III SA/Wa 2608/15

28.3.2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 28.3.2017 r. po rozpoznaniu wniosku M. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/07/2015 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej 25 tys. zł (dwudziestu pięciu tysięcy złotych) 2. odmówić Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie M. sp z o.o., wnioskiem w skardze kasacyjnej, a następnie – w wykonaniu wezwania referendarza sądowego - na formularzu PPPr z 13/3/2017 r, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, przekazała, choć z pewną zwłoką, dokumenty księgowe, sprawozdanie z działalności Spółki, rzis – i in. W uzasadnieniu wniosku Spółka poinformowała, że wobec zajęcia wszystkich środków pieniężnych spółki oraz jej środków trwałych, nie posiada środków na poczet opłaty wpisu od skargi kasacyjnej. Wartość kapitału zakładowego została oznaczona na kwotę [...] zł, wartość środków trwałych – na kwotę ok [...] tys zł, wysokość zysku/strat za ostatni rok na kwotę 120000 zł. Poinformowała, ze wszystkie środki firmy zostały zajęte na mocy zaskarżonej decyzji. Za 2016 r. poniosła stratę w wysokości 464 tys zł. Wpis od skargi został pokryty w drodze pożyczki od Prezesa Spółki. Posiada wierzytelności w kwocie ok 129 tys. zł, lecz nie jest w stanie uzyskać tych środków wskutek postepowania restrukturyzacyjnego. Cały zysk spółki jest przeznaczany na poczet zaległości podatkowych. Wskazała, że w kasie, na koniec 2016 r. posiadała ok 32 tys zł, obecnie – 10 tys. zł. Nadto, ponosi miesięczne koszty pracowników i utrzymania pojazdów w kwocie ok 12 tys zł. Wobec Skarżącej, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, było prowadzone już postepowanie w zakresie prawa pomocy, w ramach którego została ona poinformowana o regułach przyznawania jej pomocy. Z tych dwóch powodów urzędnik sądowy odstąpił od powtórnego informowania Skarżącej o treści zastosowanych w sprawie przepisów, niezmiennej od lat. Podobnie jak w onegdaj prowadzonych postępowaniach nie wszystkie informacje zostały udzielone w wykonaniu wezwania urzędnika sadowego (np. nie zostało jednoznacznie określone wynagrodzenie pełnomocnika Strony). Nie są to jednak okoliczności, które na obecnym etapie postępowania determinują losy wniosku o prawo pomocy. Przede wszystkim prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie jest wystarczającą okolicznością dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, co precyzyjnie (acu rem tetigisti) wyjaśniły Sądy Administracyjne w wielu orzeczeniach (por. postanowienie NSA z dnia 09.04.2009r., sygn. I FZ 66/09, postanowienie NSA z dnia 7.01.2014r., sygn. II FZ 1236/13, postanowienie NSA z dnia 5.03.2014r., sygn. II FZ 260/14, CBOSA). Referendarz sądowy wskazuje, że rozmiar (znaczny) prowadzonej działalności, jeszcze w 2013 r (którego "następstwem są zaległości podatkowe w kwocie ponad 10 mln zł"), uległ zmniejszeniu. Jak wynika z rachunku zysków i strat, na 31 grudnia 2016 r. wysokość przychodów wynosiła 8416002,17 zł i Spółka osiągnęła stratę w wysokości prawie 470 tys zł. Z zestawienia tych wielkości dotyczących 2016 r. wynika, że w ramach wciąż prowadzonej działalności Spółka wydatki. Urzędnik sądowy wskazuje, że jednym z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej są obciążenia związane z kosztem sporów sądowych, w tym związane z wniesieniem skargi kasacyjnej w sprawie III SA/Wa 2608/15. Zaspokajanie zobowiązań związanych z kosztami sądowymi nie ustępuje pierwszeństwa nawet kosztom z tytułu zobowiązań podatkowych, które Skarżąca – jak zadeklarowała – reguluje. Gdyby zatem tylko wskazania wynikające ze znanego Skarżącej dorobku prawnego (przywołanego w uprzednio prowadzonych postępowaniach) i zestawienia wielkości przywołanych powyżej miały decydować o losach wniosku, należałoby odmówić przyznania prawa pomocy. Z uwagi jednakże na fakt, że Skarżąca poniosła już pewne wydatki na poczet postępowania sądowego (wpis od skargi), wysokość uzyskiwanych przychodów systematycznie maleje (z 24419071 zł w 2015 r. do 8146002 zł – w 2016 r.), co wskazuje na ograniczanie zakresu działalności, prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne, brak możliwości skorzystania z przysługujących Spółce wierzytelności, należało baczniej wsłuchać się w argumenty Strony (sunt certi denique fines). Urzędnik Sądowy ma również na uwadze gwarancje wynikające ze składania oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz wynikające z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz 718 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.): dlatego należało zadecydować o skorzystaniu z uprawnień do miarkowania zobowiązań z tytułu kosztów sądowych – tak, by zabezpieczyć ciągłość istnienia Spółki (status quo ante). Wysokość zwolnienia oznaczono nie tyle uwzględniając wysokość uzyskiwanego przychodu, ile deklaracje Skarżącej odnośnie ponoszonych kosztów miesięcznej działalności i wysokość środków w kasie (zmieniającej się na przełomie 2016 r. i 2017 r.) oraz treść rozrachunków z wydruku z 20/3/2017 r. Na zdolność Skarżącej do uiszczenia oznaczonej w sentencji kwoty wskazuje również porównanie jej stanu majątkowego deklarowanego w 2015 r. (i faktu uiszczenia w tym stanie wpisu sadowego w wysokości 100 tys zł), ze stanem majątkowym, w którym Spółka znajduje się obecnie (i obowiązkiem uiszczenia ¼ uprzednio poniesionego wpisu). Z tych powodów, referendarz sądowemu, nie odstępując od szacunku dla dorobku Sadów, uwzględnia zarazem zindywidualizowaną sytuację Spółki i na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., uznaje, jak w sentencji.