III SA/Wa 2663/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatkowej oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika Skarżący – J. G. w skardze do tutejszego Sądu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2011 r. zwrócił się w o zwolnienie od opłaty sądowej. Pismem z 3 października 2011 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącego do nadesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto wezwał go do udzielenia dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący przesłał formularz PPF, w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od wszystkich kosztów sądowych poza kosztami wpisu podstawowego oraz ustanowienia pełnomocnika. Skarżący przedłożył także kopię pokwitowania wpłaty wpisu sądowego na kwotę 100 zł. Wyjaśnił, że większość żądanych informacji znajduje się w dyspozycji organu, tak więc ponowne ich składanie nie jest konieczne, jako że Sąd ma do nich pełen dostęp. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika Skarżący uzasadnił tym, że z pomocy profesjonalisty, opłacanego z podatków obywateli, zapewne korzystać będzie Dyrektor Izby Skarbowej. Skarżący - jako osoba nie będąca biegła w prawie - domaga się zatem zapewnienia mu tych samych praw. Kolejnym pismem z 21 października 2011 r. referendarz sądowy ponownie wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jego stanu majątkowego oraz dochodów. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący przesłał kopię pokwitowania wpłaty brakującej kwoty 400 zł tytułem wpisu sądowego. Wniósł o rozpatrzenie jego żądania na podstawie danych zawartych w formularzu PPF. Dodał, że informacje, o udzielenie których zwrócił się Sąd, zostały przekazane do organu. Postanowieniem z 21 listopada 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, iż wezwania z 3 i 21 października 2011 r. precyzyjnie określały jakie oświadczenia i dokumenty miały zostać przedstawione. Brak reakcji na te wezwania oznacza, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej Skarżącego. Tym samym nie można stwierdzić, że Skarżący spełnił przesłankę przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 14 grudnia 2011 r., Skarżący złożył sprzeciw od niniejszego postanowienia referendarza sądowego. W jego ocenie, skoro informacje o stanie majątkowym były niewystarczające do oceny wniosku to Sąd powinien pozostawić wniosek bez rozpoznania gdyż "takie rozwiązanie lepiej oddaje sytuację rzeczywistą w sprawie". W związku z powyższym wniósł o uchylenie postanowienia referendarza sądowego w całości i pozostawienie wniosku o przyznanie pomocy bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W rozpatrywanej sprawie, w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego Skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości i pozostawienie wniosku o przyznanie pomocy bez rozpoznania. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z art. 257 p.p.s.a. pozostawienie wniosku bez rozpoznania ma miejsce jedynie wówczas, gdy strona nie złożyła przedmiotowego wniosku na urzędowym formularzu lub nie uzupełniła w zakreślonym przez sąd terminie braków wniosku, np. pozostawiła niewypełnione rubryki, uniemożliwiając tym samym ocenę jej możliwości płatniczych lub zakresu wniosku. Wskazać również wypada, iż w postanowieniu NSA z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 126/05, przyjęto, że przepis art. 257 p.p.s.a. nie będzie miał natomiast zastosowania, gdy strona nie wykona wezwania sądu podjętego w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, prowadzonego stosownie do art. 255 p.p.s.a. (zob. uwagi do tego artykułu). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, jeżeli strona uchybiła terminowi do przedstawienia dodatkowych informacji, ta okoliczność nie zwalnia Sądu od merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy z informacjami i uzasadnieniem w nim przedstawionym. Wezwania strony do nadesłania dodatkowych danych o stanie majątkowym (art. 255 p.p.s.a.) nie można traktować jako wezwania do usunięcia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy w rozumieniu art. 257 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd zważył, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie Skarżący nie uprawdopodobnił natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, oraz kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący nie przedstawił bowiem informacji dotyczących jego stanu majątkowego oraz dochodów. Nie uczynił tego również na wezwanie referendarza sądowego. Podniesione okoliczności, przemawiają zatem za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, w szczególności uznając, iż Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 243 § 1, art. 245 § 1 i 2, oraz art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.