III SA/Wa 2637/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-25
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Marek Kraus, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r., kwalifikując nieruchomość jako związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, mimo twierdzeń podatnika o braku możliwości wykorzystania jej do tego celu ze względów technicznych oraz o przeznaczeniu na cele mieszkalne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich istotnych kwestii dotyczących powierzchni użytkowej budynku i jego faktycznego przeznaczenia. Brak było wystarczających dowodów na kwalifikację nieruchomości jako związanej z działalnością gospodarczą, a organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, w tym nie zweryfikował danych dotyczących powierzchni użytkowej budynku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. dla nieruchomości należącej do M. K. Organ pierwszej instancji pierwotnie ustalił podatek w niższej kwocie, jednak po wznowieniu postępowania, uchylił własną decyzję i ustalił wyższy podatek, uznając nieruchomość za związaną z działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i błędną kwalifikację nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. K. kwotę 742 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie sędzia WSA del. Marek Kraus (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. K. kwotę 742 zł (słownie: siedemset czterdzieści dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Decyzją z [...] marca 2009 r. nr [...] Prezydent W. ustalił M. K. ( dalej ,,Skarżący" ) wysokość podatku od nieruchomości za 2009 r. z tytułu posiadania nieruchomości przy ul. [...]: budynku mieszkalnego o pow. 200 m2, gruntu pozostałego o pow. 645 m2, w wysokości 318 zł.
W 2011 r. organ powziął informację że na nieruchomości istnieją inne budynki i prowadzona jest tam działalność gospodarcza, w związku z czym postanowieniem z 10 listopada 2011 r. nr 364/2011 wznowił postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za nieruchomość przy ul. [...] w W.
2. Decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...] Prezydent W. uchylił własną decyzję z [...] marca 2009 r. i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 3118 zł (budynki pod działalność gospodarczą 133,70 m2, grunty pod działalność gospodarczą 635 m2.
3. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący podniósł, iż tylko niewielka część budynku oddana jest spółkom na prowadzenie działalności gospodarczej, pozostała zaś część budynku nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zarzucił także, że niewłaściwie oceniono powierzchnię użytkową budynku.
4. Decyzją z [...] września 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ( dalej ,,SKO" ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l.", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Odrębne stawki podatku od nieruchomości przewidziane są dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i to bez względu na sposób zakwalifikowania gruntów w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W trakcie postępowania podatkowego ustalono, że Skarżący figuruje w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako przedsiębiorca posiadający stosowny numer NIP i REGON. Głównym adresem, pod którym wykonuje działalność gospodarczą, rozpoczętą z dniem 1 lutego 2006 r., jest Warszawa, ul. Inflancka 15, lok. 140. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) domniemywa się, że dane ujawnione w tejże ewidencji są prawdziwe.
Z powyższego wynika zatem, w ocenie organu, że nieruchomość przy ul. [...] stanowi własność przedsiębiorcy. Sam zaś fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynków, budowli lub gruntów (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie), skutkuje uznaniem ich za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy którykolwiek z posiadanych przez przedsiębiorcę obiektów jest w danym momencie faktycznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej i jak intensywnie. Niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.
Zdaniem organu, posiadanie gruntów przez Skarżącego jest bezsporne. Nie wpływają zatem na zmianę kwalifikacji przedmiotowej nieruchomości do celów wymiaru podatku od nieruchomości wyjaśnienia Skarżącego, iż tylko niewielka część nieruchomości przy ul. [...] jest faktycznie wykorzystywana dla prowadzenia działalności gospodarczej. Zasadnym jest zakwalifikowanie tej nieruchomości do kategorii nieruchomości podlegających opodatkowaniu według stawek właściwych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Bez znaczenia pozostaje główne miejsce wykonywania przez przedsiębiorcę działalności.
Ponadto w ocenie organu, względy techniczne, opisane w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., muszą mieć charakter obiektywny, a więc niezależny od woli przedsiębiorcy oraz trwały. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że "względy techniczne" w rozumieniu u.p.o.l., to takie, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności gospodarczej. Wyjątek ustawowy powinien być interpretowany ściśle, a więc wykładnia rozszerzająca tego wyjątku jest niedopuszczalna (wyrok NSA z 14 listopada 2012 r., II FSK 521/11). Pojęcie względów technicznych nie obejmuje swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej (wyrok WSA w Gdańsku z 27 marca 2012 r., I SA/Gd 170/12).
Organ argumentował, że przedmiotową nieruchomość Skarżący nabył od swojego ojca w maju 2005 r. W piśmie z 15 września 2011 r. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy R. W. poinformował, opierając się na dokumentacji archiwalnej, że na nieruchomości przy ul. [...] znajduje się budynek zakładu wyrobów z tworzyw sztucznych o pow. użytkowej 133,70 m2. W ocenie organu, argumenty Skarżącego, dotyczące niewłaściwego określenia powierzchni użytkowej budynków, nie są zatem zasadne. Ponadto skoro względy techniczne, o których mówi art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., muszą mieć charakter trwały, nie sposób uznać okoliczności, iż budynek wymaga generalnego remontu, za spełnienie wskazanej w tymże przepisie przesłanki. Oczywistym jest bowiem, że wykonanie remontu w zakresie niezbędnym dla przywrócenia nieruchomości cech używalności leży wyłącznie w gestii właściciela. Ponadto już w 2005 r. nieruchomość wymagała remontu, o czym Skarżący został poinformowany przez zbywcę. Niepodejmowanie zatem przez niego koniecznych remontów musi być ocenione jako jego subiektywna decyzja. Nie kwestionując złego stanu technicznego budynków organ wskazał, że analiza całości akt sprawy nie pozwala na uznanie, że zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., pozwalające na nieopodatkowanie budynków według stawek przewidzianych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy pozwala na ustalenie danych niezbędnych dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Brak jest zatem podstaw dla powoływania biegłego w celu stwierdzenia, czy część budynku jako dawny zakład wyrobów tworzyw sztucznych nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest również zaprzestanie wytwarzania tworzyw sztucznych na nieruchomości jeszcze przed jej zbyciem. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w posiadaniu Skarżącego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło również stanowiska Skarżącego dotyczącego niezasadności opierania się przez Prezydenta W. na zapisach ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - dalej: "O.p.". Zgodnie z nim, stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję bądź wykazać za pomocą innego dokumentu urzędowego istnienie odmiennego stanu faktycznego.
5. Pismem z 7 października 2013 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niniejszą decyzję, zarzucając jej naruszenie:
- art. 122 O.p. - przez niepodjęcie przez organ działań niezbędnych w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy na okoliczność ustalenia stanu rzeczywistego nieruchomości, określenie czy budynek położony na nieruchomości jest budynkiem mieszkalnym, ewentualnej możliwości zajęcia nieruchomości na cele zawiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Skarżącego;
- art. 187 § 1 O.p. - przez dowolną i wybiórczą ocenę zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez całkowite pominięcie i nieuwzględnienie treści aktu notarialnego z dnia 17 maja 2005 r. (Rep. [...]), będącego umową sprzedaży nieruchomości położonej przy ulicy [...] w W., który w swej treści stanowił, że przedmiotem umowy sprzedaży była nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym, jak również oparcie wydanych decyzji na dokumencie będących wypisem z kartoteki budynków według stanu na dzień 17 lipca 2012 r. (a nie według stanu na dzień odpowiadającemu chwili powstania zobowiązania podatkowego);
- art. 191 O.p. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - przez uznanie, że przedmiot opodatkowania jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej przez Skarżącego a w konsekwencji wadliwe ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego poprzez niewłaściwe zastosowanie stawki podatku od nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że organy podatkowe nie ustaliły rzetelnie stanu faktycznego. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość w momencie jej zakupienia, z uwagi na rzeczywisty stan nie nadawała się i do chwili obecnej nie nadaje się do prowadzenia działalności gospodarczej. Uprzednio (przed jej nabyciem w 2005 r.) wykorzystywana była jako zakład wyrobów sztucznych. Z aktu notarialnego z dnia 17 maja 2005 r. (Rep. [...]), będącego umową sprzedaży nieruchomości położonej przy ulicy [...] w W. wynika, że nieruchomość ta od początku nie miała być przeznaczona na prowadzenie działalności gospodarczej, a na cele mieszkalne. Obecnie nieruchomość została wyremontowana, a w jej wnętrzu do użytku zostały oddane lokale przeznaczone na mieszkania. Nieruchomość ta była przeznaczona na realizację niegospodarczych osobistych celów życiowych Skarżącego.
Skarżący nie zgodził się także z poglądem, że użycie adresu przedmiotowej nieruchomości jako adresu siedziby, pod którym zarejestrowanych jest 5 spółek (A. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., A. Sp. z o.o., G. Sp. z o.o.) mogło w jakikolwiek sposób przyczynić się do uznania, że na przedmiotowej nieruchomości jest prowadzona działalność gospodarcza. Spółki te nie prowadzą działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości, gdyż są to spółki, których charakter wykonywanej działalności jest w przeważającej mierze rolniczy. Z uwagi na powyższe, Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów stanowiących odpisy z KRS ww. spółek, na okoliczność wykazania faktycznego przedmiotu ich działalności. Wskazał, że określenie adresu siedziby ww. spółek na wskazanej nieruchomości, służy jedynie celom otrzymywania korespondencji. Również Skarżący nigdy nie prowadził ani nie prowadzi tam działalności gospodarczej (którą stosownie do wpisu w CEIDG jest pośrednictwo w obrocie nieruchomościami).
W ocenie Skarżącego, nie można z samego faktu, że podatnik jest przedsiębiorcą wywodzić w kontekście art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., że znajdujące się w jego władaniu grunty, budynki i budowle uważane są za związane z działalnością gospodarczą i podlegają z tego względu opodatkowaniu wyższymi stawkami podatku, aniżeli stawki stosowane do przedmiotów opodatkowania o innym charakterze. W sytuacji w której Skarżący nabył przedmiotową nieruchomość w celu niezwiązanym z prowadzoną działalnością gospodarczą i z zamiarem późniejszego ich wykorzystywania dla realizacji niegospodarnych osobistych celów życiowych, nieruchomość nie może być zakwalifikowana jako nieruchomość związana z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
W ocenie Skarżącego, w sprawie istotna jest również jakość materiału dowodowego zgromadzonego przez organy. Organ pierwszej instancji nie uzyskał wypisu z kartoteki budynków przedmiotowej nieruchomości, który byłby aktualny na dzień powstania obowiązku podatkowego (a więc na dzień 1 stycznia 2008 r.). Zalegający w aktach sprawy wypis z kartoteki budynków został sporządzony według stanu na dzień 17 sierpnia 2012 r. - a więc ponad 4 lata później niż od chwili powstania obowiązku podatkowego. Oparcie zaskarżonych decyzji w szczególności na wypisie z rejestru kartoteki budynków, który nie został wydany dla nieruchomości w dacie określenia obowiązku podatkowego, jest podstawą do uznania, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem art. 122 O.p.
Skarżący wskazał także na pozostałe dokumenty, które legły u podstaw określenia wysokości naliczonego podatku, tj. w szczególności na pismo z dnia 15 września 2011 r., skierowane do Urzędu W. Wydziału Budżetowo Księgowego, z którego wynika jednoznacznie, że organ dysponuje jedynie archiwalną dokumentacją, z której wynika, że na nieruchomości znajduje się budynek zakładu wyrobów sztucznych o pow. użytkowej 133,7 m2. W świetle tego dokumentu, jak również braku informacji, co do powierzchni użytkowej wynikającej z wypisu z kartoteki budynków (wypis wskazuje pow. użytkową jako 0 m2), która nie odzwierciedla stanu faktycznego na moment wydania decyzji podatkowych, przyjąć należy, iż organ w sposób zupełnie dowolny ustalił powierzchnię użytkową budynków znajdujących się na gruncie położonym przy ulicy [...].
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego.
6. W odpowiedzi na skargę z 21 października 2013 r. nr KOC/748/Fi/12, KOC/749/Fi/12 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
7.1. Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwana: "P.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
7.2. Przedmiotem skargi jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2011 r. wydaną w trybie wznowieniowym, którą organ pierwszej instancji uchylił własną decyzję z [...] marca 2009 r. i ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 3118 zł.
Organ pierwszej instancji wskazując na przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. uznał, iż nieruchomość położona przy ul. [...] w W. związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.
W postępowaniu podatkowym, stosownie do regulacji zawartej w art. 240 § 1 O.p., wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną możliwe jest jeżeli zachodzą przyczyny enumeratywnie wyliczone w art. 240 O.p., to znaczy przynajmniej jedna z przyczyn w tym przepisie wskazanych. Postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególne uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p.
Podstawą wznowienia postępowania wskazaną przez organ podatkowy była przesłanka przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., którą organ uzasadniał tym , że fakt posiadania przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną – nieruchomości zabudowanej, pod której adresem zarejestrowane są siedziby pięciu spółek prawa handlowego powoduje po jego stronie obowiązek opłacania podatku od nieruchomości z uwzględnieniem najwyższych stawek podatkowych, przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej .
Stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Jak wynika z tego przepisu wznowienie postępowania jest możliwe, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał.
Przesłanka ta jest spełniona gdy: - ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, - okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, - powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części, - są to okoliczności lub dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji.
Z powyższego wynika, że "nowe okoliczności", o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., przedstawiają określony stan faktyczny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jej praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, że pojęcie "okoliczności faktycznych", o których mowa w tym przepisie, rozważane było wielokrotnie w doktrynie i orzecznictwie.
Ustawodawca nie definiuje tego pojęcia, zatem należy rozumieć je w znaczeniu języka potocznego jako zdarzenia, fakty lub wydarzenia zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie. Przykładowo może to być zapłata podatku, wystawienie czy otrzymanie faktury VAT, złożenie deklaracji podatkowej, bądź brak tych zdarzeń. "Okoliczność faktyczna" to okoliczność dotycząca stanu faktycznego sprawy, a zatem zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa ani tym bardziej od wykładni prawa. "Okolicznością faktyczną" nie może być zatem sam proces myślowy, wnioskowanie, związek pomiędzy różnymi okolicznościami faktycznymi czy też związek z przepisami prawa i jego wykładnią. Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć trzeba tylko takie okoliczności, które z badanego materiału dowodowego nie wynikały. Przyjmuje się, że nową okolicznością faktyczną nie jest odmienna wykładnia prawa niż dokonana w sprawie przez organy podatkowe. Błędna kwalifikacja prawna stanu faktycznego, dokonana przez organ podatkowy również nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania.
Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nieznane organowi który wydał decyzję.
7.3. Należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-3 u.p.o.l. ( w brzmieniu obowiązującym w 2009r. ) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy). Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, a dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 wyżej powołanej ustawy).
Definicje gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zawiera art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którym za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b , chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, albowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Pojęcie budynków "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą (por. np. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2013 r., II FSK 2917/11; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., II FSK 667/09, Lex nr 550099, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2011 r., I SA/Bd 268/11, Lex nr 920025, czy wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 września 2010 r., I SA/Lu 297/10, Lex nr 749388).
Ponadto należy wskazać, iż nie są uważane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jedynie takie przedmioty opodatkowania znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy, które do prowadzenia tej działalności nie są i nie mogą być wykorzystywane ze względów technicznych. Pojęcie względów technicznych nie obejmuje swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Ma ono normatywny kontekst determinowany kryteriami formalnymi właściwymi dla przepisów ustawy - Prawo budowlane. Względy techniczne w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to takie, które mają tego rodzaju związek z nieruchomością gruntową lub budowlaną, że ze swej natury nieruchomość ta nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia danej działalności gospodarczej ( por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2013 r., II FSK 2917/11 ).
W związku z powyższym powołany przez Skarżącego fakt zaprzestania wykorzystywania budynku jako zakładu wyrobów sztucznych nie oznacza, iż do prowadzenia działalności gospodarczej budynek nie może być wykorzystywany ze względów technicznych.
Jednakże należy podkreślić, że kwestią zasadniczą jest to czy Skarżący w 2009r. prowadził działalność gospodarczą. Pomimo, iż organ odwoławczy wskazał, że skarżący figuruje w Centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej jako przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą od lutego 2006r. to w aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego fakt wykonywania działalności gospodarczej przez Skarżącego.
Ponadto w odwołaniu strona wskazała, iż w części budynku znajduje się lokal mieszkalny o powierzchni 40 m², z którego część została użyczona istniejącym w 2008 r. czterem zarejestrowanym spółkom.
Natomiast organ podatkowy pierwszej instancji przyjął, iż przedmiotem opodatkowania jest powierzchnia użytkowa budynku zakładu wyrobów sztucznych, która wynosi 133,70m² oraz powierzchnia gruntu związanego z działalnością gospodarczą wynosząca 635m².
W ocenie Sądu organ odwoławczy powyższych kwestii związanych z powierzchnią budynku przeznaczoną do celów mieszkalnych jak i wielkością powierzchni użytkowej nie wyjaśnił. Należy zgodzić się ze stroną skarżącą, że organ podatkowy w sposób dowolny ustalił powierzchnię użytkową budynków znajdujących się na gruncie położonym przy ulicy [...].
SKO powołało się na dane wynikające z zapisów ewidencji gruntów i budynków, jednakże jak wynika z wypisu z kartoteki budynków powierzchnia użytkowa budynków niemieszkalnych jak i budynków biurowych przy ul [...] wynosi 0 według stanu na 17 lipca 2012r.
Natomiast organ odwoławczy ustalając powierzchnię użytkową oparł się na piśmie Urzędu W. Wydział Architektury i Budownictwa dla dzielnicy R. z dnia 15 września 2011r., który poinformował, że na podstawie dokumentacji archiwalnej na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. znajduje się budynek zakładu wyrobów z tworzyw sztucznych o powierzchni użytkowej 133,7 m².
W ocenie Sądu pomimo, że SKO powołało przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków dotyczące określenia powierzchni użytkowej budynku to jednak w rzeczywistości oparło ustalenia co do wielkości powierzchni użytkowej budynku jedynie na podstawie pisma Urzędu W. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy R. z dnia 15 września 2011r.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. powierzchnia użytkowa budynku lub jego części oznacza powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe;
Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 2 u.o.p.l. powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się.
W związku z powyższym w ocenie Sądu w sytuacji gdy brak jest danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących powierzchni użytkowej budynku, to niewystarczające było ustalenie wielkości powierzchni użytkowej jedynie w oparciu o pismo Urzędu Miasta Wydział Architektury i Budownictwa dla dzielnicy R.
Należy wskazać, iż strona podkreślała w odwołaniu i skardze, że zakład wyrobów tworzyw sztucznych już nie funkcjonuje, natomiast sam budynek był przebudowywany, w tym na lokale mieszkalne.
Zdaniem Sądu uzasadnione było przeprowadzenie dowodu z zeznań strony oraz z oględzin budynku położonego przy ul. [...] w W. celem zweryfikowania danych wynikających z pisma Urzędu W. Wydział Architektury i Budownictwa dla dzielnicy R. z dnia 15 września 2011r. w szczególności w zakresie powierzchni użytkowej budynku jak i to czy w budynku znajduje się lokal mieszkalny.
Zgodnie z przepisami zawartymi w Dziale IV Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), a postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), przy czym stosownie do art. 121 § 2 O.p., organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Nadto podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). W ramach realizacji tego obowiązku organy podatkowe są zobowiązane w myśl art. 187 § 1 O.p w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 191 O.p. dokonać oceny, na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Mając na uwadze powyższe reguły Sąd doszedł do przekonania, że stan faktyczny budzi wątpliwości i nie został ustalony z poszanowaniem obowiązujących reguł, w sposób uniemożliwiający wydanie prawidłowej decyzji.
W tym zakresie organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i nie dokonał przesłuchania strony w szczególności co do kwestii dotyczącej powierzchni użytkowej budynku, względnie nie przeprowadził oględzin budynku.
W ocenie sądu powyższe stanowi naruszenie powołanych powyżej przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
7.4. Ponownie rozpoznając sprawę organ przede wszystkim w oparciu zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy wskażę okoliczność uzasadniającą istnienie przesłanki wznowienia postępowania z art. 240 § 1 O.p., a w przypadku jej wskazania przeprowadzi dowód z przesłuchania strony oraz z oględzin przedmiotowej nieruchomości, względnie inne dowody celem ustalenia powierzchni użytkowej budynku.
7.5. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
Zakres, w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono zgodnie z art. 152 p.p.s.a.
Na wniosek Skarżącego Sąd zasądził na jego rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło