III SA/Wa 2652/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji umarzającej zaległości podatkowe w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę 1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt sprawy wynikało, że K. R. (dalej jako "Strona" lub "Skarżący") podaniem z dnia 16 maja 2012 r. wniósł o umorzenie podatku gruntowego w związku z zalewaniem nieruchomości przez wody opadowe. 2. Wójt Gminy C. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. umorzył 50 % zaległości podatkowej II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. w kwocie 43,50 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że udzielona pomoc w formie umorzenia łącznego zobowiązania pieniężnego przyczyni się do uzyskania płynności finansowej gospodarstwa. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu wniesionego przez Skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ powołując się na treść art. 67a § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej jako "ustawa Ord. pod.") podniósł, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo ocenił okoliczności sprawy i właściwie zważył interes podatnika, słusznie uznając złe warunki pogodowe powodujące zalewanie nieruchomości i straty w plonach, za podstawę do umorzenia zaległości podatkowej. Ponadto zwracając uwagę, iż żądanie Skarżącego nie może zostać uwzględnione zaznaczył, że analiza zaskarżonej decyzji oraz materiału dowodowego sprawy nie dały podstaw do uznania, by organ pierwszej instancji dopuścił się uchybień w postępowaniu dowodowym. Tym samym podkreślił, że z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy zachodzą lub nie przesłanki do zastosowania wnioskowanej ulgi podatkowej. Dokonując oceny uwzględnił materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy mając przy tym na uwadze sytuację przedstawioną przez zobowiązanego. W związku z powyższym organ doszedł do przekonania, że ustalenia organu pierwszej instancji mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów, a będące jej wynikiem rozstrzygnięcie, pozostawione uznaniu administracyjnemu, nie nasuwa zastrzeżeń, mieści się bowiem w dyspozycji art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ord. pod. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniesionej przez Skarżącego skargi, wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2013 r. o sygn. akt III SA/Wa 3161/12 uchylił powyższą decyzję w całości, stwierdzając, że nie może być wykonana w całości. W uzasadnieniu podkreślił, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza przepisy prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazując, że w sprawie doszło do naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 ustawy Ord. pod. podkreślił, iż w każdej sprawie dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych organ podatkowy zobowiązany jest do ustalenia sytuacji majątkowej podatnika. W jego ocenie istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika nie można rozpatrywać bez wnikliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a więc wszelkich danych, które obrazują sytuację życiową osoby wnioskującej o umorzenie zaległości podatkowej. W związku z powyższym doszedł do wniosku, że decyzje organów podatkowych w zakresie sytuacji podatnika, w tym jego sytuacji majątkowej oraz zdrowotnej nie zostały oparte na aktualnych ustaleniach w zakresie stanu faktycznego. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odwołał się jedynie do ustaleń organu pierwszej instancji dotyczących złych warunków pogodowych powodujących zalewanie nieruchomości i straty w plonach Skarżącego. Ponadto zdaniem Sądu pominięte zostało zaświadczenie Posterunku Policji w C. z dnia 7 sierpnia 2012 r. dotyczące kradzieży maszyn rolniczych. Jednocześnie WSA zarzucił nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób pozwalający na kompletne ustalenia w zakresie sytuacji w jakiej znajdował się Skarżący w chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji w przekonaniu Sądu organy podatkowe winny uzasadnić dlaczego odmówiły w części żądaniu zawartemu we wniosku o udzielenie ulgi. Tym samym naruszono art. 210 § 4 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ord. pod. Końcowo WSA zwrócił uwagę, że także normalna sytuacja ekonomiczna podatnika winna być brana pod uwagę podczas umarzenia zaległości podatkowych, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz konieczność ponoszenia wydatków, np. związanych z kosztami leczenia. W związku z powyższym stanął na stanowisku, że błędne zdefiniowanie przez organy podatkowe pojęcia "ważnego interesu podatnika" skutkowało naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie art. 67a ustawy Ord. pod. poprzez jego błędną zawężającą wykładnię. 5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., powtórnie rozpoznając odwołanie Skarżącego od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] czerwca 2012 r., decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. uchyliło w całości ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu zwracając uwagę na konieczność podporządkowania się w pełnym zakresie ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania wyrażonym w ww. wyroku, za zasadne uznało ustalenie aktualnej sytuacji podatnika, co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowo-wyjaśniającego w znacznej części. W przekonaniu SKO organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę powinien wykonać w całości zalecenia i uwagi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zważając jednocześnie, iż niezastosowanie się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania stanowi naruszenie normy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."). 6. Skarżący niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia 30 lipca 2014 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 7. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 8. Na wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 przytoczonego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako "P.p.s.a") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przenosząc określone w przepisach P.p.s.a. kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy C. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia - nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Sąd nie dopatrzył się również w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz naruszeń prawa powodujących obowiązek stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. 9. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydana na podstawie art. 233 § 2 ustawy Ord. pod. uchylająca w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Podnieść należy, że zgodnie z art. 233 § 2 ustawy Ord. pod., organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazał organowi pierwszej instancji jakie okoliczności faktyczne, należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zdaniem Sądu, SKO prawidłowo zastosowało powyższy przepis w rozpoznawanej sprawie z uwagi na fakt, iż organ wyższego stopnia ponownie rozpatrujący sprawę był zobligowany do podporządkowania się w pełnym zakresie ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 3161/12 zapadłym w przedmiotowej sprawie. W wydanym orzeczeniu Sąd dostrzegł m.in., że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza przepisy prawa materialnego, jak i procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do naruszenia przepisów prawa procesowego w tym. art. 122 i art. 187 § 1 ustawy Ord. pod. zwrócił uwagę, że w każdej sprawie dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych organ podatkowy zobowiązany jest do ustalenia sytuacji majątkowej podatnika. Tym samym oceny zasadności wniosku o zastosowanie ulgi podatkowej zawsze należy dokonywać według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji. Sąd zwrócił uwagę, że z akt sprawy wynikało, że decyzje organów podatkowych w zakresie sytuacji podatnika, w tym jego sytuacji majątkowej oraz zdrowotnej nie zostały oparte na aktualnych ustaleniach w zakresie stanu majątkowego strony. Wskazał, że przy ocenie stanu majątkowego Skarżącego zostało pominięte zaświadczenie Posterunku Policji w C. z dnia 7 sierpnia 2012 r. dotyczące kradzieży maszyn rolniczych. Jednocześnie w niniejszej sprawie nie przeprowadzono postępowania dowodowego w sposób pozwalający na kompletne ustalenia w zakresie sytuacji w jakiej znajdował się Skarżący. Zdaniem Sądu wskutek błędnego zdefiniowania przez organy podatkowe pojęcia "ważnego interesu podatnika" naruszono przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 67a ustawy Ord. pod. poprzez jego błędną zawężającą wykładnię. 10. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczenie WSA w Warszawie Sąd przyjął, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż konieczne było w niniejszej sprawie przeprowadzenie pogłębionego postępowania dowodowego w znacznej części w celu ustalenia aktualnej i rzeczywistej sytuacji podatnika. Tym samym powyższa okoliczność zasadnym czyni rozstrzygnięcie podjęte przez organ. 11. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. jako niezasadną.