III SA/Wa 264/18

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14/3/2018 r po rozpoznaniu wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia z [...]/11/2017 r.Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżący R. .D, wnioskiem zawartym na formularzu PPF dołączonym do skargi sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się przyznanie prawa pomocy. Powołał się na złą sytuację materialną, ponieważ posiada samochody [...] i [...], dom mieszkalny o pow. 150 m.kw. i żonę (ur. [...] ). Nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w wysokości 4560 zł należnego z tytułu opłaty za osądzenie sporu powstałego na tle zbycia za kwotę 2 mln 400 tys zł nieruchomości położonej w W. , "ze względu na prowadzone postępowanie podatkowe i kontrolę uzyskuje niewielkie dochody z prowadzonej działalności, przez co w całości wydatkowuje je na zaspokojenie potrzeb życiowych rodziny, a nie posiada żadnych oszczędności, które umożliwiłyby opłacenie wpisu od skargi". Koszty utrzymania wspomnianego domu, dwóch samochodów i – żony – ponosi z dochodu z działalności gospodarczej w wysokości 1000 zł. W wykonaniu wezwania urzędnika sądowego o przekazanie informacji wyszczególnionych w pkt 1-10 wezwania wskazał (urzędnik sądowy uznał, ze w terminie), że w 2017 r. uzyskał [...] tys zł, zaś w 2018 r- [...] zł oraz pomoc od matki i teścia w wysokości łącznie – 10000 zł. Jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą 2200 zł, zaś koszt wynagrodzenia pełnomocnika – 7200 zł. Nie nadesłał, pomimo deklaracji, pozostałych informacji, o które wnosił referendarz sądowy. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy, to wpis od skargi w kwocie 4560zł w badanej przez urzędnika sądowego sprawie. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Strony Skarżącej może bowiem zmieniać się. Referendarz sądowy , na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o (jej) subiektywnym przekonaniu, co do nienajlepszej sytuacji życiowej (tym bardziej, że są one usprawiedliwione treścią złożonych oświadczeń), jak też realizuje postulat zapewnienia Stronie, przy ocenie wniosku o prawo pomocy, stanu dysponowania dochodem adekwatnym do usprawiedliwionych potrzeb: tj. o wysokości przynajmniej minimum socjalnego. Z deklaracji Strony wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym nie przekracza minimum socjalnego ( https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2 ), wynoszącego ok 900 zł na osobę (por część historyczna). Jednak wewnętrzne przekonanie Strony o mizerii jej kondycji wynikające ze złożonych przez nią oświadczeń należy miarkować oceną "zupełności" przekazania przez nią informacji – tak by rozstrzygniecie w zakresie prawa pomocy oparło się zarzutom dowolności i arbitralności. Urzędnik sądowy wskazuje, że Skarżący nadesłał wyciąg tylko z jednego posiadanego przez niego rachunku bankowego. Nie złożył natomiast wyciągu z innych posiadanych przez niego rachunków, wyciągu z rachunku żony oraz dokumentów księgowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, ani zaświadczenia o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia. Nie można zatem ocenić rzetelnie kondycji życiowej i finansowej Strony – z korzystnym dla niej skutkiem. Drugorzędne, wobec poczynionych powyżej uwag, dla podjętego rozstrzygnięcia jest to, że zadeklarowane przez Skarżącego miesięcznych wydatków w kwocie 2200 zł, które nie mają pokrycia w kwocie dochodów za 2017 i 2018 r. uzyskanych samodzielnie przez Skarżącego ([...] ,- zł) oraz w kwocie uzyskanej pomocy od teścia i rodziców (10 tys zł), nawet przy założeniu nieprowadzenie względem Strony postępowania egzekucyjnego. Bez decydującego znaczenia dla wyniku sprawy jest to, że Skarżący dysponuje także ruchomościami (samochody) i nieruchomościami znacznej wartości i nie wykazał niemożności gospodarowania nimi w sposób, z jego punktu widzenia, najkorzystniejszy. W każdym razie ponoszenie obciążeń związanych z eksploatacja dwóch samochodów, tj. [...] i [...](paliwo, ubezpieczenie, serwisowanie), nie zalicza się – co do zasady - do wydatków utrzymania koniecznego. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.