III SA/Wa 2653/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi P.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania związanych z określeniem wartości rynkowej nieruchomości postanawia - odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata - P. J. (dalej "Skarżący", "Strona"), na urzędowym formularzu PPF, złożył w dniu 27 lipca 2011 r. (data wpływu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku oraz dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną (ur. w 1978 r.), synem (wiek: 6,5 roku), córką (wiek: 4 lata) oraz synem (wiek: 2 lata). Skarżący wskazał, że posiada ¼ domu bliźniaczego o pow. 144,10 m2 wraz z działką o pow. 452 m2 w W.. Oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów wartościowych. Skarżący wyjaśnił, że wraz z żoną otrzymują dochód miesięczny netto w kwocie 5500 zł z tytułu stosunku pracy (Skarżący: 3500 zł netto, żona: 2000 zł netto). Skarżący jednocześnie do wniosku załączył wyciąg z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2010 r., z którego wynika, że dochód Skarżącego wraz z żoną w latach 2007 - 2009 (wspólne zeznanie podatkowe PIT 37) wyniósł: 2009 r. - 56600,49 zł; 2008 r. - 55291,41 zł; 2007 r. - 48771,10 zł. Źródła dochodu Skarżącego stanowią: wynagrodzenie ze stosunku pracy (praca w charakterze [...]) w wysokości 3500 zł netto miesięcznie. Małżonka Skarżącego jako [...] w szkole gimnazjalnej osiąga dochód w wysokości 2000 netto miesięcznie. Daje to w sumie w domowym budżecie kwotę 5500 zł miesięcznie. Na utrzymaniu Skarżącego pozostaje 3 dzieci w wieku 5,5 roku; 3,5 roku oraz kilkumiesięczne dziecko. Zobowiązania miesięczne ponoszone wspólnie z żoną kształtują się następująco: - opłaty za przedszkole: 1400 zł dwoje dzieci; - spłata raty za samochód rodzinny: 450 zł; - opłaty mieszkaniowe (gaz, prąd, woda): 200 zł; - utrzymanie rodziny (5 osób razy 500 zł): 2500 zł; co daje łącznie stałe miesięczne wydatki na poziomie 4550 zł. Ponadto Skarżący posiada zadłużenia w postaci zaległego podatku od spadku, objętego przedmiotowym wnioskiem oraz obciążają koszty wyceny biegłych w kwocie 1090,73 zł. Skarżący jest właścicielem 1/4 nieruchomości, położonej w W. , przy ul. [...] (segment budynku bliźniaczego o pow. całkowitej 106 m2. oraz działka gruntu o pow. 452 m2). W domowym budżecie rodziny Skarżącego pozostają stosunkowo wysokie środki pieniężne pochodzące z tytułu osiąganych przez niego i małżonkę dochodów, które po uwzględnieniu wskazanych co miesięcznych wydatków pozostawiają do swobodnej dyspozycji kwotę 950 zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, Sąd pismem z dnia 9 września 2011 r. wezwał Skarżącego do przedstawienia w terminie 7 dni: 1. zeznania podatkowego Skarżącego oraz jego żony za 2010 r.; 2. zaświadczenia o zarobkach Skarżącego oraz jego żony; 3. wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz jego żony za trzy ostatnie miesiące; 4. zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego Skarżącego oraz jego żony. Skarżący w piśmie wniesionym do Sądu w dniu 26 września 2011 r. oświadczył, że wskazane przez Sąd w wezwaniu wymogi są niemożliwe do zrealizowania w terminie 7 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach. Wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Za odmową przyznania Stronie prawa pomocy w niniejszej sprawie przemawia okoliczność, iż Skarżący nie przekazując żądanych dokumentów, które odzwierciedlałyby jego sytuację finansową nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa przemawiała za zwolnieniem od kosztów sądowych oraz ustanowieniem adwokata. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Sąd wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów, robiąc ich szczegółowe wyliczenie, potwierdzających sytuację majątkową Skarżącego. Skarżący nie uczynił zadość w/w wezwaniu. Nie wykonał mianowicie wezwania z dnia 9 września 2011 r. Nie uczynił tego ani w terminie wskazanym w tym wezwaniu, ani też w terminie późniejszym. Zatem niepowodzeniem zakończyła się próba weryfikacji danych dotyczących zarówno wysokości dochodów Skarżącego, jak i wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego żonę. Skarżący nie nadesłał bowiem swojego zeznania podatkowego oraz jego żony za 2010 r., zaświadczenia o zarobkach Skarżącego oraz jego żony, wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz jego żony za trzy ostatnie miesiące, zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego Skarżącego oraz jego żony. Braku tych informacji nie może Skarżący skutecznie tłumaczyć lakonicznym twierdzeniem, że wskazane w wezwaniu wymogi są niemożliwe do zrealizowania w terminie 7 dni. Sąd jeszcze raz pragnie zwrócić uwagę, że Skarżący nie wykonał wezwania z dnia 9 września 2011 r. w terminie wskazanym w tym wezwaniu, ani też w terminie późniejszym. Skarżący nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nich obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej i nie uprawdopodobnił, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skutkiem uchylania się od przedstawienia wyczerpującej argumentacji we wskazanym w przesłanym wezwaniu zakresie, jest to, iż Skarżący uniemożliwia przeprowadzenie oceny sytuacji materialnej tak, by można było jednoznacznie stwierdzić, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek koszty postępowania. W ocenie Sądu, dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.). Nadmienić należy, iż instytucja uregulowana w art. 255 p.p.s.a. zakłada współdziałanie wnioskodawcy z sądem. Ten ostatni bowiem nie ma wystarczających sankcji do wyegzekwowania pożądanej reakcji wnioskodawcy, jak również nie ma uprawnień do poszukiwania dowodów z urzędu, np. poprzez żądanie wyciągów bankowych. Wnioskodawca zaś, na którym ciąży obowiązek dowodzenia swych racji, musi się liczyć z tym, że brak współdziałania z sądem będzie skutkował negatywnym dla niego rozstrzygnięciem. Oznacza, to że Skarżący nie wykazał spełnienia przez niego przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji