III SA/Wa 2615/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, , po rozpoznaniu w dniu 18 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. sp. j. z siedzibą w R. o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi M. sp. j. z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi. M. sp. j. z siedzibą w R. (dalej Skarżąca/Spółka/Strona) wniosła w niniejszej sprawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2017 r. wezwano Skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji Spółki w dacie wniesienia skargi. Ww. wezwanie doręczono Spółce w dniu 22 sierpnia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 18 akt sądowych). Pismem z dnia 1 września 2017 r. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi. W jego uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że z powodu wyjazdu na urlop jedynych wspólników Spółki – T. i K.S., poza miejsce ich zamieszkania, nie mogła wykonać powyższego wezwania. Strona podniosła, że wspólnicy Spółki o wezwaniu do usunięcia braku formalnego skargi dowiedzieli się po powrocie z urlopu, tj. w dniu 1 września 2017 r. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono oryginał pełnego odpisu z KRS Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest dopuszczalne tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć np. błędne pouczenie sądu lub nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt l OZ 246/08, LEX nr 479292). Ponadto przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 P.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, należy uznać, ze jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu, nawet lekkie niedbalstwo, powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że Skarżąca uchybiła terminowi do usunięcia braku formalnego skargi. Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało bowiem prawidłowo doręczone Skarżącej na wskazany przez nią adres korespondencyjny w dniu 22 sierpnia 2017 r. Ostatnim dniem do usunięcia braku formalnego skargi przez Stronę był zatem dzień 29 sierpnia 2017 r. Skarżąca nie wykonała powyższego wezwania w wyznaczonym terminie, lecz uczyniła to dopiero składając w dniu 4 września 2017 r. wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi. Zdaniem Sądu, wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi został złożony z zachowaniem terminu do jego wniesienia. Sąd przyjął, co wskazała także we wniosku Skarżąca, że przyczyna uchybienia terminu do usunięcia braku formalnego skargi ustąpiła w dniu 1 września 2017 r., tj. w dniu powrotu z urlopu wspólników Spółki. W ocenie Sądu, Skarżąca nie uprawdopodobniła jednak braku winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego skargi. Zaznaczenia wymaga, iż o braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że było to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, a jakiekolwiek niedbalstwo strony dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1781/99; z dnia 13 czerwca 2000 r., sygn. akt V SA 2320/01). Brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności powstaje zatem wówczas, gdy wykaże się, że strona przy użyciu wszelkich dostępnych środków i sił nie była z uwagi na konkretną okoliczność (przeszkodę) dokonać czynności w terminie. W niniejszej sprawie Strona jako przyczynę uzasadniającą przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi wskazała wyjazd jedynych wspólników Spółki na urlop wypoczynkowy. Zdaniem Sądu, wyjazd na urlop nie może być jednak uznany za przeszkodę nieprzewidzianą ani trudną do usunięcia. Zachowanie należytej staranności przy dochowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej powinno polegać na takim zorganizowaniu pracy przez Stronę, z ustanowieniem pełnomocnika czy upoważnieniu pracowników włącznie, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku oraz możliwy był odbiór kierowanej do niej korespondencji i podjęcie stosownych czynności procesowych. Wyjeżdżając na urlop wspólnicy Spółki winni zatem podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw sądowych Spółki. Obowiązek ten jest tym bardziej uzasadniony w odniesieniu do strony będącej profesjonalnym przedsiębiorcą inicjującym postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, który w związku z tym powinien mieć świadomość, że może być do niego kierowana korespondencja sądowa. Niepodjęcie takich czynności przez Skarżącą nie może tym samym stanowić o braku winy w uchybieniu terminu. W tym miejscu wskazać należy, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi (k. 18 akt sądowych), została ona odebrana przez pracownika Spółki upoważnionego do odbioru pism. Skutki doręczenia tego wezwania, stosownie do art. 67 § 2 P.p.s.a., obciążają zatem samą Spółkę, która ponosi konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma i rozpoczęcia biegu terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu sądowym. Z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika, że Strona dowiedziała się o wezwaniu do usunięcia braku formalnego skargi w dniu 1 września 2017 r., po powrocie z urlopu wspólników Spółki, pomimo prawidłowego odbioru wezwania przez pracownika Spółki. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą ponosi odpowiedzialność za zaniedbania pracowników, którymi posługuje się przy wykonywaniu swoich czynności. Jeżeli zatem wspólnicy reprezentujący Spółkę nie uzyskali wiadomości o odbiorze korespondencji sądowej zawierającej wezwanie od pracownika, który dokonał takiego odbioru przed upływem terminu do dokonania czynności procesowej, uchybienie pracownika w tym zakresie nie zwalnia od odpowiedzialności przedsiębiorcy, który odpowiada za należytą pracę swoich pracowników. Sąd zauważa ponadto, że nawet przy przyjęciu, że wspólnicy Spółki powzięli wiadomość o doręczeniu korespondencji zawierającej wezwanie przed upływem terminu do usunięcia braku formalnego skargi (co, zdaniem Sądu, nie wynika z treści wniosku), Skarżąca nie wyjaśniła, dlaczego nie powzięła czynności mających na celu dochowanie terminu. Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu skutecznych działań, mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Biorąc pod uwagę przedstawioną we wniosku argumentację Skarżącej ograniczającą się do wskazania wyjazdu jedynych wspólników Spółki na urlop jako przyczyny uchybienia terminu do usunięcia braku formalnego skargi, w ocenie Sądu, uchybienie terminu w niniejszej sprawie nastąpiło w wyniku zaniedbania Skarżącej, a nie zaistnienia niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód. Nie sposób przyjąć, by bieg postępowania sądowoadministracyjnego i dokonywane w jego toku czynności były uzależnione od prywatnych planów wspólników Spółki. Z powyższych względów Sąd, uznając przedmiotowy wniosek za niezasadny, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.