III SA/Wa 2685/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi uchyla zaskarżoną decyzję Pismem z dnia 22 listopada 2018 r. T.S. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się do Wójta Gminy P. z wnioskiem o umorzenie w całości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września 2016 r. do grudnia 2018 r. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Wójt Gminy P. odmówił Skarżącej udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości za okres od września 2016 r. do grudnia 2018 r. w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 216,08 zł wraz z kosztami i odsetkami. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] marca 2019 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Wójt Gminy P. odmówił umorzenia zaległości za okres od września 2016 r. do grudnia 2018 r. w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 216,08 zł wraz z kosztami i odsetkami. W odwołaniu od ww. decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie ważnego interesu prawnego, tj. art. 7 k.p.a. przez nieprawidłowe rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności w zakresie ustalenia sytuacji osobistej. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy powyższą decyzję. Organy ustaliły, że Skarżąca posiada przychód z tytułu renty rolniczej. Wysokość świadczenia miesięcznego z renty rolniczej w latach 2016-2018 wynosiła: • od 1 marca 2016 r. 1085,55 zł brutto, • od 1 marca 2017 r. 1095,55 zł brutto, • od 1 marca 2018 r. 1122,82 zł brutto. Jak podano, Skarżąca jest również współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego w obrębie R. o pow. 24,63 w części [...] oraz współwłaścicielem gospodarstwa rolnego położonego w obrębie N. w części [...] o powierzchni 11,51 ha. W dniu 23 maja 2019 roku Skarżąca przedstawiła paragony z zakupu leków z apteki "H." W W. i Punktu Aptecznego w P., które przedstawiały się następująco: • luty 2019 r. - kwota wydana 75,23 zł, • marzec 2019 r. - kwota wydana 144,21 zł, • kwiecień 2019 r. - kwota wydana 128,75 zł, • maj 2019 r. - kwota wydana 19,31 zł, • marzec 2017 r. - kwota wydana 36,31 zł, • maj 2016 r. - kwota wydana 53,27 zł, • lipiec 2016 r. - kwota wydana 46,64 zł, • sierpień 2016 r. - kwota wydana 29,90 zł, • grudzień 2016 r. - kwota wydana 31,71 zł, • 3 paragony nieczytelna data ani kwota. Skarżąca przedstawiła również rachunki opłat za węgiel z grudnia 2018 r. w kwocie 210,00 zł i z lutego 2019 roku w kwocie 780,00 zł, opłaty za telefon z sieci [...] w kwocie 50,00 zł, opłaty rat z banku C. S.A w kwocie 55,88 zł, z tytułu zaciągniętego kredytu/pożyczki, paragon z G. w W. wystawiony na kwotę 80,00 zł. Przedstawiła również wyniki badan z leczenia w placówkach: P. S.A., M., [...] Szpital [...] sp. z o.o. Poradnia F., K. S.C. J., Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Centrum Medyczne P., L. Sp. Z o.o., Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Z.. SKO podzielił ustalenia Wójta Gminy P.. W ocenie SKO, na podstawie nadesłanych rachunków i paragonów słusznie ustalono, że udokumentowane poniesione wydatki na leki nie wskazują na kwotę 500 zł, o której mowa w zaświadczeniu lekarskim wystawionym w lutym 2019 r., pozostałe zaś wydatki nie wskazują, aby Skarżąca nie była w stanie uiszczać opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, która wynosi 7zł miesięcznie. SKO stanęło na stanowisku, iż brak jest podstaw do uznania, że u Skarżącej zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie wnioskowanej ulgi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej i zwrot kosztów procesu. Skarżąca zarzuciła, iż SKO rozpoznało ponownie sprawę w tym samym składzie, przez co zostało naruszone prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przez SKO art. 7 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, w szczególności w zakresie sytuacji materialnej i osobistej oraz naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej i w konsekwencji przekroczenie granic uznania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, uznając argumenty skargi za nieuzasadnione oraz podtrzymując zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odmowa umorzenia zaległości w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września 2016 r. do grudnia 2018 r. Na wstępie należy zauważyć, że decyzja organu II instancji zawiera wadliwe uzasadnienie prawne, czym naruszono art. 220 § 1 pkt 6 O.p. Na podstawie art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Stosowanie Ordynacji podatkowej oznacza, że organ w postępowaniu dotyczącym opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, winien stosować zarówno zasady ogólne, jak i wszelkie przepisy regulujące zasady prowadzenia postępowania dowodowego obowiązujące na gruncie tej ustawy. Również w sprawie umorzenia zaległości w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi zastosowanie znajdzie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. a nie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.). Ponadto skoro do ww. spraw stosuje się w całości przepisy O.p. to nie znajdzie zastosowania również art. 67 u.f.p., a w konsekwencji postępowanie administracyjne prowadzone powinno być w oparciu o przepisu O.p. a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie się zatem przez organ II instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji do u.f.p. oraz K.p.a. jest wadliwe a więc wadliwe jest uzasadnienie prawne. Organ II instancji zastosował również art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.f.p. dla oceny wystąpienia przesłanek umożliwiających umorzenia zaległości w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi zamiast 67a § 1 pkt 3 O.p. Mając jednak na uwadze, że przesłanki umożliwiające umorzenie zaległości są tożsame tj. ważny interes zobowiązanego (podatnika) lub interes publiczny powyższe, mankamenty stanowią naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 O.p. ale w stopniu, który nie mógłby wpłynąć na wynik sprawy. Przechodząc zatem do dalszej kontroli skarżonej decyzji należy na wstępie zwrócić uwagę, że prowadząc postępowanie w sprawie umorzenia ww. zaległości w pierwszej kolejności organ winien dokonać analizy przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, wynikających z art. 67a § 1 O.p, a dopiero po ustaleniu, że zaistniała choć jedna z powyższych przesłanek, powinien przejść do kwestii udzielenia ulgi. Zauważyć także należy, że zwroty normatywne - "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" - nie mają stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Są też swoistymi klauzulami generalnymi, odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Przesłanka interesu publicznego rozumiana jest jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Jest to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku, ale także sytuacja ekonomiczna podatnika. (por. wyrok z dnia 21 września 2020 r. (II FSK 1193/20). W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu, organy nie ustaliły w sposób wystarczający sytuacji majątkowej Skarżącej. Niewątpliwie z punktu widzenia zastosowania ulgi decydujące znaczenie ma sytuacja finansowa wnioskodawcy w tym również jego sytuacja rodzinna, zdrowotna i ekonomiczna, istniejąca w dacie orzekania o uldze. Podkreślenia jednakże wymaga, że trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. Niemniej stosując przepisy O.p. organ jest zobowiązany również stosować art. 187 § 1 O.p. zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Sądu organy nie wyjaśniły w stopniu wystarczającym kosztów leczenia ponoszonych przez Skarżącą. Zwrócić bowiem należy uwagę, że przedłożone przez Skarżącą paragony na okoliczność zakupu leków mogą nie odzwierciedlać całości kosztów leczenia. Wniosek ten jest tym bardziej prawomocny, że z pisemnego oświadczenia złożonego przez lekarza Pana S. T. wynika, że kwoty wydatkowane na leczenie przez Skarżącą wynoszą ok. 500 zł. Oczywiście organy mają rację, że lekarz w tym przypadku nie występuje w charakterze biegłego. Zdaniem Sądu jednak wiedza lekarza jest informacją istotną dla ustalenia kosztów leczenia Skarżącej. W związku z powyższym w ponownym postępowaniu organ przesłucha Pana S. T. w charakterze świadka na okoliczność ustalenia miesięcznych kosztów leczenia Skarżącej. Po ustaleniu ww. kosztów organy ponownie ustalą sytuację majątkową Skarżącej oraz dokonają ponownie oceny przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 O.p. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a.