III SA/Wa 2688/17

Dnia 27 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości J. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia umorzyć postępowanie sądowe Wyrokiem z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1575/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości J. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. (dalej Syndyk). Od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 1409/15, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Pismem z dnia 16 listopada 2017 r. Syndyk poinformował, że postępowanie upadłościowe prowadzone wobec J. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. (dalej Spółka) zostało zakończone, zaś Spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Do ww. pisma załączono kopię postanowienia z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie zakończenia postępowania upadłościowego Spółki oraz kopię postanowienia z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie wykreślenia Spółki z Krajowego Rejestru Sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie należało umorzyć. Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej Ppsa) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) albo gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Bezprzedmiotowość postępowania sądowego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa występuje, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, nastąpią zdarzenia, skutkiem których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wynikła ona z przyczyn podmiotowych, jako że przestała istnieć strona skarżąca. Przepis art. 25 § 1 Ppsa stanowi, że osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Stosownie zaś do art. 26 § 1 Ppsa, zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Wymogi posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te Sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stadium postępowania. W przepisach art. 270 i art. 271 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm., dalej ksh) wskazano przyczyny rozwiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wymienione tam zdarzenia powodują wszczęcie postępowania likwidacyjnego, które – w przypadku jego zakończenia – skutkują wykreśleniem spółki z rejestru (art. 272 ksh). Chwilą rozwiązania spółki jest wykreślenie jej z rejestru jako następstwo postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego. Byt prawny spółki ustaje więc z chwilą jej wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1502/10). Z nadesłanych przez Syndyka dokumentów wynika, że postępowanie upadłościowe wobec Spółki zostało zakończone i 26 października 2017 r. została ona wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców KRS, co skutkowało ostatecznym ustaniem jej bytu prawnego. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że prawomocne wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Rejestru Przedsiębiorców KRS oznacza definitywne zakończenie bytu tej osoby prawnej, skutkujące w procesie następczą utratą zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona (zob. postanowienia NSA z 25 września 2014 r. sygn. akt I FSK 298/13; z 4 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1896/11; z 20 października 2010 r. sygn. akt II GSK 737/09). W przypadku wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest więc umorzenie tego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa jako bezprzedmiotowego. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 Ppsa orzekł, jak w sentencji.