III SA/Wa 2636/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-14
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Sylwester Golec, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, oparta na stwierdzeniu Poczty Polskiej o dacie doręczenia tej decyzji, może zostać utrzymana w mocy, jeśli istnieją dowody podważające tę datę i wskazujące na wcześniejsze doręczenie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej, uznając, że organ błędnie oparł się na stwierdzeniu Poczty Polskiej o dacie doręczenia decyzji, ignorując dowody przedstawione przez stronę skarżącą, które wskazywały na wcześniejsze doręczenie. W konsekwencji, wniosek o stwierdzenie nieważności nie był przedwczesny, a postępowanie nie powinno było zostać umorzone.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot podatku VAT, który został uwzględniony decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego. Następnie Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie, uznając wniosek za przedwczesny, ponieważ decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nie była jeszcze ostateczna w momencie jego złożenia, opierając się na dacie doręczenia wskazanej przez Pocztę Polską. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA, który uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. i stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz T. SA kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi T. SA z siedzibą w Belgii na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz T. SA z siedzibą w Belgii kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 24 czerwca 2010 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynął drogą elektroniczną wniosek T. SA z siedzibą w Belgii (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca"), o zwrot podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2009 r. w kwocie 56.236,75 PLN, w trybie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. Nr 224, poz. 1801 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie".
Pismem z 27 września 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Spółkę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o kopię faktury VAT z 5 października 2009 r. nr 62/10/2009, wyszczególnionej we wniosku.
W dniu 28 września 2010 r. Spółka uzupełniła wniosek o wymagany dokument.
Decyzją z [...] października 2010 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zwrócił Spółce podatek od towarów i usług w kwocie 56.237 zł za okres od października do grudnia 2009 r.
Pismem z 27 stycznia 2011 r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2010 r. z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa.
W związku z brakiem zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji przez Spółkę, Naczelnik Urzędu Skarbowego złożył reklamację do Poczty Polskiej. Po przeprowadzonym postępowaniu reklamacyjnym, pismem z 7 kwietnia 2011 r. Poczta Polska poinformowała organ podatkowy, że reklamowana przesyłka została doręczona 11 marca 2011 r.
Pismem z 24 maja 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wezwał Spółkę do wyjaśnienia daty doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2010 r. Jednocześnie wezwał Spółkę do przedłożenia posiadanych dokumentów potwierdzających odbiór przesyłki zawierającej decyzję. Pismem z 14 czerwca 2011 r. Spółka poinformowała organ, że decyzja z [...] października 2010 r. została jej doręczona 3 listopada 2010 r.
Decyzją z [...] grudnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. umorzył postępowanie prowadzone na podstawie wniosku Spółki z 27 stycznia 2011 r., w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] października 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowa decyzja nie miała przymiotu ostateczności stanowiącego wymóg konieczny do zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji określonego w art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) dalej powoływanej, jako "O.p." W ocenie organu pierwszej instancji wniosek Spółki wszczynający postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności był przedwczesny, ponieważ złożono go przed doręczeniem decyzji, którą obejmowało żądanie stwierdzenia nieważności i z tej przyczyny wszczęte postępowanie nie mogło się toczyć z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 247 § 1 O.p. i podlegało umorzeniu. Zdaniem organu, z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że powyższa decyzja została skutecznie doręczona 11 marca 2011 r. pomimo, że z wyjaśnień Spółki wynikało, iż miało to miejsce 3 listopada 2010 r.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie art. 123 § 1 i art. 200 § 1, art. 121 § 1 i art. 122, art. 128, art. 247 § 1 oraz art. 208 § 1 O.p.
W uzasadnieniu wskazała, że Dyrektor Izby Skarbowej nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 200 O.p. Po upływie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebrane zostały nowe dowody. Uniemożliwiło to przedstawienie dowodów odnoszących się do daty doręczenia decyzji Spółce.
Ponadto organ przyjął stwierdzenie zawarte w piśmie Poczty Polskiej z 7 kwietnia 2011 r. o doręczeniu reklamowanej przesyłki 11 marca 2011 r. bezkrytycznie. Przeczy ono jednak logice, skoro Spółka pismem z 27 stycznia 2011 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji to oczywistym jest, że decyzję tę doręczono jej przed tą datą.
Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r.
Decyzją z [...] czerwca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Odnosząc się do zarzutów natury procesowej wskazał, że Skarżąca bez wyznaczania przez organ siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym, mogła zapoznać się z aktami sprawy oraz wypowiedzieć w sprawie zebranego materiału dowodowego. Ponadto organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji, postanowieniami z [...] marca 2011 r. i [...] czerwca 2011 r. wezwano Spółkę do złożenia wyjaśnień i dowodów na okoliczność daty doręczenia decyzji z [...] października 2010 r. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji Spółka nie wniosła żadnych nowych dowodów do sprawy, nie złożyła także żadnych dodatkowych wyjaśnień. W szczególności organ wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie z 24 maja 2011 r. pełnomocnik Spółki przy piśmie z 14 czerwca 2011 r. jedynie poinformował organ o dacie doręczenia Spółce decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2010 r., tj. w dniu 3 listopada 2010 r. - nie przedstawiając żadnych dowodów na poparcie swojego twierdzenia. Z kolei w odwołaniu pełnomocnik Spółki tylko nadmienił, że Spółka jest w posiadaniu dokumentów potwierdzających doręczenie jej w dniu 3 listopada 2010 r. przedmiotowej decyzji. Poza powyższą informacją nie zostały złożone żadne dowody potwierdzające taką okoliczność.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że na etapie rozpatrywania odwołania podjął próbę ponownego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego wzywając Spółkę 26 kwietnia 2012 r. do przedłożenia dokumentów potwierdzających doręczenie jej w dniu 3 listopada 2010 r. przedmiotowej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2010 r. W odpowiedzi na to wezwanie Spółka przy piśmie z 14 maja 2012 r. przedłożyła niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię niepodpisanego obcojęzycznego dokumentu z 14 grudnia 2010 r., którego wystawcą był bpost, Boîte Postale 5000, 1000 Bruxelles a odbiorcą TPF SA, Avenue de Haveskercke 46, 1190 Forest wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym z 14 maja 2012 r. na język polski. Wobec tego pismem z 21 maja 2012 r. organ wezwał Spółkę do przedłożenia:
- do wglądu, oryginału załączonego do ww. pisma z 14 maja 2012 r. obcojęzycznego pisma bpost Service Clients Boite Postale 5000, 1000 Bruxelles z 14 grudnia 2010 r.;
- oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu potwierdzającego złożenie przez Spółkę reklamacji, o której mowa w przedłożonym z dnia 14 maja 2012 r. tłumaczeniu przysięgłym pisma z 14 grudnia 2010 r.;
- do złożenia wyjaśnień jakiej, zgodnie z przesłanym tłumaczeniem przysięgłym z 14 maja 2012 r. obcojęzycznego pisma z 14 grudnia 2010 r., przesyłki dotyczy stwierdzenie cyt.: "Potwierdzamy, że zgodnie z systemem Trackingowym, nasze Biuro Dystrybucyjne w Anderlecht mail przekazało Pana przesyłkę pod adres odbiorcy dnia 03/11/2010. "
W odpowiedzi na to wezwanie przy piśmie z 11 czerwca 2012 r. przedłożono poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie: niepodpisanego pisma bpost Service Clients Boite Postale 5000, 1000 Bruxelles z 14 grudnia 2010 r., koperty oraz potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2010 r. Na przedłożonej kserokopii potwierdzenia odbioru znajduje się nieprecyzyjna, niekompletna i niejednoznaczna data odbioru oznaczona jako 3/11 oraz brak jest podpisu osoby uprawnionej do odbioru przesyłki oznaczonej nr [...].
W ocenie organu, przedstawiona kserokopia potwierdzenia odbioru nie spełnia wymogu z art. 144 O.p. wskazanego jako "pokwitowanie przez pocztę". Brak bowiem na tym dokumencie podpisu osoby uprawnionej do odbioru korespondencji. W wyniku postępowania reklamacyjnego przeprowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalona została data odbioru przesyłki oraz przesłano kserokopię dokumentu, z którego wynika kopia podpisu odbiorcy. W piśmie z 11 czerwca 2012 r. pełnomocnik Spółki wskazał, iż w treści pisma z 14 grudnia 2010 r. powołany jest nr przesyłki RR [...]. Należy jednak podkreślić, iż pismo z 14 grudnia 2010 r. nie zostało podpisane. Dyrektor Izby Skarbowej podjął próbę wyjaśnienia informacji odnoszącej się do złożonej reklamacji. Kwestia to była o tyle istotna, iż złożenie reklamacji potwierdza brak pewności Spółki w zakresie doręczenia przesyłki. Nie przedłożono jednak jakichkolwiek dowodów mających na celu uprawdopodobnić fakt złożenia reklamacji, o której mowa w piśmie z 14 grudnia 2010 r.
Reasumując organ przyjął, że nie ma podstaw do kwestionowania daty doręczenia przesyłki wskazanej przez urząd pocztowy w piśmie z 7 kwietnia 2011 r. tj. 11 marca 2011 r., ponieważ w rozumieniu art. 194 O.p. pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Ciężar zaś obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym. Skarżąca nie przedstawiła jednak dowodu, który mógłby uprawdopodobnić, że przedmiotową przesyłkę otrzymała w innym terminie niż wskazany przez Pocztę.
Ponadto organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem podatkowym, którego istota sprowadza się do ustalenia, czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, zawiera wady enumeratywnie wymienione w art. 247 § 1 O.p., czy też wady te nie występują.
Zdaniem organu w momencie złożenia wniosku z 27 stycznia 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 2010 r. ww. decyzja nie miała przymiotu ostateczności, co stanowi wymóg konieczny do zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji z art. 247 § 1 O.p. Jak wynika z akt sprawy decyzja ta została doręczona Spółce dopiero w dniu 11 marca 2011 r. Z powyższych przyczyn wniosek z 27 stycznia 2011 r. należało uznać za przedwczesny, mający charakter bezprzedmiotowy.
Pismem z 30 lipca 2012 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., której zarzuciła naruszenie art. 121 § 1 i art. 122, art. 128, art. 247 § 1 oraz art. 208 § 1 O.p.
W uzasadnieniu skargi Społka podniosła, że Dyrektor Izby Skarbowej mimo powziętych wątpliwości nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia kwestii odbioru przez Spółkę decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2010 r. a tym samym nie podjął próby pełnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego. Pomimo przedkładanych przez Spółkę dokumentów i wyjaśnień wskazujących na inną datę doręczenia ww. decyzji, organ przyjął podaną przez Pocztę Polską datę doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2010 r. Przyjmowanie zaś jako dowód twierdzeń, wynikających z dokumentu tylko dlatego, że ma on walor dokumentu urzędowego narusza zasadę zaufania do organów podatkowych.
W konsekwencji organ błędnie założył, że w chwili złożenia przez Spółkę wniosku z 27 stycznia 2011 r., decyzja ta nie była ostateczna. Uznając, że niniejszy wniosek był przedwczesny organ błędnie ocenił, że postępowanie w jego sprawie należało uznać za bezprzedmiotowe.
W związku powyższym Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W rozpoznanej sprawie organ jako podstawę do wydania decyzji umarzającej wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] października 2010 r., przyjął pismo Poczty Polskiej z dnia 7 kwietnia 2011 r. (karta 33 akt admnistracyjnych), którym stwierdzono, że przesyłka pocztowa zawierająca wymienioną decyzję została doręczona Skarżącej Spółce 11 marca 2011 r.
Zdaniem Sądu na obecnym etapie postepowania, pismo to nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że wskazana w nim przesyłka została doręczona Skarżącej 11 marca 2011 r., gdyż w stanie faktycznym rozpoznej sprawy występują okoliczności faktyczne i dowody w sposób zasadniczy podważające wiarygodność tego pisma. W przedmiotowym piśmie stwierdzono, że przesyłka RR [...] została doręczona Skarżącej Spółce 11 marca 2011 r. Do pisma tego dołączono kserokopię pisma sporządzonego w języku obcym (karta 32 akt admnistracyjnych). W treści tego pisma wskazana jest data “17/3/11" a także data “28/10/2010" i “Naczelnik [...] W.", jako nadawca. Przedmiotowe pismo nie jest oryginałem pisma ani też poświadczoną za zgodność z orygianłem kopią. Poczta Polska w piśmie z 7 kwieytnia 2011 r. nie wszkała od kogo przedmiotowe pismo zagraniczne pochodzi oraz kto je podpisał. Wątpliwości Sądu co, do zgodności informacji zawartych w piśmie Poczty Polskiej z 7 kwietnia 2011 r. z rzeczywistym stnem faktycznym wzbudziła rozbieżność pomiędzy datami wskazanymi w tych pismach. W pismie Poczty Polskiej z 7 kwietnia 2011 r. stwierdzono, że wskazna przesyłka została doręczona 11 marca 2011 r., natomist w treści dołączonej do tego pisma informacji sporzdzonej w języku obcym wszkana jest data 17/3/11.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że powoływana przez organ data doręczenia Skarącej decyzji z [...] października 2010 r. nie jest poparata wiarygodnymi dowdami i wynika wyłącznie z twierdzeń Poczty Polskiej, która nie ma żadanych dowdów potwierdzających tę datę. Samo pismo zagraniczne, na które powołuje się poczta jest bradzo lakoniczne i nie wskazuje osoby, która odebrała przesyłkę w imieniu Skarżącej.
Zdaniem Sądu za tym, że Skarżąca Spółka otrzymała decyzję z [...] października 2010 r. przed dniem złożneia wniosku z 27 stycznia 2011 o stwierdzenie nieważności tej decyzji, przemawia okoliczność, że we wniosku tym Skarżąca powłuje się na szczegóły zawarte w treści tej decyzji. W ocenie Sądu treść wniosku wskazuje w sposób niewątpliwy, że Skarżąca składając go musiała dysponować decyzją z dnia z [...] października 2010 r.
Przedstawione przez Skarżącą w toku postępowania dowody na okolicznośc doręczenia jej decyzji z [...] października 2010 r. w dniu 3 listopada 2010 r. są bardziej wiarygodne od pisma Poczty Polskiej z 7 kwietnia 2011 r. Skarżaca przedstawiała kopię pismo bpost Dział Klientów w Brukseli z 14 grudnia 2010 r. wraz z jego tłumaczeniem, w którym wskazano datę doreczenia przesyłki RR [...] - 3 listopada 2010 r. Spółka złożyła też kopię potwierdzenia doręczenia przesyłki z wpisaną datą 3/11 oraz kopertę, w której dotręczono jej decyzję.
Dokumety te także moga budzić wątpliwości ponieważ pismo bpost Dział Klientów w Brukseli jest niepodpisane. Także nie jest podpisany dowód doręczenia przesyłki. Jednakże w dokumentach tych wstępuje jednakowa data doręczenia decyzji tj. [...] listopada 2010 r. Data ta jest zgodna z twierdzeniami Skarżącej. Także data sporządzenia przez Skarżącą wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 2010 r. czyni tę datę wiarygodną. Dodatkowo nalezy wskazać, że pismo bpost Dział Klientów w Brukseli z 14 grudnia 2010 r., w przeciwieństwie do pisma dołączonego do pisma poczty Polskiej z 7 kwietnia 2011 r. adres i oznaczenie podmiotu, który je sporzdził. W tym stanie rzeczy możliwe było zwetryfikowaniae inforamcji zawartych w tym piśmie. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że pismo to oraz dołaczone do niego dokumenty bardziej zasługiwały na wiarygonodość niż powoływane przez organ pismo Poczty Polskiej z 7 kwietnia 2011 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w sprawie nie naruszono art. 122 O.p., gdyż zebrany w sprawie materiał dodowy pozwalał na rozstrzygnięcie w sprawie daty doręczenia Skarżącej decyzji z [...] października 2010 r., która to okolicznosć stanowiła podstwę faktyczną do wydania zaskarzonej decyzji. Zaskarzoną decyzją błędnie w sposób całkowicie dowolny oceniono zebrany w sprawie materiał dodowy, czym naruszono art. 191 O.p. Zaskarżona decyzja naruszała art. 208 § 1 O.p. gdyż w sprawie istniały okoliczności i dowody pozwalające na stwierdzenie, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 2010 r. Skarżąca złożyła po otrzymaniu tej decyzji. Zdaniem Sądu w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia art. 247 § 1 i art. 128 O.p. przez to, że organ uznał, że decyzja z dnia [...] października 2010 r. nie była decyzją ostetczną w dniu złożenia przez Skarżącą wniosku o stwierdzenie decyzji. W ocenie Sądu z materiału dowodwego zgromadzonego w rozpoznanej sprawie wniosku takiego nie można było wywieść. W tym stanie rzeczy w sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 208 § 1 O.p. W ocenie Sądu wystepujące w sprawie uchybienia czyniły zasadnym zarzut naruszenia przez organ art. 121 § 1 O.p.
W prowadzonym ponownie postępowaniu organ, o ile nie uzyska dowodów potwierdzających w sposób niebudzący wątpliwości okolicznosć doręczenia Skarżącej decyzji z [...] października 2010 r. po dacie złożenia przez nią wniosku z 27 stycznia 2011 r. o stwierdzenie nieważności tej decyzji, obowiązany będzie rozpoznać ten wniosek merytorycznie
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentancji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło