III SA/Wa 2647/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2011 r. postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca S. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że nie dysponuje wystarczającym majątkiem do uiszczenia wpisu. Sąd oddalił jej wniosek o ogłoszenie upadłości. Urząd Skarbowy w P. prowadzi wobec Skarżącej egzekucję. Kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości 159.118,21 zł. Saldo na rachunku bankowym wynosi "0". Skarżąca załączyła postanowienie z 17 czerwca 2013 r. o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 r., pismo w sprawie egzekucji, postanowienie zwalniające Skarżącą od kosztów sądowych w sprawie III SA/Wa 1417/13. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, stąd w 2013 r. nie osiągnęła przychodu. Wynagrodzenie pełnomocnika opłacono ryczałtowo przed utratą płynności finansowej. Skarżąca przesłała zeznanie podatkowe, zarządzenie z 4 listopada 2013 r., wypowiedzenie umowy rachunku bankowego, wyciągi bankowe, zawiadomienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, deklaracje VAT-7. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13 i przywołana tam literatura). Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Należy zauważyć, że Skarżąca korzysta już z prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach III SA/Wa 1417/13 oraz III SA/Wa 2203/13. Nastąpiło to mianowicie na mocy postanowień z 2 sierpnia i 29 października 2013 r. Uznano wówczas, że Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. O takim rozstrzygnięciu zadecydowały przede wszystkim takie okoliczności jak: brak środków finansowych na rachunku bankowym, wszczęcie wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego, zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, poniesienie straty za ostatni rok, brak majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Obecny swój wniosek Skarżąca umotywowała tymi samymi okolicznościami faktycznymi, które legły u podstaw przywołanych wyżej postanowień. Tym samym referendarz sądowy uznał, że sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia udzielenie jej prawa pomocy także w niniejszej sprawie. Z przedstawionych przezeń materiałów wynika, że Skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, co obrazują chociażby deklaracje VAT za miesiące od maja do września 2013 r. Poza niewielkimi zakupami opiewającymi na kwoty od 500 zł do 1.913 zł w deklaracjach tych nie wykazano żadnej sprzedaży. Także w postanowieniu oddalającym wniosek Skarżącej o ogłoszenie upadłości znalazła się wzmianka o nieprowadzeniu – od roku – działalności gospodarczej (zob. k. 37 akt sądowych). Również na rachunku bankowym Skarżącej nie odnotowano żadnych wpływów, co doprowadziło do wypowiedzenia umowy jego prowadzenia (zob. pismo z 7 października 2013 r.). Nadto pogląd o trudnej sytuacji finansowej Skarżącej wyrażono w postanowieniu Sądu z 17 czerwca 2013 r. oddalającym jej wniosek o ogłoszenie upadłości. Wynika z niego, że Skarżąca jest niewypłacalna, gdyż nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań wobec wielu wierzycieli, a nadto zobowiązania przekroczyły wartość jej majątku. W efekcie Sąd stwierdził, że majątek Skarżącej nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. W tych okolicznościach, zdaniem referendarza sądowego, zwolnienie Skarżącej od wpisu od skargi w kwocie 24.700 zł – jedynego wymaganego na tym etapie postępowania kosztu sądowego - zabezpieczy jej dostęp do Sądu i umożliwi rozpoznanie sprawy. Przyznając prawo pomocy w takim właśnie zakresie referendarz sądowy miał na względzie fakt, iż Skarżąca - pomimo trudności finansowych - nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.