III SA/Wa 2697/12

Dnia 20 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2007 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – R. C., działając poprzez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za poszczególne miesiące 2007 r. Pełnomocnikowi Skarżącego, przy piśmie z dnia 14 września 2012 r., przesłano odpis zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 13 września 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma - wpisu sądowego od skargi w wysokości 6.352 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek z dnia 2 października 2012 r. o przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pełnomocnik Skarżącego stwierdził, że Skarżący wnosi o zwolnienie go od opłaty od skargi w całości, z uwagi na to, iż nie jest w stanie ponieść ciężaru opłaty sądowej od skargi. Wskazał, że Skarżący nie posiada ani oszczędności, ani majątku pozwalającego na zapłatę wpisu sądowego. W załączonym formularzu PPF Skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że nie uzyskuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu konkubiny. Skarżący podniósł także, iż nie posiada żadnego majątku, który mógłby zostać przeznaczony na zapłatę kosztów sądowych. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką urodzoną w 2003 r. Skarżący nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Pełnomocnik Skarżącego, w piśmie z dnia 26 października 2012 r., wyjaśnił, że w 2011 r. i 2012 r. Skarżący nie uzyskał żadnych dochodów i nie pozostawał w związku małżeńskim. Wskazał, że Skarżący nie składał za 2010 r. i 2011 r. zeznań podatkowych z uwagi na nieosiągnięcie dochodów. Podniósł także, iż Skarżący nie posiada rachunków bankowych, a z uwagi na nieuzyskiwanie dochodów nie ponosi wydatków na utrzymanie, gdyż te ponoszone są przez konkubinę Skarżącego. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik Skarżącego, w sprzeciwie od powyższego postanowienia, podniósł, że z przedłożonych dokumentów oraz złożonych oświadczeń wynika, iż Skarżący nie osiąga żadnych dochodów. Pełnomocnik Skarżącego nie zgodził się z twierdzeniem, że za dochód należy uznać również kwoty wydatkowane przez konkubinę na wspólne utrzymanie. W jego ocenie dochód jest pojęciem normatywnym i nie można go rozszerzać na inne kategorie wydatków. Jego zdaniem oświadczenie, iż Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej zastępuje zestawienie wydatków. Ponadto podkreślił, że złożone do akt sprawy dokumenty oraz oświadczenia w zupełności pozwalały na rzetelna ocenę sytuacji majątkowej Skarżącego. W ocenie pełnomocnika Skarżącego z dokumentów tych jednoznacznie wynikało, że Skarżący nie posiada ani majątku, który mógłby być szybko zbyty, ani środków finansowych, pozwalających na opłacenie opłaty sądowej od skargi. Pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił także, iż z uwagi na długo trwające postępowania kontrolne Skarżący nie mógł prowadzić działalności gospodarczej, zaś jego sytuacja osobista uniemożliwia podjęcie stałej pracy zarobkowej. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego Skarżący nie dokonuje żadnych wydatków zbytkowych. Skarżący nie opłaca zobowiązań kredytowych, opłat za telefon komórkowy, samochód i żyje poniżej minimum socjalnego. Ponadto w opinii pełnomocnika Skarżącego opłata w niniejszej sprawie stanowi dla Skarżącego barierę w dostępie do wymiaru sprawiedliwości i dochodzeniu sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej: "P.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd przyznaje osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). W myśl art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą bowiem koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej Sąd stwierdził, że wniosek Skarżącego zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący złożył wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie z kosztów sądowych. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis sądowy od skargi w wysokości 6.352 zł. Z informacji i oświadczeń przedstawionych w toku postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu konkubiny. Skarżący nie posiada majątku, który mógłby być szybko zbyty, ani środków finansowych, pozwalających na opłacenie wpisu sądowego od skargi. Skarżący nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie posiada także rachunków bankowych. Skarżący nie składał za 2010 r. i 2011 r. zeznań podatkowych z uwagi na nieosiągnięcie dochodów. Skarżący nie opłaca zobowiązań kredytowych, opłat za telefon komórkowy, samochód i żyje, jak wskazał, poniżej minimum socjalnego. W ocenie Sądu sytuacja finansowa Skarżącego, a w szczególności fakt nieosiągania przez niego żadnych dochodów, w zestawieniu z wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym tj. wpisem sądowym od skargi w wysokości 6.352 zł., uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu Skarżący nie jest bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć trzeba przy tym, że takie rozstrzygnięcie podyktowane jest przede wszystkim koniecznością realizacji gwarantowanego, w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sądu. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 259 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.