III SA/Wa 2614/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21/10/2016 r. po rozpoznaniu wniosku R.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /7/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienia pełnomocnika z urzędu - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) R.B. , dalej jako strona, wnioskiem zawartym w formularzu PPF z 5/8/2016 r. i z 5/10/2016 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na brak środków finansowych. W uzasadnieniu formularzy oraz w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 26/9/2016 r. poinformował, o tym, że 2060 zł netto to jego jedyny miesięczny dochód, prowadzi samotnie gospodarstwo domowe. Jest obciążony kredytami bankowymi - osobiście i w ramach firmy (na kwotę ponad 530 tys zł) oraz zobowiązaniami względem urzędu skarbowego. Posiada dwa lokale mieszkalne i dwa lokale garażowe, zajęte na poczet zobowiązań strony. Wskazał, ze koszty mieszkania i mediów to ok 600 zł miesięcznie. Skarżący nie nadesłał informacji o wysokości wynagrodzenia pełnomocnika, informacji o przychodach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za wskazane w wezwaniu okresy czasu, kalkulacji kosztów życia i in. 3) Wobec braku wyjawienia szczegółów dotyczących gospodarki finansowej strony, referendarz sądowy nie może zastosować się w pełni do imperatywu bezkrytycznego przyjmowania twierdzeń wnioskodawcy, zgodnie z paremią "beati, qui non viderunt et crediderunt". Zdaniem referendarza sądowego, oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, jak też budzi wątpliwości, ponieważ nie wiadomo, skąd strona, przy zadeklarowanym braku dochodów, czerpie środki na koszty codziennego utrzymania, nie wspominając o środkach na poczet wynagrodzenia pełnomocnika. Oświadczenia skarżącego są niepełne, ponieważ – z jednej strony – zalicza do zobowiązań koszty działalności gospodarczej (w tym kredyty bankowe), a z drugiej strony – nie wyjawia przychodów uzyskanych z tej działalności we wskazanym okresie czasu. Nie wiadomo też czy osiąga przychód z tytułu posiadania dwóch lokali mieszkalnych, czy tylko ponosi koszty ich posiadania, podobnie jak nie wiadomo jakie ponosi koszty (i z jakich źródeł) związane z działalnością pełnomocnika. Nie da się ukryć, że jeżeli chodzi o skutki prawne wykonywania kierowanych do strony wezwań, interes ogółu jest chroniony w europejskim dorobku prawnym (leges omnium salutem singulorum saluti anteponunt): strona, jeśli oczekuje skuteczności swojego wniosku, musi ustosunkować się – i to w sposób wiarygodny - do każdego punktu wezwania. Skarżący powinien mieć tego świadomość, ponieważ dysponuje profesjonalną pomocą prawną. Skoro Skarżący nie przekazał właściwie żadnych informacji, o które był wzywany, a które są niezbędne do odtworzenia sytuacji materialnej, w której znajduje się, to referendarz sądowy nie może przyznać Skarżącemu prawa pomocy – tak, by nie narazić się na zarzut (popełnienia przestępstwa), przykładowo bezprawnego dysponowania środkami publicznymi (art. 228 § 1 czy art. 231 kodeksu karnego, zagrożonego karą pozbawienia wolności od roku do - nawet - lat 10 lat). Obowiązek lojalnego działania wiąże nie tylko Sąd, ale także Skarżącego, który to przecież ubiega się o udzielenie mu prawa pomocy. 4) Podsumowując, nierzetelne wykonanie przez skarżącego kierowanego do niego wezwania uzasadnia, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., decyzję, jak w sentencji.