III SA/Wa 2630/08

WyrokWSA w Warszawie2009-01-28

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Sylwester Golec, Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, określając wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, ma obowiązek szczegółowo wykazywać sposób wyliczenia zaległości, w tym liczbę pracowników i konkretne wskaźniki, jeśli podatnik sam złożył deklaracje i nie zakwestionował ich wysokości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nie ma obowiązku szczegółowego wykazywania sposobu wyliczenia zaległości w wpłatach na PFRON, jeśli podatnik sam złożył deklaracje i nie zakwestionował ich wysokości. Ciężar samoobliczenia i złożenia prawidłowych deklaracji spoczywa na podatniku. Trudna sytuacja finansowa spółki oraz wnioski dowodowe dotyczące przyczyn braku opłacania składek nie mają znaczenia w postępowaniu dotyczącym określenia wysokości zobowiązania.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON określającą wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od czerwca do grudnia 2004 r. Skarżąca zarzucała organom brak wskazania sposobu wyliczenia zaległości, niewzięcie pod uwagę trudnej sytuacji finansowej oraz przedawnienie zobowiązań. Minister utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że wysokość zobowiązania została wyliczona na podstawie złożonych przez stronę miesięcznych deklaracji, a trudna sytuacja finansowa nie może być argumentem w tym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją Minister Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 49 ust. 1 i ust.4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92) i na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej Op. ) po rozpatrzeniu odwołania "M." Sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwanej dalej "Skarżącą") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych określającą wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "PFRON") za okres od czerwca 2004 r. do grudnia 2004 r. Uzasadniając decyzję wydaną w pierwszej instancji organ administracji stwierdził, że Skarżąca nie zrealizowała należnych wpłat na PFRON, co stanowiło postawę do określenia zobowiązania z tytułu tych wpłat. W odwołaniu od decyzji Prezesa Zarządu PFRON Skarżąca wniosła o jej zmianę poprzez odroczenie terminu płatności wpłat do 1 listopada 2005 r. oraz umorzenie odsetek za zwłokę od należności, wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpatrzenia odwołania oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony Prezesa Zarządu Spółki na okoliczność ustalenia przyczyn braku opłacania składek na PFRON oraz stanu finansowego Spółki. Skarżąca argumentowała, że w decyzji nie wskazano sposobu wyliczenia zaległości, zwłaszcza poprzez niewskazanie liczby pracowników, za których spółka powinna realizować wpłaty. Zwróciła również uwagę, że wydając decyzję nie uwzględniono trudnej sytuacji finansowej, na którą Skarżąca zwróciła uwagę w piśmie z 28 kwietnia 2005 r. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, że wysokość zobowiązania została wyliczona na podstawie złożonych przez stronę miesięcznych deklaracji. Dodał, że trudna sytuacja finansowa, nie może być argumentem branym pod uwagę w postępowaniu zmierzającym do określenia wysokości zobowiązania, a w postępowaniu tym organ nie może rozpoznać wniosku o odroczenie terminu płatności lub umorzenie odsetek. Odpowiadając na wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze strony Prezes Zarządu Spółki, organ odwoławczy stwierdził, że Skarżąca nie przedstawiła jakie okoliczności dotyczące stanu finansowego spółki, mogą być przedstawione wyłącznie podczas przesłuchania Prezesa i nie znajdują odzwierciedlenia w sprawozdaniach finansowych spółki. W skardze Skarżąca powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu, a ponadto zarzuciła brak rozważenia okoliczności przedawnienia zobowiązań względem PFRON w sytuacji, gdy zobowiązania dotyczą 2004 r. Wniosła o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a) , sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Zaskarżoną decyzją Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON wydaną na podstawie art. 21 § 2 i 3 Op. Przepisy te stanowią podstawę prawną do wydania decyzji określającej wysokość należnego zobowiązania powstającego z mocy samego prawa w przypadku gdy podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie dokonał jego zapłaty . W szczególności wynika to z treści art. 21 3 Op. § 3 ,zgodnie z którym jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego." Treść powołanych przepisów jest oczywista i nie wymaga interpretacji. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, a w szczególności wobec stwierdzenia braku wpłat na PFRON za okres od czerwca do grudnia 2004r. ,w wysokości wykazanej przez Skarżącą w deklaracjach, należało wydać decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Nie została przy tym zakwestionowana wysokość zadeklarowanych przez Skarżącą wpłat ,a zatem zgodnie z art. 21 §2 Op.należność wynikająca z deklaracji złożonych przez Skarżącą , jest należnością do zapłaty. Przepis ten bowiem stanowi,że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. W świetle powyższego zarzuty braku wykazania szczegółowego sposobu wyliczenia zaległości Skarżącej ,zwłaszcza niewskazania liczby pracowników za których powinny być dokonywane wpłaty na PFRON, wysokości konkretnych wskaźników wg których została ustalona wysokość zobowiązania , co zdaniem Skarżącej uniemożliwia merytoryczne ustosunkowanie się do ustaleń decyzji, nie zasługują na uwzględnienie. Na Skarżącej bowiem ciąży obowiązek dokonania samoobliczenia i złożenia deklaracji dotyczących wysokości należnych wpłat . W rozpoznawanej sprawie deklaracje te zostały przez Skarżącą złożone i wobec uznania ich za prawidłowe, uzasadnione było odstąpienie od szczegółowego potwierdzenia , w podjętych w I i II instancji decyzjach, danych wynikających z tych deklaracji oraz prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu braku rozważenia okoliczności przedawnienia przedmiotowych zobowiązań za okres od czerwca do grudnia 2004. ,stwierdzić należy, że z uwagi na 5-cio letni termin przedawnienia wynikający z art. 70 Op. nie mogło dojść do ich przedawnienia ,a ponadto wobec niezgłoszenia zarzutu w tym zakresie w postępowaniu odwoławczym ,nie było obowiązku do zamieszczenia rozważań w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za uprawnione Sąd uznał stanowisko ,przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ,iż powoływane przez Skarżącą okoliczności dotyczące trudnej sytuacji finansowej ,przyczyn braku opłacania składek oraz stanu finansowego ,nie mają znaczenia w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania z tytułu składek na PFRON, ze wskazaniem na odrębność tego postępowania od postępowania w sprawie odroczenia terminu płatności lub umorzenia odsetek. W sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązań okoliczności te jak i uwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Prezesa skarżącej spółki nie mogły być przedmiotem postępowania, nie mieściły się bowiem w granicach przedmiotowej sprawy. Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło