III SA/Wa 2702/15
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-04
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony jako bezprzedmiotowy, jeśli wcześniej referendarz sądowy wydał postanowienie o zwolnieniu strony od tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, jeżeli organ orzekający wydał już wcześniej postanowienie o zwolnieniu strony od ponoszenia tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej, co wynika z jej trudnej sytuacji materialnej oraz, w uzasadnionych przypadkach, ze stanu psychicznego.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Wcześniejszym postanowieniem referendarz sądowy przyznał im prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia pełnomocnika. Skarżący wskazali na pogorszenie stanu psychicznego i trudną sytuację finansową, przedstawiając dochody, wydatki oraz brak majątku. Sąd ocenił ich sytuację materialną i stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznano Skarżącym prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. i M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi P. M. i M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. przyznać Skarżącym prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata
Postanowieniem z 16 grudnia 2015 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia pełnomocnika.
Skarżący wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu z 27 października 2016 r. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
W uzasadnieniu wskazali, że stan psychiczny i nerwowy Skarżącego pogorszył się do tego stopnia, że nie jest w stanie zapanować nad emocjami. Skarżący wskazał, że jeśli pełnomocnik nie będzie zajmował się jego sprawą to dojdzie do niekorzystnych rozstrzygnięć. Wskazali, że na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika ich nie stać.
Z oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym oraz z informacji zawartych w aktach sprawy wynika, że Skarżący uzyskują łącznie dochody z umowy o pracę w wymiarze 1/2 etatu oraz 500+ w łącznej wysokości 2.211 zł. Skarżący mają na utrzymaniu [...] -letnią córkę. Mieszkają w domu matki Skarżącego, która nie pobiera od nich czynszu, ale muszą opłacać rachunki za media. Ponadto Strażacy ponosi znaczne wydatki na leczenie. Oszczędności, które Skarżący posiadali już dawno się skończyły. Skarżący zaczęli się zadłużać. Z oświadczeń skarżących wynika, że nie posiadają oni żadnego majątku. Jedynie ich córka H. posiada dom jednorodzinny o pow. 70 m², którego nie udaje się wynająć.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący nadesłali zeznania podatkowe za 2015 r., decyzję o przyznaniu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, , wyciąg z rachunku bankowego skarżącego, , zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Skarżący ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika – adwokata. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Ocena wniosku PPF oraz informacji w nim zawartych wskazuje na zasadność przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie przyznania adwokata. Pomoc ta podyktowana jest ich bieżącą sytuacją finansową, a także stanem psychicznym Skarżącego. Skarżący nie są w stanie ponieść kosztów usług adwokata we własnym zakresie skoro ich dochody w całości przeznaczane są na zaspokojenie niezbędnych wydatków rodziny. Jak wynika ze złożonych oświadczeń i nadesłanych dokumentów łączny dochód rodziny skarżących to kwota 2.211,56 zł. Skarżącym, ze względu na złą sytuację materialną zostało przyznane świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko tzw. 500+. Z kolei miesięczne wydatki to: gaz 592,59 zł, energia elektryczna około 250 zł, woda 448,49 zł, wywóz świeci 33 zł, leki 170 zł, łącznie około 1.500 zł. kwota ta nie obejmuje natomiast wydatków na wyżywienie i środki czystości. Powyższe świadczy o braku środków na poniesienie kosztów adwokata, zwłaszcza, że przedstawione zestawienie wydatków nie uwzględnia jeszcze chociażby koniecznych wydatków na odzież dla rodziny oraz na naukę dziecka (książki, przybory szkolne i i inne).
Nadto Skarżący powołuje się na pogorszenie stanu psychicznego i nerwowego w związku z koniecznością zajmowania się sprawą.
Natomiast postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, bowiem postanowieniem z 16 grudnia 2015 r. referendarz sądowych zwolnił Skarżących od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Dlatego na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 249a P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło