponuje miesięcznie wolnymi środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Okoliczność poczynienia oszczędności na remonty wskazuje, że sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać zwolnienie.
Stan faktyczny
Skarżący T. W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od spadków i darowizn. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając to niskimi dochodami (renta rodzinna) i wysokimi kosztami utrzymania. Po analizie złożonych dokumentów, w tym PIT-40A, referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca dysponuje wolnymi środkami pozwalającymi na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od spadków i darowizn postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu od skargi, T. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem dochodu jest renta rodzinna w wysokości [...] zł. Wskazał, iż obciążony jest stałymi wysokimi kosztami utrzymania w tym: czynsz 508 zł za miesiąc, energia elektryczna i gaz 80 zł za dwa miesiące, podatek od nieruchomości 300 za rok, podatek gruntowy 37 zł za rok, żywność 300-400 zł miesięcznie, telefon 50 zł za trzy miesiące. Wnioskodawca oświadczył ponadto, iż odziedziczył udział w mieszkaniu ojca, ale nie uzyskuje z tego tytułu dochodu. Pismem z 30 września 2008 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów i złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi skarżący nadesłał PIT-40A, z którego wynika, iż w 2007 r. uzyskał przychód w wysokości [...] zł. Ponadto nadesłał inne dokumenty, które potwierdzają wysokość ponoszonych przez wnioskodawcę wydatków. Odnośnie mieszkania odziedziczonego po ojcu, wnioskodawca wyjaśnił, że było ono całkowicie zrujnowane i wymagało generalnego remontu, którego koszty wyniosły ponad 200 tyś. zł. Koszty te poniósł brat wnioskodawcy. Aktualnie mieszkanie jest wynajmowane i kwoty z tego tytułu będą przeznaczone na spłatę udziału brata wnioskodawcy w mieszkaniu odziedziczonym po matce, w którym mieszka skarżący. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości kosztów sądowych, do których, na obecnym etapie postępowania, zaliczyć można jedynie wpis od skargi w wysokości 200 zł. Ustosunkowując się do oświadczeń i dokumentów złożonych przez wnioskodawcę, uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, iż skarżący utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości [...] zł (jest to kwota do wypłaty, zgodnie z zaświadczeniem z [...] października 2008 r.), z kolei miesięczne wydatki wnioskodawcy kształtują się na poziomie 1.000 zł (czynsz 508 zł za miesiąc, energia elektryczna i gaz 80 zł za dwa miesiące, podatek od nieruchomości 300 za rok, podatek gruntowy 37 zł za rok, żywność 300-400 zł miesięcznie, telefon 50 zł za trzy miesiące). Z zestawienia dochodów i wydatków wnioskodawcy wynika, iż miesięcznie dysponuje on wolnymi środkami w wysokości ok. 300 zł. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniem wnioskodawcy, iż uzyskiwany dochód nie pozwala mu na wygospodarowanie środków na poniesienie kosztów sądowych. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, iż cześć rachunków nadesłanych przez skarżącego, w tym za energię elektryczną i gaz, wystawionych jest na p. S. W.. Z powyższego może wynikać, że albo osoba trzecia partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania skarżącego, albo jest to osoba, z którą skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto z załączonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż poniósł on koszty na remont balkonu w marcu 2008 r. - 900 zł i w czerwcu 2008 r. - 400 zł. Przyjąć, w związku z tym należy, iż sytuacja finansowa skarżącego nie jest aż tak trudna. Skoro był w stanie poczynić oszczędności w wysokości 1.300 zł na remont balkonu, to powinien również mieć możliwość poniesienia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło