III SA/Wa 2686/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na PFRON za okresy rozliczeniowe od grudnia 2009r. do października 2011r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie UZASADNIENIE: Skarżący J. D. reprezentowany przez adwokata R. K. , wniósł do Sądu, na urzędowym formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jego dochody są niewystarczające do poniesienia kosztów postępowania sądowego. Przeciwko Skarżącemu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, co pozbawia go środków do życia. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i nie posiada majątku, ani oszczędności. Skarżący uzyskuje miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1.414 zł, a jego żona z tego samego tytułu 1.414 zł. Skarżący wskazał, że posiada pożyczkę w kwocie 86.000 zł, karty kredytowe na 50.000 zł, a koszty miesięcznego utrzymania wynoszą 1.300 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową Skarżącego i jego żony, Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe PIT-37, z którego wynika, że w 2015r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 21.997,95 zł, a w 2016r. dochód w kwocie 31.525,51 zł. Skarżący nadesłał informację o spłacie kredytu z miesięczną ratą 1.972,72 zł., wyciągi z rachunku bankowego oraz rachunki miesięcznych opłat. Skarżący nadesłał także zaświadczenie o zarobkach swoje i żony. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Skarżący natomiast będąc wezwany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową swoją i żony, nie nadesłał dokumentów świadczących o sytuacji majątkowej żony. W szczególności zabrakło zeznań podatkowych i wyciągów z rachunków bankowych żony Skarżącego. Z przedstawionych natomiast przez Skarżącego informacji wynika, że łączny miesięczny dochód Skarżącego i jego żony wynosi 2.828 zł. Wydatki miesięczne Skarżący wyliczył na kwotę 1.300 zł. do kwoty tej należy doliczyć jeszcze spłatę pożyczki w kwocie 1.972,72 zł., co już znacznie przekracza uzyskiwany miesięczny dochód. Ponadto pozostaje jeszcze do spłaty zaległość na karcie kredytowej w kwocie 50.000 zł. Natomiast z analizy wyciągu z rachunku bankowego wynika, że żona Skarżącego przelewa na rzecz Skarżącego znaczne kwoty tj. 8 września 2017r. 8.500 zł, 9 września 2017r. 2.300 zł. Świadczy to o tym, że Skarżący i jego żona posiadają albo oszczędności albo źródło dochodu, którego nie wyjawili. W każdym razie sytuacja Skarżącego i jego żony nie mogła być w pełni zweryfikowana. Skoro zatem oświadczeń Skarżącego nie można uznać za wiarygodne, to tym samym nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Zatem w ocenie referendarza sądowego Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.