III SA/Wa 267/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-07
Skład orzekający: Katarzyna Golat, Bożena Dziełak, Marek Krawczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości może zostać utrzymana w mocy pomimo braku wypisu z ewidencji gruntów i budynków jako kluczowego dowodu w sprawie?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości została uchylona z powodu braku w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków, który jest niezbędnym dowodem do prawidłowego ustalenia podatku. Brak tego dokumentu uniemożliwia prawidłową ocenę decyzji, co skutkuje koniecznością jej uchylenia. Natomiast zarzut podwójnego opodatkowania części nieruchomości podatkiem od nieruchomości i opłatą z tytułu użytkowania wieczystego został oddalony, gdyż są to odrębne obowiązki podatkowe.Stan faktyczny
Skarżący zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z listopada 2010 r., które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z lutego 2010 r. ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za 2010 rok. Skarżący kwestionowali prawidłowość opodatkowania części nieruchomości określonej jako 'pozostałe grunty', wskazując na podwójne obciążenie podatkiem i opłatą z tytułu użytkowania wieczystego. W aktach brak było wypisu z ewidencji gruntów i budynków, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie podatku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od SKO na rzecz skarżących kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Marek Krawczak, Protokolant ref. staż. Dorota Gaj-Mizerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. P. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz B. P. i J. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiot skargi stanowi decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. [...] listopada 2010 r. nr [...] na mocy której utrzymano w mocy skierowaną do Skarżących – J. i B. P. decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] ustalającą J. i B. P. wymiar podatku od nieruchomości położonej w W przy ul. [...] w wysokości 65 zł. Z uzasadnienia wynika, że za podstawę opodatkowania przyjęto budynki mieszkalne o powierzchni 69, 97 m² stosując stawkę 0,65 zł oraz grunty pozostałe o powierzchni 49,58 m² według stawki 0,39 zł.
W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucili, że błędy popełnione w procedurze sprzedaży lokali, jak również oddzielenie części wspólnej przynależnej do lokalu (gruntu) powodują niezrozumiałe, niezgodne z prawem postępowania organów. Według Skarżących od momentu wykupu lokalu, płacą oni corocznie za część wspólną przynależną do lokalu dwa podatki – uiszczany właścicielowi działki O. w W. z tytułu użytkowania wieczystego oraz podatek uiszczany na rzecz Wydziału Budżetowo-Księgowego Miasta. W..
W dalszej kolejności powołaną wyżej decyzją z [...] listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, ze zm. dalej powoływanej jako "ustawa") podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące użytkownikami wieczystymi gruntów. SKO wyjaśniło, że organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję na podstawie złożonej przez strony informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z [...] lutego 2007 r. oraz aktu notarialnego z [...]marca 2002 r. Rep. A Nr [...]. Na mocy przedmiotowego aktu notarialnego ustanowiona została na rzecz Skarżących odrębna własność lokalu Nr [...] przy ul. [...] w W., wraz z powierzchnią przynależną piwnicą lokatorską oraz przynależnym do lokalu udziałem wynoszącym 0,0080 w prawie własności wspólnych budynków, z których lokal ten został wydzielony i urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców. Wskutek dokonania tej czynności Skarżący stali się również współużytkownikami wieczystymi działki gruntu Nr [...]o powierzchni 6198 m². Tym samym stali się podatnikami podatku od nieruchomości.
Organ wskazał nadto, że obowiązek ponoszenia opłat związanych z użytkowaniem wieczystym stanowi kwestię odrębną od konieczności uiszczania podatku od nieruchomości.
W skardze do tutejszego Sądu Skarżący, nie formułując zarzutów w odniesieniu do powyższej decyzji wskazali, że ich wątpliwości wzbudziło opodatkowanie przez organ I instancji podatkiem w wysokości 19,34 zł nieruchomości określonej jako "pozostałe grunty" o powierzchni 49,58 m². Podnieśli, że są podwójnie obciążani należnościami publicznoprawnymi od powyższej części nieruchomości – raz jako właściciele, drugi raz jako użytkownicy wieczyści. Załączyli dowód uiszczenia opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste oraz potwierdzenie wpłaty podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył zasadności opodatkowania nieruchomości Skarżących, położonej przy ul. [...] . Rozstrzygając ten spór Sąd uznał skargę za zasadną, aczkolwiek nie z powodu zarzutów zawartych w skardze.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - realizowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.
Ustawodawca w art. 5 ust. 1 ustawy nakłada na radę gminy (miasta) obowiązek określenia stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, w tym także dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2a) oraz dla tzw. budynków pozostałych (art. 5 ust. 1 pkt 2e). Po określeniu w drodze odpowiedniej uchwały przez radę gminy (miasta) stawek podatku od nieruchomości dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, mają one charakter powszechnie obowiązujący na danym obszarze gminy (miasta). Jednocześnie w omawianej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zdefiniowano, ani pojęcia budynku mieszkalnego, ani pojęcia tzw. budynku pozostałego.
Należy zauważyć, że zgodnie z zasadami wykładni zewnętrznej systemowej prawa podatkowego, w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027, ze zm.) podstawą między innymi wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, pod określeniem ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości) - rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.
W doktrynie prawa podnosi się, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, stanowią dokument urzędowy w rozumieniu Ordynacji podatkowej, który nie wyklucza przeprowadzenia przeciwdowodu podważającego jego zapisy na podstawie art. 194 § 3 tej ustawy (zob. L. Etel, Dane z ewidencji gruntów i budynków jako podstawa opodatkowania gruntów i budynków, Finanse Komunalne, 2008 Nr 6, s. 24-26).
Co prawda, jak się podkreśla w doktrynie, pojęcie dokumentu urzędowego nie zostało jednoznacznie zdefiniowane, niemniej z art. 194 § 1 ustawy z dnia Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), można wyprowadzić wniosek, że dokumentem urzędowym jest dokument spełniający łącznie następujące przesłanki: został sporządzony w formie określonej przepisami prawa oraz sporządziły go powołane do tego organy władzy publicznej.
Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji budynków uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. z 2001 Nr 38, poz. 454) w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Otóż w myśl § 52 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, komputerowe wydruki i wyrysy uwierzytelnia starosta przez opatrzenie odpowiednią klauzulą, natomiast według § 52 ust. 2 ww. rozporządzenia treść i formę wypisów oraz wyrysów, a także treść zamieszczanych na nich klauzul określa załącznik nr 5 do rozporządzenia określający treść i formę wypisu oraz wyrysu z operatu ewidencyjnego oraz klauzul związanych z ich uwierzytelnieniem (dalej: załącznik nr 5). Zgodnie z ust. 3 wypisy z kartoteki budynków, kartoteki lokali oraz rejestru budynków i rejestru lokali zawierają informacje i oznaczenia wymienione w ust. 1 pkt 1-3 i pkt 17-20 załącznika nr 5 oraz dane zawarte w odpowiednich raportach danych ewidencyjnych. Stosownie zaś do ust. 1 pkt 18, 19 i 20 załącznika nr 5 treść wypisu z rejestru lokalu stanowią m.in. nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędową organu, a także podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznanej sprawy Sąd stwierdził, że organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję na podstawie złożonej przez strony informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych z [...] lutego 2007 r. oraz aktu notarialnego z [...] marca 2002 r. Rep. A Nr [...], dotyczącego ustanowienia odrębnej własności lokalu, jego sprzedaży oraz oddania gruntu w użytkowanie wieczyste. Brak jest jednak w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów i budynków, a tym samym jednego z kluczowych dowodów niezbędnych do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości. Nie ma też dokumentu, który w sytuacji braku wypisu mógłby stanowić informację o tym jakie dane zawarte zostały w ewidencji. Ze znajdującej się w aktach treści kopii aktu notarialnego z dnia [...] marca 2002 r. wynika, że stawający zobowiązują się dostarczyć do Sądu Rejonowego dla W., [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych wypis z rejestru gruntów. O danych ewidencyjnych nie można zatem wnosić z treści tego aktu.
Brak w sprawie istotnych, z punktu widzenia ustalenia prawidłowego podatku danych, czyni przedwczesną ocenę decyzji wydaną w tym zakresie, powodując konieczność jej uchylenia.
Sąd nie uznał natomiast za zasadny zarzutu Skarżących odnoszącego się do – w ich ocenie – niezgodnej z prawem konieczności dwukrotnego płacenia podatku. Należy w tym zakresie podzielić wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowisko, iż obowiązek ponoszenia opłat związanych z użytkowaniem wieczystym, statuowany na mocy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.) stanowi kwestię odrębną od zagadnienia konieczności uiszczania podatku od nieruchomości. Obowiązki w zakresie uiszczania podatku od nieruchomości oraz opłaty z tytułu użytkowania wieczystego są rozdzielne, wobec czego uiszczenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nie znosi konieczności poniesienia ciężaru podatku od nieruchomości i odwrotnie. Zachodzi również zależność odwrotna. Badanie okoliczności związanych z poniesioną opłatą, na które powołują się Skarżący nie należy do kognicji Sądu orzekającego w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło