III SA/Wa 268/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-24
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie oceny sytuacji majątkowej i zdolności płatniczej?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co wynika z analizy dochodów i wydatków rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca E.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z października 2010 r. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dziećmi, nie posiada majątku ani oszczędności, a jej mąż pracuje na 1/4 etatu z niskim dochodem. Rodzinny dochód netto wynosi około 2.800 zł, a miesięczne wydatki około 2.400 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sprawie ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz odmowy zwrotu opłaty skarbowej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 września 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 268/11, w kwocie 100 zł, E.B. (dalej - "Skarżąca" lub "Wnioskodawca") złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i [...] dzieci. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Mąż Skarżącej ma poważne problemy zdrowotne, pracuje jako [...] na 1/4 etatu uzyskując miesięczny dochód brutto w wysokości ok. 300 zł. Skarżąca natomiast jest [...] i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 3.000 zł brutto.
W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie o zarobkach swoich i męża, zeznania podatkowe za 2010 r. oraz zestawienie miesięcznych wydatków rodziny.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za stronę skarżącą Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sygn. akt III SA/Wa 268/11
Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się
do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącej oraz jej zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.
Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy opłatę za sporządzenie uzasadnienia w wysokości 100 zł oraz wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 181 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, iż równolegle mąż Skarżącej – S. B. został wezwany do uiszczenia opłaty za sporządzenie uzasadnienia w wysokości 100 zł, a ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wyniesie 809 zł (sygn. akt III SA/Wa 269/11). Łącznie Wnioskodawczyni i jej mąż będą zobowiązani uiścić 1.090 zł. W związku z powyższym oceniając zdolności płatnicze Skarżącej należy brać pod generalną kwotę, którą razem z żoną obowiązani są uiścić.
Z oświadczeń złożonych przez Skarżącą wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z mężem i [...] dzieci. Łączny miesięczny dochód [...] rodziny wynosi ok. 2.800 zł (netto). W związku powyższym, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonując bowiem oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, iż Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść należnych w sprawie kosztów. Zauważyć bowiem należy, iż rodzina Skarżącej dysponuje miesięcznie dochodem w wysokości 2.800 zł, z kolei jak wskazała Wnioskodawczyni miesięczne wydatki rodziny kształtują się na poziomie około 2.400 zł. Zatem wydatki rodziny pochłaniają praktycznie w całości miesięczny dochód. Przy czym jak wynika z wyliczenia dokonanego przez Wnioskodawcę są to wyłącznie konieczne miesięczne wydatki jak np. opłaty za media, jedzenie, przedszkole, odzież).
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło