III SA/Wa 2626/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2006 r. spraw ze skarg Z[...] Sp. z o.o. [...] z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Urzędu Miar w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu nieuiszczenia opłaty za legalizację pierwotną 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Urzędu Miar w W. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/Wa 2626/05 UZASADNIENIE Zaskarżonymi decyzjami Dyrektor Urzędu Miar w W. na podstawie art.138 § l pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 21 § 3 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm.),uchylił decyzje Naczelnika Urzędu Miar w P. z dnia 2005-05-[...] i określił wysokość zobowiązania z tytułu nieziszczonej opłaty w decyzji: 1/ Nr [...] na kwotę [...] zł , 2/ Nr [...] na kwotę [...] zł , 3/ Nr [...] na kwotę [...] zł. W uzasadnieniach decyzji wskazano, że Naczelnik Urzędu Miar w P., na podstawie art. 21 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.Ordynacja podatkowa, określił wysokość zobowiązania z tytułu nie uiszczenia części opłaty za legalizację pierwotną i ponowną wodomierzy. Decyzje te zaskarżyła Z[...] Sp. z o. o. [...] w W. podnosząc naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14. 10. 2004r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy) poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie niewłaściwej opłaty za legalizację przewyższającej kwotę 1,00 zł za legalizację jednego przyrządu pomiarowego. Stwierdzono ,że skarżący zgłosił do legalizacji pierwotnej wodomierze o nominalnym strumieniu objętości mniejszym niż 15 m3/h, dla których stawka opłaty za legalizację przyrządów pomiarowych określona jest w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004r. w sprawie opłat za czynności urzędowe wykonywane przez organy administracji miar i podległe im urzędy (Dz. U. Nr 229, poz.2309) i zgodnie z tabelą III poz.10 a-d (Przyrządy do pomiaru objętości i przepływu płynów oraz do pomiaru ciepła) wynosi rocznie , przy ilości legalizowanych wodomierzy do 5 000. - 3 zł za szt. ; od 5001 do 50000 - 2,50 zł; od 50001 do 150 000 -1,50 zł; powyżej 150 000 szt.- 1 zł. Przy ustalaniu wysokości należnej stawki opłaty Urząd brał pod uwagę ilość zgłoszonych do legalizacji wodomierzy w okresie rocznym. Wyjaśniono ,że stosownie do art. 24a ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001r.- Prawo o miarach (Dz. U. z 2004r.Nr 243, póz. 2441) wnioskodawca ustala we własnym zakresie wysokość należnych opłat na podstawie obowiązujących stawek na formularzu, o którym mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów wymienionego powyżej, który składa wraz z wnioskiem o przeprowadzenie legalizacji przyrządu pomiarowego. Wnioskodawca uiszcza opłatę, stosownie do art. 24a ust.3 pkt l ustawy-Prawo o miarach ,w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku. Do ponoszenia opłat stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Skarżący do wniosków dołączał formularze ustalenia opłaty należnej za wydanie przez organ administracji miar dowodów legalizacji wodomierzy ,przy czym błędnie zastosował stawkę jednostkową w wysokości 1,00 zł za sztukę. Naczelnik Urzędu w P. po stwierdzeniu nieprawidłowego naliczenia opłat przez skarżącego oraz nieziszczenia w terminie należnej opłaty określił wysokość tej opłaty. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie, stwierdził, że Skarżący uiścił część należnych opłat ,a zatem decyzja powinna uwzględniać stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej, uchylił decyzje Naczelnika Urzędu Miar w P. i określił jako prawidłową wysokość zobowiązania w wysokości odpowiadającej opłacie nieziszczonej .Nie uwzględnił natomiast argumentacji strony skarżącej ,że od legalizacji wodomierzy należna stawka to 1 zł. Wskazał ,że stawka za legalizację pierwotną wodomierzy ustalona została w tabeli III Ip. 10a, l0b, l0c i l0d załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 października 2004r. w sposób progowy: I próg-stawka 3,00 zł za legalizację do 5000 sztuki rocznie, II próg-stawka 2,50 zł za legalizację od 5001 sztuki do 50.000 szt. rocznie, III próg-stawka 1,50 zł za legalizację od 50.001 sztuki do 150.000 szt. rocznie, IV próg-stawka 1,00 zł za legalizację od 150.001 sztuki rocznie. W przypadku skarżącego, w dniu składania wniosków nie został przekroczony próg 150 000 szt. , a zatem należało zastosować odpowiednio stawkę adekwatną do ilości zgłoszonych do legalizacji wodomierzy rocznie. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzje Dyrektora UM w W. Skarżąca zarzuciła błędną interpretację przepisów dotyczących opłat za tego typu legalizację zawartych w szczególności w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14.10.2004 r. i wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości. Według skarżącego intencją ustawodawcy było określenie ilości urządzeń przedstawianych do legalizacji w skali roku, dlatego posługuje się słowem "rocznie". Nieuprawnioną nadinterpretacją jest traktowanie liczebników 50 001 i 150 000 oraz skrótów "szt." w sposób przedstawiony w uzasadnieniu decyzji. Ustawowy zapis to"powyżej 150 000 szt. rocznie", a nie "od 150.001 sztuki rocznie" . Niekorzystna dla skarżącego interpretacja przez organ administracji zapisów w przedmiotowym załączniku powoduje, że nie ma żadnego uzasadnienia praktycznego, prawnego i logicznego ustalanie i wskazywanie od początku roku kalendarzowego (od pierwszego w 2005 roku formularza) ilości deklarowanych legalizacji rocznie, jeśli i tak należałyby płacić stawki wyłącznie w oparciu o progi: do pięciotysięcznej sztuki, do pięćdziesięciotysięcznej sztuki itd. Deklaracje są składane i akceptowane przez organ po to, aby zobowiązany mógł samodzielnie, w oparciu o własne wiążące oświadczenia, ustalać i uiszczać wysokość opłat legalizacyjnych. Nie zachodzi przy tym niebezpieczeństwo zawyżania ilości deklarowanych urządzeń do legalizacji w okresie roku kalendarzowego i stosowanie przez producenta niższych, niż obowiązujące stawek opłat, gdyż urząd zawsze - na koniec danego roku kalendarzowego - może dokonać zestawienia faktycznych legalizacji z deklarowanym i - w razie konieczności - ustalić inną opłatę za legalizacje w oparciu o faktyczną ilość urządzeń przedstawionych do legalizacji. Łączyłoby się to wówczas z wydaniem takiej właśnie decyzji, jak obecnie zaskarżana. Chodzi o zwykłe zbilansowanie ilości urządzeń i uiszczonych opłat w okresach rocznych, gdyż ustawodawca posługuje się wyrażeniem "rocznie" przy ustalaniu ilości legalizowanych urządzeń. Zastosowana przez urząd interpretacja przepisów dotyczących legalizacji zakłada kuriozalną sytuację, że jeśli przedsiębiorca przedstawiłby jednorazowo do legalizacji 150 001 sztuk urządzeń, to musiałby zapłacić: od pierwszych 5 000 sztuk opłatę jednostkową w wysokości 3,00 zł, od kolejnych sztuk - 2,50 zł, od kolejnych - 1,50 zł, a od ostatniej - jednej sztuki 1,00 zł opłaty legalizacyjnej, co czyniłoby postanowienia rozporządzenia niezrozumiałymi, nieczytelnymi, szkodliwymi dla przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargi Dyrektor UM w W. podtrzymał zajęte stanowisko i wniósł oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje . Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U.Nr 153,poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm. ,powoływanej dalej jako p.p.s.a.)., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy -art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub c p.p.s.a. Oceny tej dokonuje się według stanu prawnego i na podstawie akt istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Ponadto co wymaga podkreślenia, sąd na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W doktrynie podkreśla się, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu administracji publicznej niezgodna z prawem (por. T. Woś Postępowanie Sądowoadministracyjne, PWN Warszawa 1997r., s. 230). Badając czy zaskarżone decyzje Dyrektora UM w W. odpowiadają prawu, Sąd stwierdził, iż decyzje te zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, aczkolwiek innych niż wskazane w skardze. W szczególności należy zwrócić uwagę, iż zaskarżoną decyzją Dyrektor UM w W. uchylił, wydane w I instancji przez Naczelnika Urzędu Miar w P. na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa decyzje określające wysokość zobowiązania z tytułu opłat za legalizację wodomierzy. . Zgodnie z obowiązującym w dniu wydania decyzji, brzmieniem tego przepisu ( nadanym przez art. 1 pkt 12lit.a ustawy z dnia 12 września 2002r.( Dz.U.nr 169,poz. 138 ) ,jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Przepis ten zatem stanowił podstawę prawną wyłącznie do wydania przez ten organ decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego .Wszelkie natomiast kwestie związane z wykonaniem obowiązku zapłaty,w całości czy części opłaty ,istnienia czy też nieistnienia zaległości z tego tytułunie należą do przedmiotu rozstrzygnięcia ,wydanego w oparciu o art. 21 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Uchylenie zatem przez Dyrektora UM w W. decyzji wydanych przez Naczelnika UM w P. i określenie w miejsce zobowiązania podatkowego wysokości nieuiszczonej opłaty tj. zaległości w tej opłacie, nastąpiło z naruszeniem art. 21 §3 ustawy Ordynacji podatkowej ,które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd w składzie rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela natomiast stanowiska strony skarżącej w przedmiocie nieprawidłowego zastosowania przez w/wym. organy stawki należnej opłaty .Jeżeli przy zastosowaniu wykładni językowej przepisy rozporządzenia w tym zakresie nasuwają wątpliwości należy sięgnąć do wykładni celowościowej przepisu. Przyjmując w przepisach zasadę samoobliczenia przedmiotowej opłaty przez wnioskodawców ,a tym samym po stronie organów jedynie kontrolę prawidłowości tych obliczeń, racjonalny ustawodawca nie mógł przyjąć ,tak jak wywodzi skarżąca ,iż wnoszone w ciągu roku opłaty ,przy zastosowaniu stawek wynikających z założonego przez producenta rocznego planu co do ilości wyprodukowanych w tym okresie wodomierzy, zdarzeń przyszłych ,niepewnych , mogłyby podlegać weryfikacji dopiero po zakończeniu roku i ustaleniu faktycznej ilości legalizowanych wodomierzy i wiązałoby się to z koniecznością wydawania decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu opłat . Zwrócić przy tym należy uwagę ,co zostało podniesione także w odpowiedzi na skargę , że ani przepisy dotyczące opłat ani składane przez wnioskodawcę wniosek i formularz nie zawierają żadnej wzmianki o podawaniu przez wnioskodawcę przewidywanej produkcji urządzeń pomiarowych w roku kalendarzowym bądź produkcji za rok ubiegły, a tym bardziej nie nakładają na niego takiego obowiązku. Według oceny Sądu uprawnione jest zatem stanowisko organów ,że określone w rozporządzeniu stawki za pierwotną legalizację wodomierzy są stawkami progowymi ,a więc ich wysokość jest jednakowa dla wszystkich producentów wnioskujących o legalizację wodomierzy w ilościach określonych w poszczególnych progach (przedziałach). Określenie np. w poz. 10b "przy ilości legalizowanych wodomierzy od 5001 do 50 000 szt. rocznie stawka 2,50 zł -- oznacza ,że nie można tej stawki stosować do legalizowanych wodomierzy w ilość do 5000 szt. Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 145 §1 lit.a. w zw . z art. 200 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.