III SA/Wa 260/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec (spr.),, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Barbara Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości. III SA/Wa 260/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.s.u.s.) odmówił R.O. umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Od tej decyzji R.O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu tej decyzji zakład stwierdził, że decyzja zakładu z dnia [...] października 2005 r. w przedmiocie umorzenia składek została doręczona R.O. w dniu 10 października 2005 r. a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w dniu 26 października 2005 r. to jest z dwudniowym przekroczeniem terminu do złożenia tego wniosku. Zakład stwierdził, że na podstawie art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 83b ust. 1 u.s.u.s. jeżeli przepisy k.p.a. przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych w tych wypadkach wydaje decyzję. Zgodnie z treścią przepisu art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Na tę decyzję R.O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona skarżąca podniosła że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i nie zgodziła się z treścią zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę zład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. argumenty w niej podniesione uznał, za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna, jednakże nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając z tego uprawnienia Sąd rozpoznał niniejszą sprawę poza granicami zarzutów podniesionych w skardze. W tym miejscu należy podkreślić, że podniesione w skardze argumenty dotyczące trudnej sytuacji materialnej skarżącego, nie mogły wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja ta nie zawierała rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia składek, a zawierała jedynie rozstrzygnięcie formalne kończące postępowanie, poprzez stwierdzenie, że w sprawie nie może się toczyć postępowanie odwoławcze z uwagi na uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia środka odwoławczego od decyzji organu pierwszej instancji. Sąd zważył, że zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m. in. ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek. Zgodnie z treścią art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W przepisie art. 83 ust. 4 u.s.u.s ustawodawca stanowi, że od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w art. 83 ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 83b. u.s.u.s., jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. Z treści przepisu art. 83 ust. 4 u.s.u.s wynika, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. dotyczące odwołań. Z przepisu tego wynika również, że w przypadku złożenia tego wniosku organem odwoławczym jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. , mającego zastosowanie w sprawie na podstawie art. 83 ust. 4 u.s.u.s., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Uwzględniając treść przepisu art. 83b u.s.u.s. należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie na podstawie przytoczonych przepisów Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych był uprawniony do wydania decyzji stwierdzającej uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych a zatem przez organ niewłaściwy w sprawie. Naruszenie przy wydawaniu decyzji przepisów o właściwości, na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi wadę decyzji, która skutkuje nieważnością tej decyzji. Zgodnie z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.