III SA/Wa 263/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-06
Skład orzekający: Bożena Dziełak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli strona już posiada takie zwolnienie?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona już posiada prawomocne postanowienie o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, zgodnie z art. 239 pkt 4 PPSA. Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, co wymaga analizy jej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "M." sp. z o.o. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Spółka argumentowała pogorszenie swojej sytuacji finansowej od czasu aresztowania Prezesa Zarządu w 2007 r., wskazując na brak dochodowej działalności, zajęcie majątku, wypowiedzenie umowy rachunku bankowego oraz straty finansowe. Spółka już posiadała prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "M. " sp. z o.o. z siedzibą w D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "M " sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych wydanych w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata
Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. przyznano Skarżącej – Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "M." sp. z o.o. w D., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od ww. postanowienia Skarżący nie wniósł sprzeciwu.
Pismem z 15 lutego 2011 r., nadesłanym wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 listopada 2010 r., Skarżąca reprezentowana przez Prezesa Zarządu, wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznania pełnomocnika z urzędu.
W ww. piśmie oraz w załączonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) Skarżąca wyjaśniła, że od czasu aresztowania Prezesa Zarządu, tj. od stycznia 2007 r., nie prowadzi dochodowej działalności gospodarczej. Stan finansowy Skarżącej pogorszył się od czasu przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynikało, iż Skarżąca nie posiada żadnego majątku - wszystkie jego wartościowe składniki zostały zajęte na poczet przyszłych należności bądź rozkradzione, a zawarta umowa o prowadzenie rachunku bankowego została wypowiedziana z powodu nieuiszczania stosownych opłat i braku przepływów. Ponadto wskazano, że Skarżąca 2009 r. poniosła stratę w wysokości 5.402,25 zł, a strata z lat ubiegłych wyniosła 330.219,74 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.).
Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zważyć należało, że Skarżąca korzysta już ze zwolnienia od obowiązku ich uiszczenia, bowiem postanowieniem z 7 czerwca 2010 r. przyznano jej prawo pomocy w tym zakresie. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Skoro zatem na Skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą, jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowy.
Oceniając wniosek o ustanowienie pełnomocnika Sąd po analizie danych zawartych w formularzu PPPr oraz w pozostałych znajdujących się w aktach sprawy dokumentach (bilans, zeznania podatkowe CIT-8) uznał, iż aktualnie Skarżąca rzeczywiście nie jest w stanie ponieść wydatków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Złożone przez Skarżącą oświadczenia wskazywały, iż nie posiada ona żadnego majątku, a jej działalność generowała straty. Wprawdzie bilans wskazywał, iż posiada ona środki trwałe o wartości 168.539,46 zł, ale majątek ten – jak wynikało z treści wniosku – został zajęty na poczet przyszłych należności bądź rozkradziony.
Z tych względów Sąd uznał, iż sytuacja materialna uniemożliwia Skarżącej opłacenie we własnym zakresie pomocy profesjonalnego pełnomocnika.
Decydując o ustanowieniu pełnomocnika Sąd uwzględnił również okoliczność, że zaskarżenie wydanego w sprawie Skarżącej wyroku tut. Sądu wymaga sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy Sąd przyznał Skarżącej prawo pomocy na podstawie art. 246 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło