III SA/Wa 264/12

III SA/Wa 264/12 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. NR [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł; 2. w pozostałej części wniosek S. W. oddalić. S. W., wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF z 12 grudnia 2011 r., a następnie w nadesłanym w wyniku wezwania referendarza sądowego piśmie z 21 lutego 2012 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na fakt, że: - samotnie wychowuje 3-letniego syna; - spłaca pożyczkę, co zmniejsza jej dochody; - uzyskuje 4000 zł brutto z tytułu umowy o pracę; posiada mieszkanie o powierzchni 66 m.kw.; - w 2011 r. osiągnęła dochód brutto 81434 zł; w 2010 r. – 41199; - w 2009 r. była zarejestrowana jako osobą bezrobotną; - nie uzyskuje dochodów z tytułu alimentów, ponieważ ojciec dziecka jest osoba bezrobotna (od 2009 r.); - nie ma zdolności kredytowej do zaciągnięcia zobowiązań w banku w celu spłaty ciążących na niej zaległości podatkowych; a ponadto organy podatkowe dokonały zajęcia jej wynagrodzenia do kwoty 64 tys zł. Skarżąca załączyła PIT-11 za 2011 r., decyzję o przyznaniu jej w 2009 r. i w 2010 r. statusu osoby bezrobotnej, PIT37 za 2010 r., PITO za 2010 r., zaświadczenie o uzyskiwaniu wynagrodzenia brutto w wysokości 6583,- zł, wyciąg z rachunku bankowego za okres 21 stycznia 2011 r. do 21 lutego 2012 r., zestawienie średnich miesięcznych wydatków, tytuł wykonawczy, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 264/12 odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, argumentując, iż z przedłożonych dokumentów (zaświadczenie od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia, kwoty przelewu widniejące na wyciągu bankowym) wynika, że Skarżąca uzyskuje wyższe wynagrodzenie niż wskazuje we wniosku. A zatem z kwoty 4500 zł ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1500 zł bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i rodziny. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie Skarżąca wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniosła, że wobec wszczęcia egzekucji w stosunku do jej wynagrodzenia dysponuje miesięcznie tylko połową kwoty wynagrodzenia tj. 2200 zł, co musi wystarczyć jej na utrzymanie swoje i czteroletniego syna. Skarżąca nadmieniła, iż Referendarz Sądowy błędnie przyjął, iż kwota 10000 zł stanowiła jej wynagrodzenie od pracodawcy, bowiem już wcześniej wyjaśniła, iż była to kwota pożyczki uzyskanej od pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 -powoływanej dalej jako P.p.s.a.) wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy ma ten skutek, że postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z regulacją art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Dokonując powyższego zestawienia w rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie w części. Skarżąca, pomimo uzyskiwania dość wysokich dochodów z wynagrodzenia za pracę, nie może z nich w pełni korzystać, bowiem w stosunku do jej wynagrodzenia została wszczęta egzekucja, co powoduje, że do jej dyspozycji pozostaje 2200 zł miesięcznie. Jako matka samotnie wychowująca czteroletniego syna ponosi wysokie koszty związane z jego utrzymaniem, m.in. przedszkole 450 zł miesięcznie, oraz pozaprzedszkolne zajęcia ok. 200 zł. Do tego należy doliczyć wyżywienie, koszty ubrań, inne bieżące koszty utrzymania, jak czynsz za mieszkanie – 450 zł. Nadmienić należy, iż Skarżąca nie uzyskuje alimentów od ojca dziecka z uwagi na to, że jest on osobą bezrobotną. Ponadto Skarżąca spłaca pożyczkę w kwocie 10000 zł udzieloną jej przez pracodawcę. Jak słusznie zauważył referendarz sądowy zobowiązania prywatne takie jak np.: rata pożyczki nie mają pierwszeństwa przed należnościami Skarbu Państwa, do jakich niewątpliwie należy wpis sądowy i nie mogą być jedyną podstawą do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to jednak mają one wpływ na ogólną sytuację majątkową Skarżącej. Wskazać należy, że Skarżąca inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinna przewidzieć, iż następstwem podjętych przez nią działań będzie konieczność zapłaty wpisu sądowego. W tym celu powinna poczynić stosowne oszczędności. Należy bowiem pamiętać, że zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, choćby w części, ma charakter wyjątkowy. Analizując sytuację majątkową Skarżącej i jej rodziny można stwierdzić, że Skarżąca uzyskuje dochody na poziomie, który pozwala im zabezpieczyć środki finansowe niezbędne dla utrzymania jej rodziny oraz zapłaty ciążących na niej zobowiązań. Jednakże biorąc pod uwagę, iż wynagrodzenie Skarżącej jest objęte egzekucją, a Skarżąca zobowiązana jest do zapłaty w niniejszej sprawie wpisu sądowego w kwocie 1500 zł, Sąd doszedł do przekonania, że poniesienie takich kosztów wywołałoby uszczerbek utrzymania koniecznego Skarżącej i jej rodziny, wobec czego zwolniono Skarżącą od wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł, bowiem w ocenie Sądu taką kwotę Skarżąca jest w stanie wygospodarować, aby partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.