III SA/Wa 2687/11
WyrokWSA w Warszawie2012-06-29
Skład orzekający: Maciej Kurasz, Dariusz Kurkiewicz, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki może zostać wydana, jeśli spółce nie doręczono decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i odsetek, a postępowanie egzekucyjne wobec spółki nie zostało formalnie zakończone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki została wydana prawidłowo. Kluczowe było ustalenie, że decyzja określająca wysokość nadwyżki podatku naliczonego do zwrotu została skutecznie doręczona spółce w trybie zastępczym (art. 151a Ordynacji podatkowej) z uwagi na nieistnienie podanego adresu siedziby. Ponadto, egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności. Sąd podkreślił również odrębność postępowania karnego od podatkowego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "V." wykazywała nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy, które zostały jej zwrócone. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności solidarnej byłego członka zarządu spółki, P. S., za zaległości podatkowe z tytułu VAT za 2005 i 2006 rok, wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący kwestionował prawidłowość doręczenia decyzji spółce oraz bezskuteczność egzekucji, a także zarzucał przedawnienie zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. i 2006 r. oddala skargę
1. Z akt sprawy wynikało, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., po wszczęciu wobec p. P. S.; dalej jako “Skarżący", lub “Strona" postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe Spółki z o. o. “V." z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r., orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako byłego członka zarządu wraz z ww. Spółką za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 974.456,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 546.683,00 zł oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie 89.757,00 zł.
2. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości. W odwołaniu zarzucił naruszenie: art. 108 § 2 pkt 2 lit. b i d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: jako "ustawa Ord. pod."), przez wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego pomimo braku wydania i doręczenia spółce z o.o V. decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 116 § 1 i art. 107 ustawy Ord. pod. przez orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki pomimo braku wykazania spełnienia przesłanek do takiego rozstrzygnięcia oraz pomimo przedawnienia zobowiązań podatkowych Spółki; art. 123 § 1 i art. 200 § 1 ustawy Ord. pod. przez wydanie zaskarżonej decyzji przed dniem wyznaczonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. jako nowy termin załatwienia sprawy, tj. [...]stycznia 2011 r. i zaniechanie wyznaczenia Skarżącemu terminu do zapoznania i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego przed ww. dniem; brak uzasadnienia dla wyliczenia kwoty odsetek wskazanych w zaskarżonej decyzji; brak uzasadnienia dla wyliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego na kwotę 89.757,64 zł. W odwołaniu podniósł, że z uzasadnienia decyzji nie wynikało, że przesłanka określona w art. 108 § 2 pkt 2 b i d ustawy Ord. pod. warunkująca możliwość wszczęcia postępowania przeciwko Skarżącemu została spełniona, bowiem organ podatkowy powołuje się na własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 r. określającą Spółce za miesiące: marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokościach 0,00 zł. W ocenie Skarżącego decyzja ta nie określa ani wysokości zaległości podatkowej/zobowiązania podatkowego w wysokości 974.456,00 zł tytułem należności głównej, ani wysokości odsetek od tych zaległości i sposobu ich wyliczenia. Zarzucił, że organ podatkowy nie wydał decyzji o zwrocie na rachunek bankowy organu podatkowego nienależnie otrzymanych przez podatnika (Spółkę) kwot wraz z odsetkami za zwłokę, ani nie doręczył tej decyzji podatnikowi, tym samym wszczęcie postępowania przeciwko Skarżącemu było niedopuszczalne. Ponadto podniósł, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie została doręczona Spółce, bowiem organ podatkowy powołuje się tylko na doręczenie jej tytułów wykonawczych. Dodatkowo na podstawie treści pisma organu podatkowego z dnia [...] stycznia 2011 r. stanowiącego odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2010 r. orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości V. Spółka z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego wywodził, że decyzja [...] sierpnia 2010 r. nie została Spółce doręczona. Zdaniem Skarżącego uznanie, że ww. decyzja została doręczona w trybie art. 151a ustawy Ord. pod. nie znajduje uzasadnienia. Przyjęcie takiego trybu jest całkowicie nieuzasadnione wobec dalszych działań urzędu, tj. wysłania pocztą na adres spółki przesyłki zawierającej tytuły wykonawcze i uznania ich za doręczone w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071, dalej: k.p.a.), gdy jak wskazał sam organ, przesyłka zawierająca tytuły była dwukrotnie awizowana i została zwrócona z adnotacją "nie podjęto w terminie". Zarzucił, że brak jest podstaw prawnych do stosowania wobec tego samego podmiotu różnych, wykluczających się trybów doręczeń w dodatku w takiej kolejności, gdy pierwsze pismo pozostawia się w aktach, ze skutkiem doręczenia, a następne wysyła i uznaje za doręczone z uwagi na nie podjęcie w terminie. W ocenie Skarżącego z zaskarżonej decyzji jasno wynikało, że postępowanie egzekucyjne wobec Spółki nie zostało formalnie zakończone. Dodatkowo wskazał, że organ podatkowy w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. - stanowiącym odniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] stycznia 2011 r. orzekającej o zabezpieczeniu na majątku Skarżącego, po doręczeniu decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności za zaległości V. Spółki z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego - wskazał, że "Postępowanie egzekucyjne nie zostało jednak zakończone. Wierzyciel nadal podejmuje działania zmierzające do ujawnienia majątku dłużnika", wobec tego nie ma mowy o wykazaniu przez organ podatkowy spełnienia warunku art. 116 § 1 ustawy Ord. pod. Ponadto zdaniem Skarżącego zobowiązania podatkowe wskazane w decyzji uległy już w znacznym stopniu przedawnieniu, w szczególności za rok 2005, zatem brak jest podstaw do orzekania o odpowiedzialności za nieistniejące zobowiązania. W uzupełnieniu odwołania Skarżący zarzucił, że organ podatkowy w treści decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. wskazywał na doręczenie Spółce w trybie art. 44 k.p.a. wyłącznie tytułów wykonawczych, a nie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] P. S.A. Gdyby takie zawiadomienie zostało Spółce wysłane i doręczone, to powinno to znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji oraz we wskazaniu dowodów na tę okoliczność. Zarzucił ponadto brak wskazania przez organ podatkowy sposobu wyliczenia odsetek od ww. zobowiązań, a zwłaszcza dat, od których liczył te odsetki, co uniemożliwia skontrolowanie prawidłowości ich wyliczenia i uzasadnia zarzut bezzasadności wyliczenia wskazanych w decyzji odsetek. Skarżący podniósł zarzut braku podstawy do ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego na kwotę 89.757,64 zł. Wskazał, że organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. wskazał nowy termin zakończenia postępowania na dzień [...] stycznia 2011 r. i powinien umożliwić Skarżącemu przed wydaniem decyzji planowanej na [...] stycznia 2011 r. wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i wyznaczyć siedmiodniowy termin na zapoznanie z zebranym materiałem w sprawie, czego nie uczynił, bowiem zakończył postępowanie wydając decyzję w dniu [...] grudnia 2010 r., czym naruszył zasadę czynnego udziału Strony w postępowaniu. Skarżący zarzucił nadto, iż nie zbadano sytuacji finansowej Spółki w czasie, gdy zobowiązania podatkowe Spółki stały się wymagalne, szczególnie, że dotyczą lat 2005 -2006, a egzekucja przeciwko Spółce została wszczęta dopiero pod koniec 2010 r. Dodatkowo, w uzupełnieniu odwołania w piśmie z dnia [...] marca 2011 r., podniósł, że obowiązek realizacji zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji został już w stosunku do Skarżącego orzeczony wyrokiem Sądu Okręgowego w P. Wydział [...]z dnia [...].02.2011 r. sygn. [...], w której Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. brał udział jako pokrzywdzony i nie sprzeciwił się wydaniu ww. wyroku w ramach instytucji dobrowolnego poddania się karze. Brak jest zatem podstawy, aby w stosunku do Skarżącego istniały dwa orzeczenia wydane przez różne organy państwowe - administracyjne i sądowe - orzekające o obowiązku zapłaty tej samej kwoty, gdyż w razie prawomocności i ostateczności obu orzeczeń Skarżący będzie zobowiązany do zapłaty dwa razy tej samej kwoty.
3. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił V. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za miesiące: marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 2006r. w wysokościach 0,00 zł, w miejsce kwot wykazanych w złożonych deklaracjach podatkowych za powyższe okresy rozliczeniowe. Decyzja została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na podstawie art. 151a ustawy Ord. pod. Zaznaczył, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w stosunku do V. Spółka z o. o. z siedzibą w P. w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 2006r. Postanowienie to zostało skierowane na adres siedziby Spółki, wynikający z wpisu w KRS. Z dowodu doręczenia ww. postanowienia z dnia [...] września 2010 r. wynikało, że przesyłka została zwrócona nadawcy, a ze zwrotnego potwierdzenia odbioru - pkt 4 wynika, że przesyłkę zwrócono do nadawcy, gdyż: (zaznaczono kwadrat) "adresat wyprowadził się" z nieczytelnym podpisem doręczającego/wydającego i datą [...] września 2009 r. Spółka na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] stycznia 2005 r. wynajęła lokal w budynku w P. przy ulicy [...], adres ten, jako siedziba Spółki został uwidoczniony w KRS wpisem nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Organ ustalił, iż wskazany adres siedziby spółki, tj. przy ul. [...]w P. nie jest zgodny ze stanem faktycznym. Umowa najmu lokalu pod tym adresem wskazanym jako siedziba V. Spółka z o. o. zawarta została w dniu [...].01.2005r. Z lokalu tego ówczesny Prezes –Skarżący nigdy nie korzystał, nie urzędował w nim i nie prowadził żadnej działalności. Również po zmianie w organach Spółki, ani aktualny Prezes i jedyny udziałowiec W. B., ani nikt inny w imieniu Spółki nie kontaktował się z właścicielem lokalu przy ul. [...]w P. w przedmiocie jego najmu. Dodatkowo na podstawie informacji uzyskanych od właściciela lokalu przy ul. [...]w P. lokal nie jest przedmiotem najmu. Podmiot gospodarczy pod firmą V. Spółka z o.o. nie prowadzi w tym lokalu działalności gospodarczej, jak również lokal ten nie stanowi jego siedziby ani adresu. W związku z powyższym, co do doręczeń dalszej korespondencji kierowanej do V. Spółki z o. o. organ podatkowy zastosował art. 151 a ustawy Ord pod. Wskazał, że organ podatkowy podjął szereg działań mających na celu ustalenie rzeczywistego adresu siedziby i adresu prowadzenia działalności Spółki. Organ odwoławczy zaznaczył, iż z protokołu przesłuchania Skarżącego jako podejrzanego dokonanego w dniu [...].10.2009r. przez Prokuraturę Okręgową w P. wynikało, że V. Sp. z o. o. w P., nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej i zarejestrowana była w celu wyłudzenia podatku od towarów i usług. Powyższe w ocenie Organu potwierdzało, że podany przez V. Sp. z o. o. adres nie istniał. Organ odwoławczy stwierdził, że, adres siedziby Spółki wynikający z wpisu nr [...] dokonanego w dniu [...].02.2005 r. w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, był niezgodny z odpowiednim rejestrem oraz że podjęto stosowne czynności celem ustalenia miejsca prowadzenia działalności. Stąd za prawidłowe uznał stanowisko, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. określająca V. Sp. z o. o. