III SA/Wa 2695/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-19
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasługuje na uwzględnienie, gdy skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów potwierdzających trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane wyłącznie osobie, która rzeczywiście znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i potwierdzi to odpowiednimi dokumentami. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o prawo pomocy. W przypadku braku dostatecznych dowodów, odmowa przyznania prawa pomocy jest zasadna i powinna zostać utrzymana w mocy.Stan faktyczny
M.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W toku postępowania wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną, potwierdzoną jedynie odcinkiem emerytury i informacjami o posiadanym majątku. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na brak wystarczających dowodów potwierdzających trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M.S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2695/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2695/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu – M.S., przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata - w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżący, uzasadniając konieczność przyznania mu prawa pomocy wyjaśniał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przedłożył formularz PPF, w którym wskazał, że nie stać go na jakiekolwiek koszty z emerytury wynoszącej 537,10 zł. Dodał, że zobowiązań jest wiele. Do majątku Skarżący zaliczył budynek gospodarczy, w tym mieszkalny bez mediów i nieużytkowaną nieruchomość rolną o pow. 11,12 ha. Przedłożył odcinek emerytury.
Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie wyjaśnił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może zaś być przyznane tylko takiej osobie, która rzeczywiście jest w trudnej sytuacji materialnej, a nie tylko twierdzi, że w takiej sytuacji się znajduje. Sądy przyznając prawo pomocy dysponują bowiem środkami budżetowymi i nie mogą uwzględniać wniosków pochopnie, bez weryfikacji twierdzeń zawartych w tych wnioskach.
Referendarz podkreślił następnie, iż Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", gdyż w żaden sposób nie próbował potwierdzić stosownymi dokumentami (poza odcinkiem przekazu pocztowego), że jego sytuacja materialna jest trudna.
Zdaniem referendarza Skarżący powinien dysponować większością danych mogących wskazywać na ciężką sytuację, jak chociażby wyciągami bankowymi, kopią zeznania podatkowego, rachunkami dotyczącymi bieżących wydatków, informacją o korzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej, informacją o zadłużeniu. Skarżący w żaden sposób nie dążył natomiast do kompleksowego przedstawienia swojej sytuacji materialnej.
Referendarza sądowy zauważył przy tym, że Skarżący miał świadomość ciążącego na nim obowiązku, gdyż niniejsze postępowanie nie było pierwszym jakie zainicjował i nie było pierwszym, w którym uchylił się od wykonania wezwania do udzielenia dodatkowych informacji o stanie majątkowym i dochodach.
W sprzeciwie Skarżący odwołał się do okoliczności pobierania przez niego niskiej emerytury. Stwierdził ponadto, iż nie stać go na uiszczenie żadnej opłaty. Ponownie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącego postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2015 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wnosi o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może zaś być przyznane tylko takiej osobie, która rzeczywiście jest w trudnej sytuacji materialnej, a nie tylko twierdzi, że w takiej sytuacji się znajduje. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest bezspornie prawidłowa i ma oparcie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.
Uwzględniając powyższą argumentację stwierdzić należy, iż zasadnie zważono w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy, gdyż w żaden sposób nie próbował potwierdzić stosownymi dokumentami (poza odcinkiem przekazu pocztowego), iż jego sytuacja materialna jest trudna. Zdaniem Sądu słusznie stwierdził także referendarz, iż Skarżący powinien dysponować większością danych o które był wzywany, a także, że Skarżący miał świadomość ciążącego na nim obowiązku, gdyż niniejsze postępowanie nie było pierwszym jakie zainicjował.
Także na etapie sprzeciwu Skarżący nie przedstawił argumentacji (ani nie załączył wspierających tą argumentację dokumentów), która mogłaby skutecznie podważyć ocenę wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu z dnia 19 listopada 2015 r.
Z tego też względu skonstatować należy, iż Skarżącemu prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 p.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło