III SA/Wa 2705/14

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 19./10/2015 r po rozpoznaniu wniosku G.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi G. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] /6/2014 r [...] w przedmiocie odmowa wszczęcia postepowania w sprawie wniosku o zwolnienie od podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a Odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie; 1) G. Z. , pismem z 25/9/2015 r i następnie – w wykonaniu wezwania referendarza sądowego - na urzędowym formularzu PPF z 8/10/2015 r, zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego). W uzasadnieniu wskazał, że: - koszt sporządzenia skargi kasacyjnej wynosi, wg niego, od 2300 zł do 2500 zł; - jest skłonny ponieś tak wysokie koszty "w przypadku gdyby skarga kasacyjna została oddalona", natomiast w przypadku gdy skarga kasacyjna jest zasadna chciałby odzyskać pełen zwrot nakładów; - prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną ([...] ) i córką ([...] r); - posiada dom jednorodzinny (240 m kw.), mieszkanie 38 m kw., lokal użytkowy (22 m kw.), nieruchomość o pow. 1744 m kw. z budynkiem o powierzchni 608 m kw., nieruchomość o pow. 1840 m kw., prawo wieczystego użytkowania 1858 m kw. wraz z budynkiem o pow. 380 m kw.; - posiada oszczędności w kwocie 225800 zł; posiada polisę inwestycyjna o wartości 40 tys. zł; - ciąży na stronie kredyt hipoteczny w kwocie 70 tys. zł plus odsetki, zaległość w podatku od nieruchomości w kwocie 70 tys. zł, sporna zaległość z tytułu dostaw wody i odbioru ścieków (18 tys. zł); - czynsz za mieszkanie to 49 zł miesięcznie, - utrzymanie domu to 400 zł miesięcznie; - na skarżącym ciąży obowiązek zwrotu renty za 2011 i 2012 r; - posiada wyposażenie zakładu usługowego o wartości 80 tys. zł, dwa samochody o wartości łącznej ok 40 tys. zł. Nadto skarżący wskazał, że stan zdrowia jego i jego małżonki wymaga poniesienia znacznych wydatków Przykładowo, operacja [...] może kosztować od 70 tys. zł (PLN) do 60 tys. euro. W ramach gospodarstwa domowego osiągany jest dochód w wysokości, średnio, 5700 zł miesięcznie. Skarżący przekazał liczne faktury VAT, obliczenia do deklaracji za podatek dochodowy za wrzesień 2015 r, PIT-36 i PIT B za 2014 r, wyciąg z rachunku bankowego, elektroniczne zestawienie operacji na rachunku i in. Referendarz sądowy wskazuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."). W zakresie częściowym prawo pomocy może być przyznane – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (tj o ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Referendarz sądowy przydaje walor prawdziwości oświadczeniom strony o sytuacji materialnej i stanie zasobów. Zarazem wskazuje, że spór toczy się o odmowę wszczęcia postepowania w sprawie wniosku o zwolnienie od podatku. Oznacza to, ze w sprawie nie występuje przedmiot zaskarżenia wyrażony wartościowo i istnieją podstawy do rozpoczęcia z pełnomocnikiem rozmów o ustaleniu wynagrodzenia z uwzględnieniem kwoty bazowej 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz.U. z 2013, poz 490 j.t.). Chociaż wysokość przyjętych stawek wynagrodzenia z pełnomocnikiem może być wynikiem "dobrowolnych" uzgodnień stron, to, zdaniem referendarza sądowego, wskazane przez skarżącego wynagrodzenie w kwocie 2300 zł nie odpowiada wkładowi pracy pełnomocnika o przeciętnych choćby możliwościach intelektualnych w sprawach tego rodzaju i nie jest zgodne z sugestiami ustawodawcy wyrażonymi w § 14 ust. 2 pkt 2, o których wyżej. Zdaniem referendarza sądowego, jakąkolwiek by nie przyjąć stawkę wynagrodzenia pełnomocnika – czy pochodną 240 zł z czy, postulowaną przez skarżącego, zbliżoną do 2500 zł – to posiadane przez skarżącego zasoby finansowe (225800,- zł) umożliwiają uregulowanie nawet najwyższej, wskazanej przez stronę, należności. Na tą zdolność do pokrycia kosztów postępowania wskazują nadto uzyskiwane miesięcznie w gospodarstwie domowym strony – dochody w kwocie ok 5700 zł. Okolicznością uniemożliwiającą zabezpieczenia wynagrodzenia pełnomocnika nie są, wobec posiadanego majątku nieruchomego o znacznej wartości (wykorzystywanego w części w działalności gospodarczej), ani zobowiązania z tytułu kredytu hipotecznego, ani zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości. Jak bowiem wynika z deklaracji podatkowej, roczny przychód strony z tytułu działalności gospodarczej i renty wynosi ok 303 tys. zł. Koszt działania pełnomocnika przy tej kwocie, czy przy kwocie oszczędności (225800 zł) lub polisy inwestycyjnej – 40 tys zł nie wydaje się niemożliwy do pokrycia. Nawet koszt ewentualnej operacji ([...] ), choć konieczność operacji nie została wykazana przez stronę stosownymi opiniami lekarskimi (co jest istotne choćby z uwagi na przyczynę niefinansowania zabiegu przez NFZ), wydaje się być także możliwy do pokrycia z posiadanych przez stronę środków, na co wskazuje zestawienie deklarowanego kosztu z wysokości oszczędności czy przychodów. Wreszcie, podsumowując, strona sama zdaje się mieć świadomość swojej zdolności do pokrywania kosztów występujących w sprawie, skoro jak twierdzi – jest skłonna (czyli zdolna) ponieść koszty działania pełnomocnika, ale pod pewnymi warunkami (!) (tj. "(...) w przypadku, gdyby skarga kasacyjna została oddalona (...)" – por rubryka 8 uzasadnienia wniosku PPF). Skoro strona posiada zdolność do ponoszenia kosztów postępowania - o czym wyżej – obarczanie Skarbu Państwa kosztami (konsekwencjami) wybranej przez nią taktyki procesowej, wydaje się być nieuzasadnione. Przy czym, o ile zasada dowolności gospodarowania środkami finansowymi może mieć zastosowanie w przypadku strony, o tyle urzędnik sądowy winien przestrzegać, oprócz reguł doświadczenia życiowego i dyscypliny budżetowej – także zasad racjonalnego myślenia. Przeznaczenie natomiast kwoty (na którą powołuje się skarżący) ponad 2 tys. zł za sporządzenie skargi kasacyjnej w sprawie, której przedmiotem jest "odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie od podatku od nieruchomości", nie jest przejawem przestrzegania reguł, do których zobowiązany jest urzędnik sądowy i skutki takiego działania skarżącego nie mogą być przerzucane na społeczeństwo. 3) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3; art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.