III SA/Wa 2654/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania związanych z określeniem wartości rynkowej nieruchomości postanawia - odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata - K. J. (dalej "Skarżący", "Strona"), na urzędowym formularzu PPF, złożył w dniu 27 lipca 2011 r. (data wpływu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku oraz dochodach wynika, iż Skarżący sam prowadzi gospodarstwo. Posiada 3/4 domu bliźniaczego o pow. 144,10 m2 wraz z działką o pow. 452 m2 w W. . Oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów wartościowych. Skarżący wyjaśnił, że otrzymuje dochód miesięczny brutto w kwocie 2264 zł z tytułu emerytury oraz 200 zł dodatkowych dochodów. Skarżący jest właścicielem 11-letniego samochodu o wartości 4000 zł. Podniósł, że średni koszt utrzymania domu wynosi miesięcznie 1000 zł, nie licząc ewentualnego remontu. Skarżący jednocześnie do wniosku załączył wyciąg z banku [...] z którego wynika, że posiadał w dniu 30 czerwca 2011 r. kwotę 4113,74 zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, Sąd pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. wezwał Skarżącego do przedstawienia w terminie 7 dni: zeznania podatkowego Skarżącego za 2010 r., aktualnego odcinka emerytury, wyciągów z rachunków bankowych za trzy ostatnie miesiące; oraz zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego Skarżącego. Skarżący w piśmie wniesionym do Sądu w dniu 26 sierpnia 2011 r. oświadczył, że dopóki nie otrzyma stosownych wyjaśnień, nie może zająć stanowiska wobec wezwania z dnia 11 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach. Wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosił 100 zł. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Za odmową przyznania Stronie prawa pomocy w niniejszej sprawie przemawia okoliczność, iż Skarżący nie przekazując żądanych dokumentów, które odzwierciedlałyby jego sytuację finansową nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa przemawiała za zwolnieniem od kosztów sądowych oraz ustanowieniem adwokata. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów. Sąd wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów, robiąc ich szczegółowe wyliczenie, potwierdzających sytuację majątkową Skarżącego. Skarżący nie uczynił zadość w/w wezwaniu. Nie wykonał mianowicie wezwania z dnia 11 sierpnia 2011 r. Nie uczynił tego ani w terminie wskazanym w tym wezwaniu, ani też w terminie późniejszym. Zatem niepowodzeniem zakończyła się próba weryfikacji danych dotyczących wysokości dochodów Strony. Skarżący nie nadesłał bowiem zeznania podatkowego za 2010 r., aktualnego odcinka emerytury, wyciągów z rachunków bankowych za trzy ostatnie miesiące oraz zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Braku tych informacji nie może Skarżący skutecznie tłumaczyć twierdzeniem, że dopóki nie otrzyma stosownych wyjaśnień nie może zająć stanowiska wobec wezwania Sądu. Sąd jeszcze raz pragnie zwrócić uwagę, że Skarżący nie wykonał wezwania z dnia 11 sierpnia 2011 r. w terminie wskazanym w tym wezwaniu, ani też w terminie późniejszym. Skarżący nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nich obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej i nie uprawdopodobnił, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skutkiem uchylania się od przedstawienia wyczerpującej argumentacji we wskazanym w przesłanym wezwaniu zakresie, jest to, iż Skarżący uniemożliwia przeprowadzenie oceny sytuacji materialnej tak, by można było jednoznacznie stwierdzić, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek koszty postępowania. W ocenie Sądu, dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów i oświadczeń złożonych w trybie art. 255 p.p.s.a., możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenie co do przyznania bądź też odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2005 r., OZ 1115/04, niepubl.). Nadmienić należy, iż instytucja uregulowana w art. 255 p.p.s.a. zakłada współdziałanie wnioskodawcy z sądem. Ten ostatni bowiem nie ma wystarczających sankcji do wyegzekwowania pożądanej reakcji wnioskodawcy, jak również nie ma uprawnień do poszukiwania dowodów z urzędu, np. poprzez żądanie wyciągów bankowych. Wnioskodawca zaś, na którym ciąży obowiązek dowodzenia swych racji, musi się liczyć z tym, że brak współdziałania z sądem będzie skutkował negatywnym dla niego rozstrzygnięciem. Oznacza, to że Skarżący nie wykazał spełnienia przez niego przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji