III SA/Wa 2656/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-08
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego z powodu trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że jej dochody są niewystarczające na pokrycie kosztów utrzymania, a jednocześnie musi ponieść wpis sądowy, co uzasadnia zwolnienie od jego uiszczenia.Stan faktyczny
Skarżąca M. Z. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2005 rok. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, przebywa na urlopie macierzyńskim, jest matką dwójki małych dzieci, nie posiada majątku ani własnego mieszkania, a jej dochody pochodzą z zasiłku macierzyńskiego i pomocy konkubenta. Z powodu egzekucji komorniczej ma zablokowane konto bankowe i nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w kwocie 3.169 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi
Skarżąca M. Z. na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła, że w związku z postępowaniem egzekucyjnym zostało zablokowane jej konto bankowe. Obecnie przebywa na urlopie macierzyńskim. Podniosła, że jest matką dwójki dzieci i nie jest w stanie utrzymać dzieci i siebie. Żeby opłacić wpis sądowy musiałaby zaciągnąć pożyczkę u osób trzecich. Podniosła, że jako dziennikarka mogłaby pisać artykuły, ale wszystkie dochody zostałyby zabrane przez komornika. Oświadczyła, że nie dysponuje żadnymi środkami, które pozwoliłyby uiścić wpis sądowy (w kwocie 3.169 zł.)
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwiema córkami (ur. w 2006 i 2010 r.) i konkubentem oraz, że nie posiada żadnego majątku. Oświadczyła, że w związku z trudną sytuacją zmuszona była sprzedać samochód, a uzyskane środki przeznaczyła na utrzymanie siebie i dzieci.
Ponadto z oświadczenia wynika, że Skarżąca uzyskuje zasiłek macierzyński w kwocie 3.000 zł oraz kwotę 600 zł tj. po 300 zł na każde dziecko od konkubenta, który utrzymuje się z prac dorywczych.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przedłożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-37 za lata 2008 i 2009 , a także wyciągi z rachunków bankowych. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada własnego mieszkania. Obecnie zamieszkuje u rodziców, którzy ponoszą koszty eksploatacji lokalu. Do kosztów swojego i dzieci utrzymania zaliczyła koszty: przedszkola publicznego (350 zł), lekarstwa i szczepienia ( około 600 zł), pieluchy, jedzenie, ubrania, buty, kosmetyki i inne, które pochłaniają cały dochód. Skarżąca zmuszona jest korzystać z pomocy rodziców i konkubenta. Wyjaśniła, że "za 6 tygodni" kończy się zasiłek macierzyński. Obecnie konkubent zamieszkuje poza granicami kraju, a zatem nie można uznać, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Sygn. akt III SA/Wa 2656/10
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 3.169,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota 3.600 zł otrzymywana z tytułu zasiłku macierzyńskiego (jak podaje Skarżąca jeszcze tylko "przez 6 tygodni") i pomocy konkubenta. Kwota ta jest przeznaczana na bieżące potrzeby, w tym utrzymanie dwójki małych dzieci. Z
Sygn. akt III SA/Wa 2656/10
przedstawionych materiałów wynika jednak, że uzyskiwana kwota jest niewystarczająca na pokrycie kosztów miesięcznego utrzymania, bowiem Skarżąca zmuszona jest korzystać z pomocy rodziców.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżąca jest zobowiązana.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło