III SA/Wa 2698/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Krawczak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi W. T. i E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2014 r. oddala skargę Prezydent W. decyzją z [...] kwietnia 2014 r. określił E. T. i W. T. (zwanych dalej "Skarżącymi" lub "Podatnikami") podatek od nieruchomości na 2014 rok za nieruchomość połażoną w W. przy ul. [...] na kwotę 16 zł. W uzasadnieniu wskazał, że do opodatkowania przyjął grunty pozostałe o powierzchni 34,21 m2. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wskazali, że do decyzji nie załączono kopii upoważnienia Prezydenta Miasta do wydania decyzji. Również w samej decyzji, nie zawarto żadnej informacji odnośnie chociażby daty upoważnienia, błędnie została naliczona wysokość podatku. Do podstawy obliczenia wysokości podatku przyjęto w przypadku gruntu wielkość udziału w nieruchomości. Jednakże przedmiotem opodatkowania zgodnie z ustaw z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 roku, Nr 95, poz. 613 z późn. zm.) zwanej dalej "u.p.o.l." nie jest udział w nieruchomości, ale powierzchnia gruntu (art. 2 ust. 1 ustawy.), decyzję wydano m.in. w oparciu o art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., stanowiący iż podatnikami są użytkownicy wieczyści gruntów, a zatem osoby które nie są prawnie właścicielami gruntów. Występuje zatem zasada podwójnego opodatkowania tego samego przedmiotu, co kłóci się z zasadami demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej (art. 2 konstytucji RP). Ponadto zdaniem Skarżących wydana decyzja, narusza podstawowe wymogi ordynacji podatkowej, tj. art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) zwanej dalej "O.p.", art. 187 § 1 O.p. art. 210 § 1 i 4 O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] czerwca 2014 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że jak wynika z informacji z ewidencji gruntów Skarżący są współużytkownikami wieczystymi działek o numerach ewid.: [...] z obrębu [...], opisanej w KW nr [...] i [...] z obrębu [...], opisanej w KW nr [...]. Obydwie działki położone są w W. przy ul. [...]. Powyższe wskazuje, że Skarżący są podatnikami podatku od nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że organ podatkowy I instancji był uprawniony do ustalenia skarżącym wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 rok za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] niezależnie od tego, że Skarżący uiszczają też opłatę roczną za użytkowanie wieczyste gruntu. Wysokość podatku od nieruchomości na rok 2014 ustalona decyzją z [...] kwietnia 2014 r. za ww. nieruchomość jest prawidłowa. Organ podkreślił także, że osoba, która w imieniu organu podpisała decyzję z [...] kwietnia 2014 r. była osobą uprawnioną do tego na mocy stosownego upoważnienia, które zostało dołączone do akt sprawy. Upoważnienia nie było dołączone do decyzji, bowiem nie jest ono obowiązkowym składnikiem decyzji podatkowej wymienionym w art. 210 § 1 O.p. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wnieśli o jej uchylenie, wskazując przy tym ponownie, że nie posiadają notarialnie potwierdzonego prawa własności lokalu mieszkalnego numer [...], jak i miejsca postojowego numer [...] w kompleksie położonym w W., przy ulicy [...]. Posiadają jedynie notarialnie spisaną umowę potwierdzającą, że są współużytkownikami wieczystymi działek, scalonych w jedną działkę o numerze [...] z obrębu [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że zasadniczą kwestią sporu między stronami było ustalenie czy w badanym roku podatkowym, w świetle przepisów ustawy podatkowej, strona skarżąca była podatnikiem podatku od nieruchomości jako wieczysty użytkownik przedmiotowych gruntów. Jak wynika z niekwestionowanych przez Skarżących ustaleń organów podatkowych w 2014 r., tj. ewidencji gruntów (znajdującej się w aktach sprawy), Skarżący są współużytkownikami wieczystymi działek. W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 tej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby prawne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (pkt 1) oraz użytkownikami wieczystymi gruntów (pkt 3). Stosownie do art. 6 ust. 4 ustawy podatkowej obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Jak w skazuje się w literaturze użytkowanie wieczyste jest uregulowane w art. 232 i nast. KC. Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa a położne w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym. Przedmiotem użytkowania wieczystego może być tylko grunt, przez co nie są nim objęte budynki i budowle. Budynki i budowle wzniesione przez użytkownika wieczystego na gruncie oddanym w wieczyste użytkowanie stanowią jego własność. Płaci on od nich po datek jako ich właściciel. Użytkownik wieczysty jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tego gruntu na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 3, a od budynków i budowli - jako ich właściciel - na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Te różne podstawy prawne opodatkowania użytkownika wieczystego w praktyce nie mają istotnego znaczenia, ponieważ nie rzutują na wysokość płaconego podatku ani też tryb jego opłacania. Jedynie na etapie wymiaru zobowiązania z tego tytułu osobom fizycznym w podstawie prawnej decyzji należy wykazać te dwa przepisy (L. Etel, Opłaty lokalne. Komentarz [w:] Podatek od nieruchomości, rolny, leśny. Wyd. 2, Warszawa 2005). Skoro udział w prawie wieczystego użytkowania Skarżących został ujawniony w odpowiedniej ewidencji gruntów i budynków i wpisy te istniały w 2014 r., to wobec treści art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. są oni podatnikiem podatku od nieruchomości. Odnosząc się zaś do stanowiska strony skarżącej, iż obowiązek uiszczania opłaty z tytułu użytkowania wieczystego wyłącza obowiązek podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości Sąd podkreśla, iż za podstawę ustalenia kwestionowanego podatku od nieruchomości gruntowej organy prawidłowo przyjęły art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Wskazany obowiązek wynika z przepisów rangi ustawowej, a zatem został ustanowiony zgodnie z treścią art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Argumentacja Skarżących sprowadzająca się do zrównania obu instytucji i wykluczającego się charakteru obu należności, jest niezasadna, bowiem podatek od nieruchomości powstaje i jest niezależny od opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Przypomnieć trzeba, iż ustawową zasadą jest odpłatność użytkowania wieczystego, co wynika z ogólnej zasady wyrażonej w art. 238 KC oraz przepisów szczegółowych - art. 71-81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518) - dalej: "ustawa o gospodarce nieruchomościami", a wyjątki od tej zasady muszą mieć podstawę ustawową. Wynika to z faktu, iż użytkowanie wieczyste, czego zdaje się nie zauważać skarżący, jest prawem na rzeczy cudzej (art. 232 i 233 KC). Skarżący nie jest właścicielem nieruchomości stanowiącej przedmiot przysługującego mu użytkowania wieczystego, a grunt, co nie powinno budzić wątpliwości, jest własnością Skarbu Państwa. Konieczność uiszczenia opłaty rocznej wynika właśnie z tego, iż umowa o ustanowienie użytkowania wieczystego jest umową o charakterze wzajemnym (z jednej strony właściciel udostępnia swoją nieruchomość drugiemu podmiotowi, a z drugiej - użytkownik wieczysty, jako posiadacz zależny w rozumieniu art. 336 KC in fine w zamian za udostępnienie gruntu stanowiącego własność publiczną uiszcza na rzecz właściciela opłatę). Zrównanie opłaty o charakterze cywilnym stanowiącej świadczenie wzajemne Skarżących z podatkiem (ze swej natury mającego charakter jednostronny i nieekwiwalentny) jest zatem nieporozumieniem. Zwolnienie podatkowe wynikające wyłącznie z faktu istnienia zobowiązania cywilnoprawnego, stanowiłoby naruszenie zasady równości i powszechności opodatkowania i było nieuzasadnionym przepisami prawa uprzywilejowaniem podatnika, a w konsekwencji - naruszeniem zasady sprawiedliwości podatkowej. Fakt pobierania podatku i opłaty z tytułu użytkowania przez dwa niezależne organy jest związany z odrębnością obu instytucji i wynika z przepisów prawa to jest z treści art. 1c u.p.o.l. (przewidującego właściwość organu podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości) oraz np. art. 4 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami (przewidującego właściwość starosty jako organu wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa). Skoro zatem uiszczanie opłat z tytułu użytkowania wieczystego, stanowiącego trwałą formę udostępniania gruntu państwowego Skarżącym, pozostaje bez wpływu na istnienie wynikającego z przepisów ustawy obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. W ocenie Sądu, niezrozumiały jest zarzut, iż "do podstawy obliczenia wysokości podatku przyjęto udział w nieruchomości, mimo, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mowa o powierzchni". Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Należy zauważyć, iż na żadnym etapie postępowania podatkowego Strona nie kwestionowała ani powierzchni ani przedmiotu opodatkowania. Z decyzji organu odwoławczego wynika, że wysokość podatku od nieruchomości na rok 2014 ustalona decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r. za nieruchomość jest prawidłowa i organ ten przedstawił sposób wyliczenia kwoty podatku. Zdaniem Sądu oczywistym jest, iż przeliczono udział Skarżących w nieruchomości. Udział Skarżących, po przeliczeniu wynosi 34,21 m2. Konkludując Sąd uznał, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy nie naruszył prawa materialnego określając przedmiot opodatkowania i podmiot na którym ciążył przedmiotowy obowiązek. Dlatego też Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i na podstawie art. 151 tej ustawy oddalił skargę.