III SA/Wa 2702/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Barbara Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. oddala skargę Zaskarżona decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej (GIKS) utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] maja 2005 roku o nr[...], na mocy której, po rozpatrzeniu wniosku T. K., dalej zwanego Skarżącym, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dwóch decyzji ostatecznych wydanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] października 2002 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok oraz odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej. Uzasadniając rozstrzygnięcie GIKS podniósł, że przedmiotowe decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. zostały doręczone Skarżącemu w dniu 15 listopada 2002 roku, natomiast wniosek o stwierdzenie ich nieważności Skarżący złożył w dniu 21 lutego 2005 roku. Ustalenia te są bezsporne i Skarżący, jak podkreślił GIKS, ich nie kwestionuje. Jednocześnie GIKS przypomniał, iż zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 169, poz. 1387) żądania stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. zgodnie z art. 30 tej ustawy, przed 1 stycznia 2003 roku, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Nr 8, poz. 60, dalej Op) w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem. Art 249 Op w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 roku jednoznacznie przesądzał, iż organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia, a odmowa rozpatrzenia takiego żądania następuje w formie decyzji. Odnosząc się do przytoczonego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 256 § 1 Op GIKS wyjaśnił, że przepis ten nie dotyczy trybu nadzwyczajnego, jakim jest stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych, zaś art. 337 tej ustawy określa sposób załatwiania spraw w trybie nadzwyczajnym, które wpłynęły do organów podatkowych przed dniem wejścia w życie ustawy – Ordynacja podatkowa tj, przed denim 1 stycznia 1998 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji GIKS i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S.. Skarżący wskazał, że decyzje te zostały wydane bez podstawy prawnej i z naruszeniem prawa, a do ich uprawomocnienia doszło wyłącznie z przyczyn losowych. Identyczne decyzje dotyczące jego wspólniczki oraz decyzje dotyczące zobowiązania Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 rok zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, co potwierdza ocenę, że obie decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] października 2002 roku w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok oraz odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej wydane zostały z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę GIKS wniósł o jej oddalenie powtarzając co do zasady argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonych decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że odpowiadają one prawu a skargi nie są zasadne. W sprawie nie ulega wątpliwości, że objęte wnioskiem Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] października 2002 roku zostały doręczone do rąk małżonki Skarżącego w dniu 15 listopada 2002 roku. Decyzje te, wobec braku złożonego w terminie odwołania, stały się ostateczne jeszcze przed 31 grudnia 2002 roku, a zatem ewentualny wniosek w sprawie stwierdzenia ich nieważności musiał być rozpatrzony na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy - Ordynacja podatkowa w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 roku. Przesądzał to w sposób jednoznaczny, wskazywał na to także GIKS w uzasadnieniu swojej decyzji, art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 169, poz. 1387). Art 249 Op w tym brzmieniu jednoznacznie określał, iż organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia, a odmowa rozpatrzenia takiego żądania następuje w formie decyzji. GIKS, będąc na mocy art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 roku o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw zobligowany do rozpatrzenia tych wniosków w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 roku, musiał odmówić - na podstawie art. 249 Op w zw. z art. 24 wyżej przytoczonej ustawy – wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Wskazać należy, że wspomniany roczny termin był terminem prawa materialnego, a jego upływ powodował wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Tym samym, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 9 stycznia 2003 roku (sygn. akt. III SA 2289/01, Lex 142230), ten nie może on być przywracany w trybie przepisów art. 162-163 ustawy Ordynacja podatkowa. Wyjątek od zasady wymienionej w art. 249 § 1 Op stanowiły jedynie sytuacje wymienione w art. 250 § 1 Op, który z dniem 1 stycznia 2003 roku został uchylony, w których decyzje zostały wydane na podstawie przepisów prawnych, które utraciły moc lub zostały uchylone bądź zmienione w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Tylko na marginesie, należy podkreślić, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych jest trybem nadzwyczajnym. Przedmiotem postępowania zaś w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, bowiem postępowanie to nie może się przeradzać w postępowanie o charakterze merytorycznym. W trybie tym bada się jedynie istnienie jednej z wad określonych w art. 247 Op. Nie ma dla oceny w tym trybie znaczenia, na co wskazuje także Skarżący, że decyzje inne, identyczne jak twierdzi Skarżący, zostały uchylone przez Sąd Administracyjny. Niekoniecznie bowiem o ich uchyleniu musiały zdecydować względy, których istnienie brać musi organ podatkowy rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. Nawet gdyby decyzje objęte wnioskiem Skarżącego były obarczone wadą wymienioną w art. 247 Op, to wobec jednoznacznego zakazu zawartego w art. 249 w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 roku, GIKS nie mógł tego wniosku uwzględnić. Z tych powodów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia zasad opisanych w art. 120-124 i 127 Op. Wydając rozstrzygnięcie, organ podatkowy działał na podstawie przepisów prawa, prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa, a stwierdzone błędy nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie należało skargę na podstawie art. 151 ppsa jako niezasadną oddalić.