III SA/Wa 2653/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania związanych z określeniem wartości rynkowej nieruchomości oddala skargę 1. Z akt sprawy wynikało, iż w dniu 7 sierpnia 2009 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęło zeznanie podatkowe SD - 3, w którym p. P. J. (dalej jako "Skarżący", "Strona") i p. K. J., jako spadkobiercy po zm. p. J. J., zgłosili następujące składniki masy spadkowej: ½ część nieruchomości zabudowanej o pow. 452 m² położonej w W. przy ul. C. [...] o wartości 126.650 zł oraz ½ część środków pieniężnych w wysokości 3.932 zł. Według organu podatkowego pierwszej instancji wartość udziału w nieruchomości wskazana przez Strony nie odpowiadała wartości rynkowej i wezwaniami z dnia 12 października 2009 r. zaproponował jej podwyższenie do kwoty 270.900 zł, na co spadkobiercy nie wyrazili zgody, proponując wartość w wysokości 152.190 zł. 2. W związku ze sporem dotyczącym metrażu i charakteru zabudowy oraz jej rynkowej wartości organ podatkowy pierwszej instancji powołał biegłą p. C. S., która określiła wartość 1/2 części nieruchomości gruntowej o pow. 452 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, z garażem w podpiwniczeniu, o pow. użytkowej 144,40 m² na kwotę 217.450 zł. 3. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od spadków i darowizn w kwocie 2.170 zł z uwzględnieniem opinii biegłej oraz postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. obciążył Stronę postępowania kosztami sporządzenia operatu szacunkowego w kwocie 1.090,73 zł. 4. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie zarzucając niewłaściwe przeprowadzenie postępowania podatkowego przez organ podatkowy pierwszej instancji przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości i powołaniu biegłego rzeczoznawcy majątkowego oraz nieudzielanie odpowiedzi na pisma i korekty kierowane do Urzędu Skarbowego, a także odmowę wglądu do akt podczas prowadzonego postępowania podatkowego. 5. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji stwierdzając, że ustalenie wartości nastąpiło zgodnie z przepisami postępowania, a Skarżący zasadnie został obciążony jego kosztami oraz nie stwierdził zarzucanych uchybień proceduralnych. 6. W dniu 14 września 2010 r. Strona złożyła skargę na postanowienie organu podatkowego wyższego stopnia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący powtarza zarzuty zażalenia o niewłaściwym przeprowadzeniu postępowania podatkowego przez organ podatkowy pierwszej instancji przy określeniu wartości rynkowej nieruchomości i powołaniu biegłego rzeczoznawcy w związku z zadeklarowaniem przez niego ostatecznie wartości rynkowej nabytej nieruchomości w kwocie 175.710 zł. 7. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 8. W rozpoznawanej sprawie skład orzekający nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania stanowiących wynagrodzenie przysługujące biegłemu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Tym samym Sąd uznał, że wydane w sprawie kosztów rozstrzygnięcia organów podatkowych odpowiadają prawu. Warto także wskazać, iż Sąd w rozpoznawanej sprawie badał wyłącznie sprawę dotyczącą prawidłowości postępowania organu w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego. Sąd będąc związany zakresem orzekania nie mógł odnieść się do wskazywanych przez Skarżącego zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn w szczególności w zakresie ustalania podstawy opodatkowania, czy też innych aspektów związanych z wymiarem tego podatku. Podnieść także należy, iż kwestia obciążenia strony postępowania kosztami biegłego w przypadku procedury podwyższania wartości rynkowej w podatku od spadków i darowizn nie jest sprawą uznaniową organu podatkowego, wynika z jednoznacznych regulacji prawnych. 9. Koszty postępowania, a do takich należy wynagrodzenie biegłego za sporządzoną opinię, generalnie reguluje Rozdział 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej jako "ustawa Ord. pod."), w przepisach od art. 264 do art. 271. Stosownie do dyspozycji art. 267 § 1 pkt 4 ustawy Ord. pod. Stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Procedura ustalenia wartości rynkowej została określona zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, przy czym - jak stanowi art. 8 ust. 3 ustawy - wartość rynkową rzeczy i praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli natomiast nabywca nie podał wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych lub wartość podana przez nabywcę według oceny naczelnika urzędu skarbowego nie odpowiada ich wartości rynkowej, to w oparciu o art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn organ ten wzywa nabywcę do określenia wartości rzeczy i praw lub podwyższenia tej wartości w terminie nie krótszym niż 14 dni. W razie nieudzielenia odpowiedzi lub podania wartości nieodpowiadającej wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego ustala wartość z uwzględnieniem opinii biegłych, przy czym jeżeli wartość ustalona w ten sposób przekroczy o 33 % wartość podaną przez nabywcę, koszty opinii biegłych ponosi nabywca. Z akt sprawy wynikało, iż Skarżący ostatecznie nie wyraził zgody na proponowaną przez organ podatkowy wartość rynkową, stojąc na stanowisku, że podana przez niego wartość nabytej w drodze dziedziczenia części nieruchomości odpowiada jej wartości rynkowej. Wartość zaproponowana przez organ podatkowy pierwszej instancji określona została zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tym niemniej ustawodawca przewidując możliwość sporu w zakresie wyceny obarczonej błędem, stworzył procedurę, w której wyceny dokonuje rzeczoznawca majątkowy posiadający odpowiednią wiedzę i uprawnienia w przedmiocie wyceny nieruchomości. Z uwagi, iż wartość ustalona przez rzeczoznawcę przekroczyła o 33% wartość podaną przez Skarżącego, ponosi on koszty wyceny przedmiotu spadku. W związku z powyższym na podstawie art. 267 § 1 pkt 4 ustawy Ord. pod. koszty postępowania do których zaliczają się koszty opinii biegłego obciążają Stronę, ponieważ wynikają ze sposobu ustalenia wartości przewidzianego w art. 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn. 10. Odnosząc się do wysokości kwoty stanowiącej koszt postępowania obciążający Stronę postępowania podnieść należy, iż z akt sprawy wynikało, że dokonująca wyceny rzeczoznawca majątkowy p. C. S. jest osobą fizyczną prowadzącą działalność w zakresie sporządzania wycen nieruchomości, legitymujący się uprawnieniami w tym zakresie. Biegła jest wymieniona na wojewódzkiej liście rzeczoznawców majątkowych. Za wykonanie przedmiotowej wyceny biegła wystawiła organowi podatkowemu fakturę w kwocie 1090,73 zł. Faktura ta była podstawą do wydania postanowienia z dnia [...] maja 2010 r. ustalającego poniesione koszty postępowania w powyższej kwocie obciążającej solidarnie spadkobierców. 11. Podnieść także należy, iż w postępowaniu wywołanym skargą na postanowienie o kosztach postępowania nie ma możliwości zajmowania się merytoryczną oceną opinii biegłego, co mogło mieć miejsce w trybie odwoławczym od decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku od spadków i darowizn. (Z przedłożonego Sądowi materiału dowodowego nie wynikało, że Skarżący skorzystał w prawa do odwołania od decyzji wymiarowej). W przedmiotowym postępowaniu tak jak już było wskazywane powyższej Sąd badał wyłącznie: czy istnieje podstawa faktyczna i prawna do obciążenia Strony postępowania kosztami postępowania, czy wysokość wskazana w fakturze wystawionej przez biegłego odpowiada wysokości ustalonych kosztów postępowania. 12. Wobec uznania, iż rozstrzygnięcia w kwestii ustalenia poniesionych kosztów postępowania stanowiących wynagrodzenie przysługujące biegłemu były zgodne z prawem Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.