III SA/Wa 265/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. Sp. z o.o. z siedzibą w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia zaległych wpłat za okres od stycznia 2007 r. do stycznia 2008 r. na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz rozłożenie na raty zaległych wpłat za okres od sierpnia 2007 r. do kwietnia 2008 r. na Państwowy Fundusz rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia: odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem, złożonym na urzędowym formularzu PPPr, F. Sp. z o.o. w B. (dalej: "skarżąca", "spółka") zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wskazała w uzasadnieniu wniosku, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z wniesieniem wpisu. Wskazała, że jej konta bankowe zostały zajęte w związku z prowadzoną egzekucją i nie posiada nawet środków na wypłatę w terminie wynagrodzeń pracowniczych. W celu wypłaty wynagrodzeń bank prowadzi kumulację środków na ich realizację i środki posiadane w dniu 31 grudnia 2008 roku gromadzone były na wypłatę tych wynagrodzeń. Spółka nie posiada również środków na prowadzenie bieżącej produkcji, tak aby zapewnić jej ciągłość, co powoduje okresowe kierowanie pracowników na tzw. postojowe. Przedmiotem działalności gospodarczej skarżącej jest produkcja wyrobów [...]. Wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł. Skarżąca posiada środki trwałe o wartości [...] zł, a według bilansu za ostatni rok obrotowy skarżąca poniosła stratę [...]. Wskazała również, że posiada rachunki bankowe w czterech bankach oraz poinformowała o stanie środków na tych rachunkach. Wykonując wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżąca nadesłała kopie zeznania podatkowego CIT-8 za 2007 rok Spółka wyjaśniła, że zeznania CIT-8 za 2008 rok jeszcze nie posiada. Przedstawiła również odpis bilansu oraz rachunku zysku i strat za 2007 i 2008 r oraz informację o zobowiązaniach i należnościach spółki na dzień 31 grudnia 2008 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 200 zł oraz stan faktyczny sprawy, brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Spółka zajmuje się produkcją wyrobów tartacznych. Wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych argumentowała, że znajduje się trudnej sytuacji, co jest również odzwierciedleniem ogólnego kryzysu. Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT-8 za 2007 r. wynika, że spółka wykazała stratę podatkową w wysokości [...] zł. Zauważyć jednak należy, że spółka uzyskała przychody w kwocie [...] zł oraz poniosła koszty w celu ich uzyskania w wysokości [...] zł. Przedstawione dane wskazują, że Spółka prowadziła działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, a wydatki z tytułu kosztów oznaczają, że Spółka dysponowała środkami na ich ponoszenie. W aktach sprawy o sygnaturze III SA/Wa 3336/08, w której skarżąca również jest stroną, znajdują się przedstawione przez skarżącą deklaracje VAT-7 za okres od sierpnia 2008 roku do grudnia 2008 roku, które wskazują natomiast, że spółka w powołanym okresie wykazywała sprzedaż (np. w grudniu 2008 r. w wysokości 1.438.299 zł) oraz realizowała w tym okresie zakupy (w grudniu 2008 r. – 595.703 zł). Skarżąca wyjaśniła, że w momencie przedstawiania informacji nie posiadała jeszcze zeznania podatkowego CIT-8 za 2008 rok. Z przedstawionego bilansu za 2008 r. oraz rachunku zysków i strat za 2008 r. wynika, że spółka, na koniec 2008 r. roku posiadała zapasy na kwotę [...] zł, inwestycje krótko terminowe (środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych) w kwocie 86.277,10 złwynika, że spółka kontynuowała prowadzenie działalności: osiągała przychody i ponosiła koszty jej prowadzenia. Znajdująca się w aktach o sygn. III SA/Wa 3336/08, informacja o środkach trwałych skarżącej spółki, wskazuje, że skarżąca posiada znaczny majątek. Składają się na niego grunty, budynki (również tereny rekreacyjne, obiekt rekreacyjny, boisko), maszyny, urządzenie, samochody, sprzęt komputerowy. Według bilansu za 2008 rok, spółka posiadała aktywa trwałe o wartości [...] zł. Spółka zaznaczyła, że posiadane środki pieniężne przeznacza przede wszystkim na wypłatę wynagrodzeń. Na formularzu PPPr wskazała stan środków pieniężnych w dniu 31 grudnia 2008 r. (np. rachunek w [...] SA [...] zł, rachunek w [...] – [...] zł, [...] [...] zł, oraz [...] EUR). Stwierdzić jednak należy, że spółka nie przedstawiła wyciągów bankowych, o które została poproszona w wezwaniu z 20 marca 2009 r. a więc jej oświadczenie nie może zostać zweryfikowane. Niezależnie od powyższego, pamiętać należy, że zastosowanie przez ustawodawcę w art. 246 § 2 p.p.s.a. pojęcia "środków" nie może zostać ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005r., sygn. akt I FZ 467/05), a w świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca kontynuuje działalność gospodarczą i posiada majątek. Dysponuje więc możliwościami zgromadzenia środków finansowych w drodze gospodarowania posiadanymi dobrami, co wynika zarówno z posiadanego majątku jak i przeprowadzanych transakcji handlowych. Podkreślenia wymaga, że realizowane obroty spółki, wielkość posiadanego przez nią majątku jest nieproporcjonalna do wysokości wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 200 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe, jak również okoliczność, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącego, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez skarżącą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uznać należy, że przyznanie skarżącej prawa pomocy nie jest zasadne. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.