III SA/Wa 2647/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Przewodnicząca sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2011 r. postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Skarżąca S. sp. z o.o. na urzędowym formularzu PPPr wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie dysponuje wystarczającym majątkiem do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd oddalił jej wniosek o ogłoszenie upadłości. Urząd Skarbowy w P. prowadzi wobec Skarżącej egzekucję. Skarżąca wskazała ponadto, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Z oświadczenia o majątku i dochodach wnika, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych Spółki wynosi [...] zł, natomiast wartość środków trwałych – [...] zł. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości 159.118,21 zł. Saldo na rachunku bankowym wynosi "0". Skarżąca załączyła postanowienie z [...] czerwca 2013 r. o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 r., pismo w sprawie egzekucji, postanowienie zwalniające Skarżącą od kosztów sądowych w sprawie III SA/Wa 1417/13. W wykonaniu wezwania Sądu, Skarżąca przesłała zeznanie podatkowe CIT-8 za 2013 r., wypowiedzenie umowy rachunku bankowego, wyciągi bankowe, raport kasowy na 30 września 2013 r., deklaracje VAT-7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13 i przywołana tam literatura). Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Należy zauważyć, że Skarżąca korzysta już z prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach III SA/Wa 1417/13 oraz III SA/Wa 2203/13. Nastąpiło to mianowicie na mocy postanowień z 2 sierpnia i 29 października 2013 r. Ponadto Skarżąca postanowieniem z 17 grudnia 2013 r. została zwolniona od wpisu sądowego od skargi (24.700 zł) w niniejszej sprawie . Uznano wówczas, że Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. O takim rozstrzygnięciu zadecydowały przede wszystkim takie okoliczności jak: brak środków finansowych na rachunku bankowym, wszczęcie wobec Skarżącej postępowania egzekucyjnego, zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, poniesienie straty za ostatni rok, brak majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie Skarżąca umotywowała tymi samymi okolicznościami faktycznymi, które legły u podstaw przywołanych wyżej postanowień. Tym samym Sąd uznał, że sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia udzielenie jej prawa pomocy także w niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania . Z przedstawionych materiałów wynika bowiem, że Skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, co obrazują chociażby deklaracje VAT-7 za miesiące od stycznia do września 2013 r. Poza niewielkimi zakupami opiewającymi na kwoty np 500 zł, 1.913 zł w deklaracjach tych nie wykazano żadnej sprzedaży. Ponadto Skarżąca przedstawiła postanowienie z [...] grudnia 2013 r. o zawieszeniu działalności gospodarczej. Także w postanowieniu oddalającym wniosek Skarżącej o ogłoszenie upadłości znalazła się wzmianka o nieprowadzeniu – od roku – działalności gospodarczej (zob. k. 139 akt sądowych). Również na rachunku bankowym Skarżącej nie odnotowano żadnych wpływów, co doprowadziło do wypowiedzenia umowy jego prowadzenia (zob. pismo z 7 października 2013 r.). Nadto pogląd o trudnej sytuacji finansowej Skarżącej wyrażono w postanowieniu Sądu z [...] czerwca 2013 r. oddalającym jej wniosek o ogłoszenie upadłości. Wynika z niego, że Skarżąca jest niewypłacalna, gdyż nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań wobec wielu wierzycieli, a ponadto zobowiązania przekroczyły wartość jej majątku. W efekcie Sąd stwierdził, że majątek Skarżącej nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, zwolnienie Skarżącej od kosztów sądowych jest zasadne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.