III SA/Wa 263/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-07
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożony przez osobę prawną, która wykaże brak środków na ich poniesienie, powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd może przyznać osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na ich pełne poniesienie. W przypadku, gdy osoba prawna nie prowadzi działalności, nie posiada majątku, dochodów ani środków finansowych, a jej majątek jest zajęty przez komornika, zasadne jest uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo [...] "M." Sp. z o.o. złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych w zakresie podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową spowodowaną zablokowaniem działalności, brakiem środków, rachunków bankowych, zajęciem majątku przez komornika oraz przedawnieniem większości należności. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów finansowych, Spółka złożyła kompletny wniosek na urzędowym formularzu.Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "M." Sp. z o.o. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych wydanych w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia - przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych -
W dniu [...] marca 2010 r. Przedsiębiorstwo [...] "M." Sp. z o.o. (dalej - "Skarżąca" lub "Spółka") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, z uwagi na trudną sytuacją finansową spowodowaną zablokowaniem jej działalności.
Pismem z [...] marca 2010 r. Referendarz sądowy wezwał Spółkę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPPr oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej Spółki.
W odpowiedzi Spółka wyjaśniła, iż nie złożyła oświadczenia o zawieszeniu działalności, mimo iż praktycznie jej nie prowadzi. Skarżąca nie poczuwając się do winy chce wyjaśnić wszystkie wątpliwości w toczących się postępowaniach. Spółka nie posiada żadnych udziałów w innych podmiotach. Jej rachunek bankowy został zamknięty w sierpniu 2008 r., z uwagi na brak opłat. Spółka wyjaśniła, że nie posiada żadnych należności. Większość z nich uległa przedawnieniu. Wskazała również, iż Urząd Skarbowy w B.zajął zwrot nadpłaconego podatku VAT w wysokości ok. 67 tyś. zł przeznaczonego na zapłatę ZUS i płac pracowniczych. Całe mienie Spółki zastało zajęte w okresie, gdy Prezes Zarządu przebywał w areszcie. Spółka nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi. W załączeniu przesłano zeznanie CIT-8 za 2009 r. i za 2008 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF, deklaracje VAT-7 za okres od września 2009 r. do lutego 2010 r., rachunek zysków i strat oraz bilans za 2009 r.
W związku z tym, że do poprzedniego wezwania omyłkowo dołączono formularz PPF zamiast PPPr Referendarz sądowy ponownie wezwał Spółkę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu. Jednocześnie wezwano Spółkę do wyjaśnienia, co konkretnie składa się na wykazane w nadesłanych deklaracjach VAT-7 nabycie towarów i usług oraz kto ponosi koszty z tym związane.
W odpowiedzi Spółka złożyła na urzędowym formularzu (PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu ponownie wskazała, iż prowadzi bardzo ograniczoną działalność, głównie w celu wykazania przed Sądem swojej niewinności. Na poczet przyszłych należności dokonano zająć komorniczych sięgających milionów złotych. Banki wypowiedziały Spółce rachunki, z uwagi na brak obrotów. W trakcie pobytu w areszcie Prezesa Zarządu majątek pozostawiono bez nadzoru i został on rozkradziony i zdewastowany. Spółka nie ma majątku, który nie byłby zajęty.
Wyjaśniając kwestie wykazywanych w deklaracjach VAT-7 nabyć towarów i usług Spółka wyjaśniła, iż są to faktury za wykorzystanie samochodu osobowego w związku z toczącymi się postępowaniami jak i poszukiwaniem możliwości rozpoczęcia prowadzenia działalności.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.
Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek, jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie Skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Ze złożonych oświadczeń wynika, że Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada majątku, dochodów, środków finansowych i rachunków bankowych. W zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2009 rok Spółka nie wykazała przychodów, a jedynie koszty uzyskania przychodów i stratę w wysokości 5.402,25 zł, w deklaracji CIT - 8 składanej za 2008 roku nie wykazała ani przychodów ani kosztów.
Wartość środków trwałych Spółki wynosi 168.539,46 zł, przy czym majątek ten objęty jest zajęciem komorniczym. Przedstawione informacje oraz złożone oświadczenia wskazują, że Spółka nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Zasadne jest przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sytuacja finansowa, w której się znajduje uniemożliwia jej ich poniesienie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło