III SA/Wa 2704/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznych ustalających wymiar podatku od nieruchomości za lata 1999 – 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości. Wójt Gminy J. decyzją z [...] czerwca 2010 r., po rozpatrzeniu złożonego 2 czerwca 2010 r. wniosku Skarżącego – J. P. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznych za lata 1999-2004, ustalających wymiar podatku od nieruchomości. Organ wyjaśnił, iż wpłaty wynikające z ww. decyzji ostatecznych za lata 1999-2004 były dokonywane w ustawowym terminie. W zwiazku z powyższym Organ stwierdził, że skoro żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od doręczenia decyzji za każdy ww. rok, to zasadnym było wydanie ww. rozstrzygniecia. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wyjaśnił, iż jego pismo z 2 czerwca 2010 r. nie stanowiło wniosku o stwierdzenie nadpłaty za lata 1999-2004 r., lecz było odwołaniem od decyzji Wojta Gminy J. z [...] maja 2010 r., w którym domagał się zwrotu “wyłudzonych" podatków za okres od 1998 r. do 2010 r. Ponadto podniósł, że decyzje Wójta Gminy J. są nie do przyjęcia, zwierają stek kłamstw i stwierdzeń wymyślonych przez organ w obronie własnej przed odpowiedzialnością karną. Decyzją z [...] września 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Organu postępowanie podatkowe, jakie prowadził organ pierwszej instancji, odpowiada obowiązującym przepisom ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: O.p.. W toku postępowania organ dokonał bowiem właściwych ustaleń odnośnie stanu faktycznego sprawy. Ponadto Organ wyjaśnił, że skoro odwołanie nie zawiera zarzutów przeciw skarżonej decyzji należało ją utrzymać w mocy. Dodatkowo wskazał, że żaden przepis O.p. nie przewiduje możliwości zmiany bądź uchylenia ostatecznej decyzji po upływie 5 lat od daty jej wydania. Przepisy art. 256 i art. 257 O.p. regulują tryb wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Wznowienie postępowania może zaś nastąpić, jeśli żądanie zostało wniesione przed upływem jednego roku od daty doręczenia decyzji. W skardze na powyższą decyzję Skarżący podniósł, iż nie jest prawdziwe twierdzenie Organu wskazujace, iż w odwołaniu nie zawarto zarzutów przeciowko zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że od 1998 r. kwestionował decyzje wydane przez Wójta. W dalszej części Skarżący podniósł zarzuty pod adresem Wójta, wskazując iż wyłudził on kwoty nienależnego podatku od 1998 r. “z zemsty" za ujawnienie korupcji w gminie. Ponadto Skarżący podniósł, że SKO pobłaża przestępcy, gdyż nie stwierdziło bezprawnych zmian w księgach wieczystych i w wydziale geodezji. Ostatecznie Skarżący uznał, iż należy mu się zwrot nadpłaconego podatku za lata 1998 -2004. W konsekwencji Skarżący wnosi o postawienie zarzutów matactwa i wyłudzenia nienależnych podatków. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. W wykonaniu zarządzenia z 10 czerwca 2011 r. zwrócono się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o pilne dostarczenie decyzji ostatecznych ustalających Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za lata 1998 – 2004 wraz z dowodami ich doręczenia. Pismem z 13 czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przekazało ww. wezwanie Wójtowi Gminy J. celem przekazania wskazanych w zarządzeniu dokumentów bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na powyższe pismo Wójt Gminy J. poinformował, że Urząd Gminy nie jest w posiadaniu kopii ostatecznych decyzji ustalających Skarżącemu podatek od nieruchomości i podatek leśny za lata 1998-2004, ani potwierdzeń ich odbioru. Organ wyjaśnił, iż dokumenty te, z uwagi na to, że minął okres ich przechowywania, zostały zniszczone. Ponadto Organ wskazał, iż z danych archiwalnych zachowanych w systemie elektronicznym dotyczącym księgowości zobowiązań podatkowych za lata 2000-2004 wynika, iż podatnik otrzymywał decyzje za poszczególne lata i wpłacał podatek zgodnie z wysokością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest zasadna jednakże z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę nie jest właściwy do postawienie zarzutów matactwa i wyłudzenia nienależnych podatków - czego żada Skarżący. Odnosząc się natomiast do oceny legalności zaskarżonych decyzji Sąd zauważa, iż dotyczyły one odmowy wszczęcia na wniosek Skarżącego postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych na podstawie art. 256 § 1 O.p. Przepis ten w brzmieniu aktualnie obowiązującym stanowi, iż organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od jej doręczenia. Jednakże w niniejszej sprawie przedmiotem żądania, o którym wyżej mowa były decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 1999 – 2004. Należy mieć zatem na uwadze, że zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387 ze zm.) żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, to jest przed 1 stycznia 2003 r. Przed tą datą art. 256 § 1 O.p. stanowił, iż organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Organy podatkowe obu instancji rozpatrując niniejszą sprawę w ogóle nie wzięły pod uwagę zmiany przepisów, o której wyżej mowa. Co więcej, organ odwoławczy pisząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji: " ... że żaden przepis ustawy (...) Ordynacja podatkowa (...) nie przewiduje możliwości zmiany bądź uchylenia ostatecznej decyzji po upływie 5 lat od daty jej wydania ...", w sposób wyraźny ignoruje treść przepisów w zakresie których winien rozstrzygnąć sprawę. Dla zastosowania art. 256 § 1 O.p. w brzmieniu zarówno przed jak i po 1 stycznia 2003 r. kwestią istotną jest data doręczenia decyzji ostatecznej. Organ podatkowy odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej winien ustalić (w szczególności na podstawie zwrotnych potwierdzeń odbioru tych decyzji) czy minął okres uniemożliwiający wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie. W powyższym zakresie organ podatkowy I instancji uznał, że żądanie Skarżącego zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji ostatecznych. Jednakże w toku postępowania sądowoadministracyjnego organ ten poinformował, że nie jest w posiadaniu kopii ostatecznych decyzji ustalających Skarżącemu podatek od nieruchomości i podatek leśny za lata 1998-2004, ani potwierdzeń ich odbioru. Wyjaśnienie organu I instancji , iż z danych archiwalnych zachowanych w systemie elektronicznym dotyczącym księgowości zobowiązań podatkowych za lata 2000-2004 wynika, iż podatnik otrzymywał decyzje za poszczególne lata i wpłacał podatek zgodnie z wysokością nie znajduje odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji w rozumieniu art. 210 § 4 O.p. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż organy podatkowe rozstrzygając przedmiotową sprawę nie dokonały dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego, czym naruszyły art. 122 O.p., a także art. 121 § 1 O.p. ustanawiający zasadę budzenia zaufania do organów podatkowych. Organy podatkowe ponownie rozpoznając sprawę winny uwzględnić powołane wyżej normy procesowego prawa podatkowego. Z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa procesowego wydane zostały decyzje organów obu instancji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. Sąd uchylił obie te decyzje.