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokościach 0,00 zł za miesiące: marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 2006r. w miejsce kwot wykazanych w złożonych deklaracjach podatkowych za powyższe okresy rozliczeniowe została doręczona na podstawie art. 151a ustawy Ord. pod. Zaznaczył, iż ww. decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. została pozostawiona w aktach sprawy, ze skutkiem doręczenia w dniu jej wydania. Stąd spełniona została przesłanka wynikająca z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a ustawy Ord. pod., gdyż wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej nastąpiło w dniu [...].11.2010r. Ww. decyzja wskazuje, iż V. Spółka z o. o. z siedzibą w P. złożyła deklaracje dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za miesiące od marca do grudnia 2005r., od stycznia do grudnia 2006r., od stycznia do grudnia 2007r. od stycznia do grudnia 2008r. oraz za styczeń 2009r. W deklaracjach za miesiące: marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 2006r. wykazywała nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy, do których załączyła wnioski o zwrot, na podstawie art. 87 ust. 6 ustawy o podatku VAT, różnicy podatku w terminie 25 dni od dnia złożenia deklaracji. Nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zostały zwrócone na rachunek bankowy Spółki z o. o. V. za: marzec 2005r. dnia 16.05.2005r. - 47.872,00 zł, kwiecień 2005r. dnia 14.06.2005r. - 90.046,00 zł; sierpień 2005r. dnia 17.10.2005r. - 49.751,00 zł; wrzesień 2005r. dnia 14.11.2005r. - 129.069,00 zł; październik 2005r. dnia 19.12.2005r. - 49.410,00 zł; grudzień 2005r. dnia 14.02.2006r. - 49.661,00 zł; styczeń 2006r. dnia 13.03.2006r. - 129.069,00 zł; luty 2006r. dnia 14.04.2006r. - 104.457,00 zł; maj 2006r. dnia 17.07.2006r. - 106.456,00 zł i za czerwiec 2006r. dnia 11.08.2006r. - 218.665,00 zł. W ocenie organu wskazana decyzja stanowi podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za należności Spółki wynikające z nienależnego zwrotu podatku. Za niezasadne Organ uznał zarzuty dotyczące braku uzasadnienia dla wyliczenia kwoty odsetek i kosztów egzekucyjnych. Zaznaczył, iż w decyzji z dnia [...] grudnia 2010r. przenoszącej odpowiedzialność na Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki V. Sp. z o. o. z siedzibą w P., organ podatkowy był zobowiązany do określenia kwoty należnych odsetek od dnia zwrotu nienależnie otrzymanego podatku do dnia wydania tej decyzji oraz kosztów egzekucyjnych. Kwota odsetek, została określona w prawidłowej wysokości, Zaznaczył, iż na łączną kwotę kosztów egzekucyjnych w wysokości 89.757,64 zł złożyły się koszty zajęcia rachunku bankowego w wysokości 5 % egzekwowanej należności odsetek opłata manipulacyjna w wysokości 1% oraz wydatki egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że Skarżący pełnił funkcję Prezesa zarządu Spółki z o. o. V. w okresie od dnia [...].01.2005r. do [...].03.2009r., tj. w okresie kiedy na rachunek bankowy Spółki zostały zwrócone nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwotach wykazanych w deklaracjach VAT-7. Zaznaczył, iż ustalenia te zostały dokonane na podstawie znajdujących się w aktach sprawy: kserokopii odpisu postanowienia Sądu Rejonowego W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego sygn. sprawy [...] z dnia [...] .02.2005r. w sprawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestr Przedsiębiorców Spółki z o. o. V. z siedzibą w P., ul. [...](wpis w KRS nr [...] - dokonany w dniu [...] .02.2005r.); odpisu umowy sprzedaży udziałów V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. zawartej w R. w dniu [...].03.2009r., Protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki zawierającego Uchwałę nr [...], z której wynika, że Skarżący został odwołany z funkcji członka zarządu ww. Spółki oraz odpisu pełnego Rejestru Przedsiębiorców KRS Nr [...], prowadzonego dla Spółki, według stanu z dnia [...].07.2011r. (wpis w KRS nr [...] - dokonany w dniu [...].05.2009r.) W związku z powyższym stwierdził, iż termin płatności zobowiązań podatkowych Spółki, przypadał w okresie, kiedy Skarżący, pełnił funkcję członka zarządu. Podkreślił, iż zarząd Spółki był jednoosobowy. Podniósł ponadto, iż V. Sp. z o. o. z siedzibą w P. nie wpłaciła na konto organu podatkowego nienależnie przekazanych kwot nadwyżek podatku naliczonego nad należnym. W celu ich wyegzekwowania Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w dniu [...].09.2010 r. wystawił 3 tytuły wykonawcze: które zostały skierowane do egzekucji w dniu [...].09.2010 r. W celu wyegzekwowania ww. zaległości organ egzekucyjny skierował zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem do kilkunastu banków, jednakże zajęcia te okazały nie nieskuteczne, bowiem banki, nie prowadziły rachunków bankowych wskazanego dłużnika. Tylko Bank[...]. S.A. pismem z dnia [...].09.2010r. poinformował, w odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w postępowaniu egzekucyjnym, że na rachunku bankowym prowadzonym na rzecz V. Sp. z o. o. brak jest środków umożliwiających całkowite lub częściowe zrealizowanie zajęcia. Powyższy rachunek został zablokowany do wysokości zajętej wierzytelności. Zajęcie to okazało się skuteczne. W dalszej kolejności wskazał, iż według relacji przedstawicieli firmy "M." S. B. i P. M., Spółka V. nie prowadziła działalności i nie posiadała majątku po wskazanym adresem. Nie przyniosło także efektu poszukiwanie majątku ruchomego V. Sp. z o.o., nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów. Ponadto, nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel, współwłaściciel ani wieczysty użytkownik nieruchomości położonych na terenie powiatu płońskiego. Organ wyższego stopnia wskazał, iż do protokołu przesłuchania jako podejrzanego ze sprawy [...] sporządzonego w dniu [...].10.2009r. i przekazanego przez Prokuraturę Okręgową w P. w toku postępowania przygotowawczego Skarżący zeznał, że V. Sp. z o. o. z siedzibą w P. nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej oraz że została powołana i zarejestrowana w celu wyłudzenia podatku od towarów i usług. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż w zaistniałym stanie podejmowane czynności egzekucyjne nie doprowadziły do pokrycia zaległości, a egzekucję prowadzoną do majątku Spółki należało uznać za bezskuteczną. Organ uznał, że w niniejszej sprawie wykazane zostały pozytywne przesłanki orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej, gdyż egzekucja wobec majątku Spółki okazała się bezskuteczna oraz że Skarżący pełnił funkcję członka jej zarządu w okresie, w którym V. Sp. z o. o. otrzymała nienależne zwroty podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że Skarżący nie wskazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Zaznaczył, iż Skarżący nie przedłożył dokumentów świadczących o złożeniu lub próbie złożenia wniosku o upadłość lub wszczęciu postępowania zapobiegającego upadłości Spółki V. Spółka z o.o.. Nie wskazał także mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Dyrektor Izby Skarbowej za nieuzasadniony uznał także zarzut przedawnienia zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją. Wskazał, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania za marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień i październik 2005r. został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony, gdyż w dniu [...].09.2010 r. organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia rachunku bankowego w Banku P. S.A., natomiast zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego zostało doręczone Spółce w dniu [...].09.2010r. w trybie art. 44 k.p.a.
4. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ord. pod. przez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji art. 116 § 1, art. 107 i art. 108 § 2 pkt. 2 a i d ustawy Ord. pod. przez orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zaległość podatkową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pomimo braku wykazania spełnienia przesłanek do takiego rozstrzygnięcia oraz pomimo przedawnienia zobowiązań podatkowych w.w. spółki; art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy Ord. pod. poprzez brak przeprowadzenia oraz wskazania dowodów, na których organ podatkowy oparł zaskarżoną decyzję; art. 122 ustawy Ord. pod. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące możliwość wszczęcia postępowania przeciwko Skarżącemu w przedmiocie jego odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej. Zaznaczył, iż organy obu instancji powołują się wyłącznie na decyzję organu I instancji z dnia[...].08.2010 r. określającą Spółce za miesiące marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005 r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 2006 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokościach 0,00 zł. Decyzja ta nie określa ani wysokości zaległości podatkowej/zobowiązania podatkowego ani wysokości odsetek od tej zaległości i sposobu ich wyliczenia. W ocenie Skarżącego, decyzja określająca kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 0,00 zł nie zwalnia organu z obowiązku wydania odrębnej decyzji o zwrocie na rachunek organu podatkowego jego zdaniem nienależnie otrzymanych przez podatnika kwot wraz z odsetkami za zwłokę. W tym stanie rzeczy organ I instancji nie wydał więc decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i wysokość należnych odsetek za zwłokę, o której mowa w art. 108 § 2 pkt. 2 a i d ustawy Ord. pod. oraz nie doręczył jej Spółce. Skarżący podtrzymał, podniesiony w odwołaniu od decyzji organu I instancji i dalszych pismach zarzut, że decyzja organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie została prawidłowo doręczona Spółce, jak również nie zostały prawidłowo doręczone Spółce, zgodnie z art. 26 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej u.p.e.a., ani tytuł wykonawczy wydany w oparciu o decyzję, o której mowa w art. 108 § 2 pkt. 2 a i d ustawy Ord. pod., ani wystawione na podstawie takiego tytułu wykonawczego zawiadomienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego przeciwko Spółce, w szczególności w postaci zajęcia rachunku bankowego Spółki w Banku [...]S.A. Podstawę tych zarzutów stanowi brak wskazania dowodów na te okoliczności przez organy obu instancji. Skarżący zakwestionował doręczenia spółce V. sp. z o.o. ww. orzeczeń. W związku z powyższym zdaniem Skarżącego za niedopuszczalne należy uznać wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe Spółki oraz obciążenie kosztami egzekucyjnymi wskazanymi w utrzymanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. decyzji organu I instancji, w tym kosztami zajęcia rachunku bankowego. Brak wskazania dowodów na prawidłowe wszczęcie egzekucji przeciwko Spółce i zastosowanie wobec niej środka egzekucyjnego oznacza, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe Spółki uległy przedawnieniu, w szczególności za rok 2005, co organ II instancji powinien był uwzględnić w zaskarżonej decyzji a czego bezzasadnie nie uczynił. W ocenie Skarżącego Organy obu instancji bezzasadnie podniosły, że dla zastosowania art. 116 § 1 ustawy Ord. pod. nie ma potrzeby wykazywania zakończenia egzekucji w sposób formalny. Zaznaczył, iż, z treści pisma organu I instancji z dnia [...].02.2011 r. bezsprzecznie wynika, że przed wszczęciem postępowania przeciwko Skarżącemu, w jego trakcie a nawet po wydaniu decyzji przez organ I instancji, postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce nie tylko nie zostało zakończone w sposób formalny ale w ogóle nie zostało zakończone. W tej sytuacji wszczęcie postępowania przeciwko Skarżącemu było niedopuszczalne. Zdaniem Skarżącego wydane w niniejszej sprawie decyzje organów podatkowych nie wskazują także, że zostały dopuszczone i przeprowadzone jakiekolwiek dowody z akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko V. sp. z o.o. Ustalenia organów obu instancji w przedmiocie bezskuteczności tej egzekucji uznał za bezpodstawne, ponieważ nie zostały oparte o przeprowadzone dowody. Konsekwencją braku wydania postanowień o dopuszczeniu i przeprowadzeniu dowodów w sprawie jest nie tylko naruszenie art. 216 i art. 180 § 1 ustawy Ord. pod., ale przede wszystkim art. 187 § 1, 191 i art. 210 § 4 ustawy Ord. pod. W tej sytuacji nie można przyjąć aby organy podatkowe zebrały i wyczerpująco rozpatrzyły materiał dowodowy.
5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
6. Przenosząc określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej powoływanej jako "p.p.s.a") kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług - nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Sąd nie dopatrzył się również w rozpoznawanej sprawie naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania, a także przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji zostały wydane po wszczęciu z urzędu postępowania wobec Skarżącego - byłego członka zarządu Spółki z o.o V. w sprawie orzeczenia odpowiedzialności z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 i 2006 r. Z tego też względu do oceny ich legalności zastosowanie mają przepisy Rozdziału 15 ustawy Ordynacji podatkowej (w szczególności jej art. 116 tej ustawy) w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318). Postanowienia Rozdziału 15 Ordynacji podatkowej przewidują odpowiedzialność majątkową osób trzecich za zaległości podatkowe m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Odpowiedzialność tę ponoszą członkowie zarządu spółki (także byli członkowie zarządu), którzy pełnili funkcje w zarządzie w czasie, kiedy powstały nieuiszczone przez spółkę zobowiązania podatkowe. Jest to odpowiedzialność osobista - całym majątkiem, solidarna ze spółką i pozostałymi członkami zarządu. W tym przypadku mamy bowiem do czynienia z podwójną solidarnością, która ma miejsce po pierwsze między zobowiązanymi z art. 116 § 1 ustawy Ord. pod. a podatnikiem – spółką z o.o., a po wtóre między samymi członkami zarządu, których dotyczy przywołana tu regulacja szczegółowa. Zgodnie z ww. przepisami ustawy Ord. pod. członkowie zarządu odpowiadają za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań powstałych w czasie, kiedy pełnili funkcje członka zarządu; a ponadto za: a) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez spółkę, jeżeli na spółce spoczywały obowiązki płatnika lub inkasenta; b) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spółki; c) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług i za oprocentowanie tych zaliczek; d) koszty postępowania egzekucyjnego. Warunkiem orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu jest, by egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 ustawy Ord. pod. członek zarządu (były członek zarządu również) może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeżeli wykaże, że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy. Okolicznością uniemożliwiającą orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu jest także wskazanie przez niego mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (vide art. 107 § 1 i § 2 oraz art. 116 § 1, § 2 i § 4 ustawy Ord. pod.). W orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wskazać okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Wykładnia ww. przepisu pozwala na stwierdzenie, że ciężar wykazania okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu, a także na współdziałającym z nim w postępowaniu podatkowym organie podatkowym. Zasady odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tych spółek regulują przepisy art. 107 i następne ustawy Ord. pod. Zgodnie z ogólną regułą sformułowaną w art. 107 § 1 ustawy, w przypadkach i w zakresie przewidzianym w rozdziale 15 Działu III wymienionej ustawy, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie. Osoby te odpowiadają również, jeśli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego, o czym stanowią § 2 pkt 2 i pkt 4 ww. artykułu. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy Ord. pod. organ podatkowy orzeka o odpowiedzialności osoby trzeciej w drodze decyzji. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 108 § 2 ustawy, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed: upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania; dniem doręczenia decyzji: określającej wysokość zobowiązania podatkowego, odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę; dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3. Z przywołanego wyżej przepisu wynika, iż przed wszczęciem postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej organ podatkowy powinien stwierdzić zaistnienie warunku niezbędnego do wszczęcia i prowadzenia tego postępowania. Nie można wszcząć postępowania w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej przed dniem doręczenia decyzji, o których mowa powyżej. Zaległość po stronie pierwotnego dłużnika istnieje już wcześniej, a decyzja ta potwierdza uprzednio zaistniałe zdarzenie, jednakże dopiero jej wydanie pozwala na ustalenie wysokości zaległości podatkowej, zaliczek czy odsetek, za które będzie odpowiadała osoba trzecia.
7. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (art. 116 § ustawy). Przepisy powyższe mają zastosowanie również do byłego członka zarządu, o czym stanowi art. 116 § 4 ustawy Ord. pod. Z dyspozycji art. 116 ustawy Ord. pod. wynika, że aby orzec o odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest ustalenie pozytywnych jej przesłanek, tj. bezskuteczności egzekucji wobec spółki oraz wykazanie, iż termin płatności zobowiązania, które przerodziło się w zaległość podatkową przypadał w okresie pełnienia funkcji członka zarządu. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na organie podatkowym. Natomiast członek zarządu może wskazać okoliczności uwalniające go od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, tj. wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość spółki lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie upadłości lub brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskazać mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowego "do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest obowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, bowiem ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu" Na podstawie art. 52 § 1 pkt 2 ustawy Ord. pod. na równi z zaległością podatkową traktuje się także zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej lub został zaliczony na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy. Zgodnie z art. 21 § 3a ustawy Ord. pod., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że kwota zwrotu podatku lub kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
8. Z akt sprawy wynikało, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił V. Spółka z o. o. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za miesiące: marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 2006r. w wysokościach 0,00 zł, w miejsce kwot wykazanych w złożonych deklaracjach podatkowych za powyższe okresy rozliczeniowe. Skarżący zarzucił się powyższa decyzja w sprawie podatku od towarów i usług nie została skutecznie doręczona Spółce. W powyższym Skarżący upatruje wadliwość prowadzonego wobec niego postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości spółki. Organ podatkowy podniósł, iż z treści znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej spisanej w dniu [...] września 2009 r. przez pracownika urzędu skarbowego na okoliczność trybu doręczenia korespondencji kierowanej do V. Spółka z o.o. wynikało, że organ podatkowy w dniach [...] marca 2009 r. i [...] sierpnia 2009r. poczynił ustalenia, iż wskazany adres siedziby spółki, tj. przy ul. [...]w P. nie był zgodny ze stanem faktycznym. Umowa najmu lokalu pod tym adresem wskazanym jako siedziba V. Spółka z o. o. zawarta została w dniu [...] stycznia 2005 r. Z lokalu tego ówczesny prezes Spółki nigdy nie korzystał, nie urzędował w nim i nie prowadził w nim żadnej działalności. Również po zmianie w organach Spółki, ani aktualny prezes i jedyny udziałowiec, ani nikt inny w imieniu Spółki nie kontaktował się z właścicielem lokalu przy ul. [...]w P. w przedmiocie jego najmu. Dodatkowo na podstawie informacji uzyskanych od właściciela lokalu przy ul. [...] w P. lokal nie był wynajmowany innym osobom. Organy podatkowe ustaliły, iż Spółka nie prowadziła w tym lokalu działalności gospodarczej, jak również lokal ten nie stanowił jej faktycznej siedziby. W związku z powyższym, co do doręczeń dalszej korespondencji kierowanej do V. Spółki z o. o. organ podatkowy zastosował art. 151a ustawy Ord. pod., w myśl którego, jeśli podany przez osobę prawną adres jej siedziby nie istnieje lub jest niezgodny z rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności pismo pozostawia się w aktach ze skutkiem doręczenia. Organy podatkowe w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym wykazały, iż podjęły szereg działań mających na celu ustalenie rzeczywistego adresu siedziby i adresu prowadzenia działalności Spółki. Potwierdzają to znajdujące się w aktach sprawy liczne dowody, które zostały wskazane enumeratywnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organy podatkowe wskazywały, iż z kserokopii protokołu przesłuchania Skarżącego dokonanego przez Prokuraturę Okręgową w P. wynikało, że V. Sp. z o. o. nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej i zarejestrowana była w celu "wyłudzenia podatku od towarów i usług". Powyższe potwierdza, że podany przez Spółkę V. Sp. z o. o. adres nie istniał. W oparciu o powyższe ustalenia Sąd zgodził się z Dyrektorem Izby Skarbowej, iż zgromadzone dowody pozwalają na przyjęcie, iż decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. określająca V. Sp. z o. o. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokościach 0,00 zł za miesiące: marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2005r. oraz styczeń, luty, maj i czerwiec 2006r. w miejsce kwot wykazanych w złożonych deklaracjach podatkowych za powyższe okresy rozliczeniowe została z zachowaniem przepisów prawa pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na podstawie art. 151a ustawy Ord. pod. Zgodnie z poglądem piśmiennictwa z dyspozycji ww. artykułu Ordynacji podatkowej można wywieść, że zawiera dwie alternatywne sytuacje, w których następuje skutek doręczenia pisma. Po pierwsze, jeżeli podany przez adresata adres jego siedziby nie istnieje i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności. Po drugie, jeżeli podany przez adresata adres jego siedziby jest niezgodny z odpowiednim rejestrem i nie można ustalić miejsca prowadzenia działalności. Przesłanki zawarte w dwóch wyżej wymienionych sytuacjach muszą wystąpić łącznie. Stwierdzenie okoliczności, od których uzależnione jest skorzystanie z domniemania wynikającego z art. 151a Ordynacji podatkowej, muszą zostać utrwalone, przede wszystkim, na potwierdzeniach odbioru doręczanych pism. To bowiem z potwierdzenia odbioru pisma powinno wyraźnie wynikać, że podany adres w ogóle nie istnieje, bądź też, że wskazany adres (zgodny z rejestrem) jest niewłaściwym adresem (patrz: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski: "Ordynacja podatkowa. Komentarz", LEX 2009, wyd. III). W orzecznictwie wskazuje się też, iż "ze względu na daleko idące konsekwencje fikcyjnego doręczenia warunkiem zastosowania art. 151a jest przede wszystkim stwierdzenie przez organ, że tego rodzaju osoba lub jednostka podała adres siedziby, który nie istnieje lub jest niezgodny z odpowiednim rejestrem (np. rejestrem przedsiębiorców, stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186). Spełnienie tej przesłanki w praktyce będzie dokumentowane przede wszystkim zwrotnymi potwierdzeniami odbioru korespondencji z informacją doręczyciela o nieistnieniu adresu, jak również wypisami z rejestrów. W przypadku zaś, gdy wystąpi ta pierwsza przesłanka, organ musi jeszcze podjąć czynności w celu ustalenia miejsca prowadzenia działalności przez taką jednostkę, stosownie do zasady wszechstronnego wyjaśniania sprawy wynikającej z art. 122. Czynności te powinny zostać utrwalone w formie pisemnej w aktach sprawy, np. przez opisanie ich w formie adnotacji (por. art. 177)" (patrz: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hausner, A. Kabat, M. Niezgódka Medek: "Ordynacja podatkowa. Komentarz", LexisNexis Polska, Warszawa 2010 (wydanie VI), komentarz do art. 151a). Wobec jednoznacznych dowodów zgromadzonych w sprawie Sąd podkreślił, iż wykorzystanie przez organy zastępczego trybu doręczenia decyzji wymiarowej było zgodne z prawem. Tym samym zarzut Skarżącego dotyczący wadliwości doręczenia decyzji wobec Spółki nie zasługiwał na uwzględnienie.
9. Z akt sprawy wynikało także, iż Skarżący pełnił funkcję Prezesa zarządu Spółki z o. o. V. w okresie od dnia [...] stycznia 2005 r. do [...] marca 2009r., tj. w okresie kiedy na rachunek bankowy Spółki zostały zwrócone nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwotach wykazanych w deklaracjach VAT-7. Ustalenia to zostały dokonane na podstawie znajdujących się w aktach sprawy: kserokopii odpisu postanowienia Sądu Rejonowego W. [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego sygn. sprawy [...] z dnia [...] lutego 2005r. w sprawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestr Przedsiębiorców Spółki z o. o. V. z siedzibą w P., ul. [...] (wpis w KRS nr [...] - dokonany w dniu [...].02.2005r.); odpisu umowy sprzedaży udziałów V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (adres: ul., [...] P.) zawartej w R. w dniu [...].03.2009r., Protokołu z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki zawierającego Uchwałę nr [...]., z której wynika, że Skarżący został odwołany z funkcji członka zarządu ww. Spółki oraz odpisu pełnego Rejestru Przedsiębiorców KRS Nr [...], prowadzonego dla Spółki, według stanu z dnia [...].07.2011r. (wpis w KRS nr [...] - dokonany w dniu [...] maja 2009 r.).
10. Z zebranych w sprawie dowodów wynikało także, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki V., mimo zastosowania środka egzekucyjnego okazało się bezskuteczne. Potwierdza to jednoznacznie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Brak jest także podstaw do uznania, iż podjęte w postępowaniu egzekucyjnym rozstrzygnięcia były doręczane w sposób wadliwy. Tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego, zostały doręczone V. Sp. z o.o. w dniu [...] września 2010 r. w sposób przewidziany w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, po spełnieniu określonych warunków wynikających z tego przepisu prawa i należy tu zaznaczyć, że wymogi te zostały przez organ podatkowy dopełnione.
11. Analizując materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy pod kątem wypełnienia przesłanek uwalniających Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości V. Sp. z o. o., przyznać należy rację organowi podatkowemu wyższego stopnia, że Strona nie wskazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego nastąpiło bez Jej winy. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynikało, aby Skarżący przedłożył jakiekolwiek dokumenty świadczące o złożeniu lub próbie złożenia wniosku o upadłość lub wszczęciu postępowania zapobiegającego upadłości Spółki. Należy w tym miejscu wskazać, że organ podatkowy dokonując orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu w każdym przypadku jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku u upadłość w terminie (we właściwym czasie) czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 ustawy Ord. pod. Z akt sprawy wynikało, iż w przypadku V Sp. z o. o., wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości określone w art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, ponieważ Spółka nie wykonywała wymagalnych zobowiązań, jak i jej majątek nie wystarczał na pokrycie tych zobowiązań. Przedmiotowa zaległość powstała w wyniku otrzymania przez Spółkę nienależnie zwrotu podatku od towarów i usług. Z treści znajdującej się w aktach sprawy kserokopii protokołu przesłuchania podejrzanego Skarżącego dokonanego w przez Prokuraturę Okręgową w P. wynikało, że V. Sp. z o.o. nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej i zarejestrowana była w celu wyłudzenia podatku od towarów i usług. Z tych też powodów trudno mówić o jakimkolwiek majątku Spółki, czy też jej zdolności upadłościowej. Z akt sprawy wynikało, iż pomimo ciążącego na Spółce obowiązku dokonywania rozliczeń podatkowych Spółka nie składała do właściwego urzędu skarbowego ani deklaracji, ani zeznań o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, ani sprawozdań finansowych, nie składała także sprawozdań finansowych w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
12. W związku z powyższym stwierdzić należy, że organy podatkowe wykazały w przedmiotowej sprawie istnienie przesłanek pozytywnych odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, przy jednoczesnym braku przesłanek uniemożliwiających orzeczenie tej odpowiedzialności, tj. przesłanek egzoneracyjnych.
13. Odnosząc się do zarzutów w przedmiocie przedawnienia zobowiązań podatkowych Sąd uznał, iż nie zasługiwały one na uwzględnienie, gdyż bieg terminu przedawnienia zobowiązania za marzec, kwiecień, sierpień, wrzesień i październik 2005r. został przerwany na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony (art. 70 § 4 ustawy Ord. pod. ). Organ egzekucyjny dokonał bowiem skutecznego zajęcia rachunku bankowego w Banku P. S.A., natomiast zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego zostało doręczone Spółce w dniu [...] września 2010 r. w trybie art. 44 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
14. Odnosząc się do podniesionego przez pełnomocnika Strony zarzutu, że obowiązek realizacji zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji został już w stosunku do Skarżącego orzeczony wyrokiem Sądu Okręgowego w P. Wydział [...]z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. [...] i brak jest podstaw, aby w obrocie pojawiło się drugie orzeczenie, wydane przez organ podatkowy, orzekające o obowiązku zapłaty przez Strony tej samej kwoty, wynikającej z tej samej podstawy prawnej, Sąd stwierdził, iż jest on bezpodstawny ze względu na odrębność postępowania karnego i podatkowego. Na podkreślenie zasługuje to, iż postępowanie karne skarbowe jest niezależne od postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie ustalenia istnienia obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej. Orzeczenie, które zapadło w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie zwalnia od obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej. Chodzi o to, że pomimo poniesienia odpowiedzialności karnej skarbowej na sprawcy ciąży jeszcze odpowiedzialność określona przez przepisy prawa finansowego. W żadnym razie również, nie można uznać, że orzeczenie środka karnego wywołuje jakiekolwiek skutki w przestrzeni prawa podatkowego, w sensie braku dopuszczalności rozstrzygania w przedmiocie ustalania i określenia prawnopodatkowych konsekwencji czynów, za które ten środek karny został orzeczony. konkretny czyn może rodzić różne konsekwencje prawne, które mogą być przy tym realizowane równolegle i równocześnie na gruncie różnych reżimów prawa. Stąd też, prawnokarna ocena czynu z wszystkimi jej konsekwencjami, nie może z gruntu wyłączać jego skutków w przestrzeni norm prawnych innych gałęzi prawa, w tym również prawa podatkowego. Przy tym, ponad wszelką wątpliwość, środek karny przepadku równowartości osiągniętej z przestępstwa korzyści majątkowej, realizuje jemu tylko właściwe i dla niego zastrzeżone funkcje oraz cele determinowane przedmiotem i metodyką regulacji gałęzi prawa karnego, które w żadnym razie nie są tożsame, ani też nawet zbieżne, w celami i funkcjami regulacji podatkowej". Zważywszy powyższe nie można mówić o podwójnej karze za te same nadużycie prawa podatkowego.
15. Nie znajdują także uzasadnienia zarzuty dotyczące przepisu art. 122 ustawy Ord. pod. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z dyspozycji art. 120, art. 121 i art. 122 ustawy wynika, że organy podatkowe działając na podstawie przepisów prawa, prowadzą postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organy podatkowe nie uchybiły swoim obowiązkom w zakresie prowadzenia postępowania z poszanowaniem wskazanych wyżej zasad postępowania podatkowego.
16. Sąd nie dostrzegł w rozpoznawanej sprawie naruszeń prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy.
17. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, wobec czego skargę, jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło