III SA/Wa 2694/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca),, Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant ref. staż. Maksymilian Kulczycki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę Wnioskiem z dnia 23 stycznia 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia 16 lutego 2009 r., a następnie zmodyfikowanym pismem z dnia 6 marca 2009 r., "E." S.A. z siedzibą w L. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z prośbą o rozłożenie na 10 równych rat zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2008 r. W dniu 27 lutego 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec ww. Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr SM 5/164/09, obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2008 r. w kwocie 502.808,00 zł plus wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Zawiadomieniami nr 1473/WZ/721/10614/09 i 1473/WZ/721/10615/09 z dnia 3 marca 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych Skarżącej w Banku B. S.A. oraz w Banku P. S.A. Zastosowanie środka egzekucyjnego wymienionego w art.1a pkt 12 lit. a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), spowodowało naliczenie i pobranie należnych z tego tytułu opłat, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 w/w ustawy. W dniu 4 marca 2009 r. dokonano aktualizacji tytułu wykonawczego nr [...] informując, że uległa zmianie wysokość dochodzonej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług (VAT) za miesiąc grudzień 2008 r. Aktualizacja tytułu wykonawczego nastąpiła na skutek wpłaty dokonanej przez Skarżącą na rachunek podatkowy z dnia 25 lutego 2009 r., tj. przed wszczęciem egzekucji administracyjnej. Spółka, na której w myśl art. 64c § 1 w/w ustawy, spoczywał obowiązek ponoszenia kosztów egzekucyjnych, w dniu 9 marca 2009 r. uregulowała je w całości. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. rozłożył na 4 raty zapłatę zaległości Skarżącej w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę, zabezpieczając jej spłatę poprzez wpis zastawu skarbowego na wskazanych przez Skarżącą ruchomościach. W związku z powyższym, organ egzekucyjny, zgodnie z treścią art. 56 § 1 pkt 1 cyt. ustawy, postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr SM 5/164/09 do czasu spłaty ostatniej raty, tj. do dnia 31 lipca 2009 r. Wnioskiem z dnia 30 marca 2009 r. Pełnomocnik Spółki w związku z wydaniem w dniu [...] marca 2008 r. decyzji rozkładającej spłatę podatku VAT za miesiąc grudzień 2008 r. na 4 raty oraz wątpliwościami co do prawidłowości obciążenia Spółki w tych okolicznościach kosztami egzekucyjnymi, zwrócił się z prośbą do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia ustalającego kwotę kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego w kwocie 27.169,80 zł. Na powyższe postanowienie, pismem z dnia 18 maja 2009 r. Pełnomocnik Skarżącej złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie postanowienia i stwierdzenie braku podstaw prawnych obciążenia Spółki kosztami egzekucyjnymi. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz rozpatrzeniu argumentów zażalenia stwierdził, że na tym etapie postępowania egzekucyjnego brak było podstaw do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji oraz umorzył postępowanie. na powyższe postanowienie Pełnomocnik Skarżącej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd skargę oddalił wyrokiem z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA /Wa1540/09. Pismem z dnia 28 lipca 2009 r. "E." S.A. poinformowała Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. o spłacie ostatniej raty a zarazem całej zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. zgodnie z decyzją z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...]. Do ww. pisma Spółka załączyła potwierdzenia wykonanych operacji, tj. wpłat 4 rat na poczet ww. zaległości oraz kserokopię ww. decyzji ratalnej. W związku z powyższym zawiadomieniami nr 1473/WZ/721/10614/09/WT i nr 1473/WZ/721/10615/09/WT z dnia 31 lipca 2009 r. organ egzekucyjny uchylił zajęcia rachunków bankowych Spółki dokonane zawiadomieniami z dnia 3 marca 2009 r. nr 1473/WZ/721/10614/09/IR i nr 1473/WZ/721/10615/09/IR. Powyższe zawiadomienia doręczono Spółce w dniu 5 sierpnia 2009 r. Wnioskiem z dnia 1 marca 2010 r. Pełnomocnik Spółki zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z prośbą do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia o zakończeniu postępowaniu egzekucyjnym i na podstawie art. 64c § 8 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o wydanie postanowienia ustalającego kwotę kosztów egzekucyjnych oraz o zwrot kosztów w kwocie 27.169,80 zł. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. w dniu [...] kwietnia 2010 r. wydal postanowienia: – znak: [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego – znak: [...] w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego w kwocie 27.169,80 zł., – znak: [...] w sprawie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 27.169,80 zł. Powyższe postanowienia doręczono Spółce w dniu 13 kwietnia 2010 r. Na postanowienie znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych Spółka złożyła zażalenie, w którym wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o załączenie do akt sprawy wniosku Strony z dnia 30 marca 2009r. o wydanie postanowienia ustalającego kwotę kosztów egzekucyjnych wraz z 12 załącznikami. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: – art. 1, art. 6 § 1, art. 64 § 1, art. 64c § 1 i § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, – art. 6, art. 7 i art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zażalenia Pełnomocnik Spółki twierdził, ze egzekucja administracyjna prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego powinna mieć miejsce tylko i wyłącznie wówczas, gdy zachodzi prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika. Ponadto stwierdził, że w chwili wystawiania tytułu wykonawczego wiadomym było, że Skarżąca otrzyma decyzję pozytywnie rozstrzygającą jej wniosek o rozłożenie na raty z dnia 23 stycznia 2009 r. Zdaniem Spółki doszło do naruszenia art. 1 i 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie zachodziła konieczność stosowania środków przymusu służących do wykonania obowiązku, a zobowiązany nie uchylał się od wykonania obowiązku. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego w kwocie 27.169,80 zł. Na powyższe postanowienie Pełnomocnik Skarżącej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podtrzymał zarzuty, które zawierało uzasadnienie wniosku z dnia 30 marca 2009 r. oraz zażalenie z dnia 18 maja 2009 r., jak również w postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA /Wa1540/09. Zaskarżonemu postanowieniu Pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie art. 1 i art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślił również, że zajmowanie rachunków bankowych Spółki tuż przed tym, jak wiadomym było, że będzie wydana decyzja ratalna i że Spółka na bieżąco wpłaca deklarowane raty, a innych zaległości nie ma, stanowi naruszenie art. 1 i 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie zachodziła konieczność stosowania środków przymusu służących do wykonania obowiązku, a zobowiązany nie uchylał się od wykonania obowiązku. Na uwagę w opinii Pełnomocnika zasługuje również fakt, że ustalona ostatecznie kwota kosztów egzekucyjnych 27.169.80 zł mogła zaistnieć w chwili dokonania zajęcia: tak więc celem zajęcia było, w opinii Pełnomocnika wygenerowanie kosztów, a nie zabezpieczenia wykonania zobowiązania. Pełnomocnik wskazał również, że wydanie decyzji ratalnej zostało uzależnione od wpłacenia kosztów egzekucyjnych, co nastąpiło w dniu jej wydania. Wskazując na powyższe Pełnomocnik Skarżącej wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia, 2. zasądzenie kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi. Organ nadzoru wskazał, iż należność w podatku od towarów i usług dotyczyła miesiąca grudnia 2008 r. Termin zapłaty zobowiązania wynikającego z deklaracji VAT-7 za ten miesiąc upłynął w dniu 26 stycznia 2009 r. Spółka nie wpłaciła w ustawowym terminie zadeklarowanego zobowiązania podatkowego, w związku z czym, na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji upomnieniem z dnia 6 lutego 2009r. nr UP 255/09, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wezwał Spółkę do uregulowania zobowiązania. W upomnieniu wskazał, iż w przypadku nieuregulowania należności w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne, co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji. Upomnienie doręczono Spółce w dniu 13 lutego 2009 r. Do dnia 27 lutego 2009 r. Spółka nie dokonała wpłaty. Zdaniem organu orzekającego, złożenie przez Spółkę pismem z dnia 23 stycznia 2009 r. wniosku o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty spłaty w zaległości, na który powołuje sie Spółka jako element przesądzający o braku podstaw do wszczęcia wobec niej egzekucji administracyjnej, nie skutkuje wstrzymaniem wykonania obowiązku wynikającego z powyższej deklaracji. Stosownie do art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie uchylania sie zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wobec powyższego, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec ww. Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr SM 5/164/09, obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2008 r. w kwocie 502.808,00 zł plus należne odsetki za zwłokę. Zawiadomieniami nr 1473/WZ/721/10614/09 i 1473/WZ/721/10615/09 z dnia 3 marca 2009 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych Skarżącej w Banku B. S.A. oraz w Banku P. S.A. Zgodnie z art. 80 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Powyższe zawiadomienia doręczono dłużnikom zajętej wierzytelności w dniach 4 marca 2009 r. i 5 marca 2009 r. Zastosowanie środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12. lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji spowodowało obowiązek naliczenia i pobrania należnych z tego tytułu opłat, o których mowa wart. 64 § 1 pkt 4 i § 6 oraz art. 64b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl art. 64 § 9 pkt 2 i § 10 ww. ustawy, obowiązek uiszczenia spornych opłat, powstaje za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności - z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Wobec powyższego obowiązek uiszczenia przedmiotowych opłat powstał w dniu 4 marca 2009 r. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., słusznie zatem organ egzekucyjny pobrał opłaty stanowiące koszty egzekucyjne, które w myśl art. 64c § 1 w/w ustawy, obciążają Spółkę i których wysokość została ustalona zaskarżonym postanowieniem na kwotę 27.169,80 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w W. podkreślił, iż ww. koszty egzekucyjne Spółka uregulowała w całości w dniu 9 marca 2009 r. Ponadto organ administracji wskazał, że złożenie przez Spółkę wniosku zawartego w piśmie z dnia 23 stycznia 2009 r. o rozłożenie spłaty przedmiotowej zaległości na raty nie jest równoznaczne z wstrzymaniem wykonania tego zobowiązania przez podatnika. Tym samym wszczęcie egzekucji przeciwko ww. Spółce uznać należy za zgodne z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Przeprowadzona przez Sąd kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W., utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających zobowiązanego doprowadziła Sąd do przekonania, że wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia nie naruszają przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do ich uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień powodujących obowiązek wycofania z obrotu prawnego zaskarżonych aktów administracyjnych. W sprawie zaskarżono postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Zdaniem Sądu z uzasadnienia skargi, a także z wcześniejszego zażalenia, wynika jednakże, że zarzuty strony w istocie dotyczą zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego i obciążenia zobowiązanej kosztami egzekucyjnymi - podobnie uznał skład orzekający w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA /Wa1540/09. W wyroku z dnia 15 grudnia 2009 r. wyjaśniono Skarżącej, że Sąd nie może rozpatrzeć zarzutów w tym zakresie. Kwestie te nie mieszczą się bowiem w granicach sprawy, której dotyczy zaskarżone postanowienie. Takie kwestie mogłyby być rozpoznane przez Sąd, po wyczerpaniu drogi administracyjnej po wniesieniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a nie na skutek złożenia wniosku o ustalenie wysokości kosztów egzekucyjnych. Zgodnie ze stanem faktycznym istniejącym w sprawie, w stosunku do Skarżącej w dniu 27 lutego 2009 r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, a w dniu 4 i 5 marca 2009 r. dokonano zajęć jej rachunków bankowych. Na skutek wydania decyzji ratalnej postępowanie to zostało zawieszone. Pismem z dnia 28 lipca 2009 r. Spółka poinformowała Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. o spłacie ostatniej raty a zarazem całej zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2008 r. zgodnie z decyzją z dnia [...] marca 2009 r. W związku z powyższym, z dniem 31 lipca 2009 r. organ egzekucyjny uchylił zajęcia rachunków bankowych Spółki. Powyższe zawiadomienia doręczono Spółce w dniu 5 sierpnia 2009 r. Wnioskiem z dnia 1 marca 2010 r. Pełnomocnik Spółki zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z prośbą do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia o zakończeniu postępowaniu egzekucyjnym i na podstawie art. 64c § 8 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o wydanie postanowienia ustalającego kwotę kosztów egzekucyjnych oraz o zwrot kosztów w kwocie 27.169,80 zł. W odpowiedzi na wniosek Spółki, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wydał żądane postanowienia. Na postanowienie znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych Spółka złożyła zażalenie, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak to już wskazywano Skarżącej w w/w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwestia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym uregulowana jest w Rozdziale 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 64c § 1 tej ustawy, koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Na podstawie § 7 tego przepisu organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Natomiast zgodnie z § 8 żądanie wydania postanowienia w przedmiocie kosztów nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w cytowanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r., iż jeżeli Skarżąca miała wątpliwości, co do zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, to na podstawie uprawnienia wyrażonego w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przysługiwały jej zarzuty egzekucyjne, a w przypadku kwestionowania wysokości ściągniętych kosztów - skarga na dokonaną czynność egzekucyjną. Skarżąca nie skorzystała ze swoich uprawnień. Dopiero po zawieszeniu postępowania złożyła pierwszy wniosek z 30 marca 2009 r. o ustalenie kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny, a w ślad za nim Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na art. 64c § 1 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podkreślili, iż zasadą jest, że koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Z wyrażonego w wydanych w niniejszej sprawie postanowieniach w przedmiocie określenia kosztów egzekucyjnych stanowiska organów obu instancji wynika - i Sąd stanowisko to co do istoty podziela, - iż w stosunku do Spółki powstał w następstwie dokonywanych wobec niej czynności egzekucyjnych obowiązek uiszczenia kosztów egzekucyjnych. Organy obu instancji nie dopatrzyły się bowiem zaistnienia w sprawie takich przesłanek, które wpłynęłyby na byt oraz zakres obowiązku uiszczenia przez Spółkę kosztów egzekucyjnych. Zdaniem Sądu, jeżeli chodzi o kwestię istnienia obowiązku uiszczenia kosztów egzekucyjnych, muszą istnieć jednoznaczne i wyraźne normy prawne - nie tylko w zakresie określenia przypadków, w których obowiązek taki powstaje, ale również, jeżeli chodzi przypadki, kiedy obowiązek ten wygasa lub z innych przyczyn osoba zobowiązana nie ma już powinności ich uiszczenia. Mając na uwadze powyższe, uznać należy, iż organy obu instancji w wydanych w sprawie postanowieniach w przedmiocie kosztów egzekucyjnych prawidłowo przyjęły, iż Spółka była zobowiązana do uiszczenia tych kosztów, albowiem nie miały miejsca żadne zdarzenia, z którymi ustawa wiązałaby skutek w postaci zwolnienia Spółki z tego obowiązku. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.