III SA/Wa 268/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-29
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, prowadzącego wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trojgiem dzieci, przy łącznym dochodzie netto rodziny wynoszącym około 2800 zł miesięcznie i wydatkach około 2400 zł miesięcznie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy rodzina dysponuje stałym dochodem pozwalającym na pokrycie podstawowych wydatków i pozostawienie drobnych oszczędności, przyznanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione, jednakże nie w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca E. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trojgiem dzieci. Jej miesięczny dochód wynosi około 3000 zł brutto, a dochód męża około 500 zł brutto. Rodzina ponosi miesięczne wydatki na poziomie około 2400 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz odmowy zwrotu opłaty skarbowej postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 362 zł, E. B. (dalej - "Skarżąca" lub "Wnioskodawczyni") złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł.
We wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trojgiem dzieci. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Mąż Skarżącej ma poważne problemy zdrowotne, pracuje jako kierowca/sprzedawca na 1/4 etatu uzyskując miesięczny dochód brutto w wysokości ok. 500 zł. Wnioskodawczyni jest nauczycielką i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 3.000 zł brutto.
W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów, Wnioskodawczyni nadesłała zaświadczenie o zarobkach swoich i męża, zeznania podatkowe za 2010 r. oraz zestawienie miesięcznych wydatków rodziny.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącą Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się
do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącej oraz jej zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.
Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 362 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, iż równolegle mąż Skarżącej – S. B. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1.617 zł (sygn. akt III SA/Wa 269/11). Łącznie Wnioskodawczyni i jej mąż powinni uiścić 1.979 zł tytułem wpisów sądowych. W związku z powyższym oceniając zdolności płatnicze Skarżącej należy brać pod generalną kwotę, którą razem z mężem obowiązani są uiścić.
Z oświadczeń złożonych przez Skarżącą wynika, iż prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem i trojgiem dzieci. Łączny miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny wynosi ok. 2.800 zł (netto). W związku powyższym, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi - ponad kwotę 200 zł. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, iż Skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja majątkowa dawała podstawy do zwolnienia jej z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem należy, iż rodzina Skarżącej dysponuje miesięcznie stałym dochodem w wysokości 2.800 zł, z kolei jak wskazała sama Wnioskodawczyni miesięczne wydatki rodziny kształtują się na poziomie 2.400 zł. W konsekwencji uzyskiwany dochód pozwala na poczynienie drobnych oszczędności i uiszczenie części wpisu sądowego - w rozpoznawanej sprawie 200 zł.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło