III SA/Wa 2642/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-11-24
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie wykonała wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej, może zostać uznana za niewykazującą przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący ma obowiązek podać dokładne dane dotyczące swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej. W przypadku wątpliwości lub niewystarczających informacji, strona jest zobowiązana do przedłożenia na wezwanie sądu dodatkowych oświadczeń lub dokumentów. Niewykonanie takiego wezwania uniemożliwia sądowi dokonanie oceny sytuacji materialnej strony i prowadzi do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Przedstawiła informacje o prowadzeniu działalności gospodarczej, zatrudnieniu, łącznych przychodach, kosztach działalności, stratach męża, zaległościach kontrahentów, zajęciu kont bankowych i zaległościach w ZUS. Referendarz sądowy wezwał ją do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego, jednak skarżąca wezwania nie wykonała.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżąca M. M. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że wraz z mężem utrzymuje się z działalności gospodarczej. Dodatkowo Skarżąca zatrudniona jest na etacie. Łączne przychody wynoszą ok. 40-45.000 zł. Skarżąca podniosła, że koszty jej działalności oscylują w granicach 27.000 zł, zaś działalność męża generuje stratę. Podkreśliła, że od dłuższego czasu boryka się z trudnościami finansowymi spowodowanymi kłopotami z kontrahentami, którzy zalegają na kwotę ok. 90.000 zł. Konta bankowe Skarżącej i jej męża są zajęte. Oboje posiadają zaległości z tytułu składek ZUS. Aktualnie wolnych od zajęć środków pozostaje 1.700 zł, z czego Skarżąca musi m. in. opłacić mieszkanie, pracowników. Do majątku zaliczyła mieszkanie oraz cztery samochody. Wśród wydatków wymieniła kredyty, których miesięczna rata wynosi ok. 4.800 zł oraz ratę leasingową w wysokości 2.300 zł. Skarżąca przedstawiła zeznanie podatkowe, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i wynagrodzenia, wyciąg bankowy, zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia, tytuły wykonawcze.
Pismem z 10 października 2014 r. (doręczonym Skarżącej w dniu 29 października 2014 r. w trybie doręczenia zastępczego – dwukrotne awizo) referendarz sądowy wezwał ją do nadesłania dodatkowych informacji na temat stanu majątkowego. Wezwania tego jednak nie wykonała.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie powyższych kosztów. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a., osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana podać we wniosku "dokładne dane" obrazujące jej sytuację rodzinną i majątkową. Jeżeli oświadczenie strony zawarte w tym wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (zob. art. 255 P.p.s.a.). Jak to już wskazano przedstawione przez stronę informacje powinny być, jak stanowi wprost art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne, a zatem od strony wymagana jest w tym względzie należyta staranność. Informacje te powinny więc być konkretne i na tyle szczegółowe, by w sposób wyczerpujący obrazowały sytuację majątkową i rodzinną strony w jej całokształcie.
Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżąca nie przedłożyła, pomimo wezwania referendarza sądowego (doręczonego jej w trybie doręczenia zastępczego – dwukrotne awizo), wymieniającego w sposób precyzyjny jakie dokumenty i oświadczenia powinny zostać złożone, dodatkowych dokumentów koniecznych do stwierdzenia, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, wskutek czego uniemożliwiła ona dokonanie wnikliwej i szczegółowej oceny swojej sytuacji materialnej.
Przede wszystkim zabrakło dokumentów obrazujących aktualną skalę prowadzonej przez Skarżącą i jej męża działalności gospodarczej (deklaracje VAT, zestawienie wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania). Skarżąca nie przedstawiła też dowodów obrazujących wysokość wydatków, w tym spłatę rat kredytowych i leasingowych. Nie nadesłała również wyciągów bankowych.
Nawet jednak te informacje, które Skarżąca zawarła w formularzu PPF nie wskazują na spełnienie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Skala prowadzonej przez Skarżącą i jej męża działalności gospodarczej jest bowiem znaczna – ich przychody i koszty sięgają wielotysięcznych kwot. Przykładowo za 2013 r. przychody wyniosły łącznie 750.149,18 zł, zaś koszty ich uzyskania kształtowały się na poziomie 737.490,58 zł. Trudno zatem przyjąć, że Skarżąca – przy tak wysokich przychodach - nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym. Tym bardziej, że jedynym kosztem sądowym, do którego uiszczenia jest ona zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w kwocie 1.648 zł.
Z tych wszystkich względów uznać należało, że Skarżąca nie wykazała, iż jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło